Pierwszenstwo: 11.04.1973 (P. 161859) Zgloszenie ogloszono: 02.05.1974 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 82420 KI. 42k,38/01 MKP G01n 3/56 X CZY i^hlA vego Twórcywynalazku: Witold Zurek, Jan Miskiewicz, Wlodzimierz Konecki, Janusz Piekut Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Lódzka, Lódz (Polska) Urzadzenie do pomiaru odpornosci na scieranie wyrobów wykladzinowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru odpornos'ci na scieranie wyrobów wykladzinowych, jak dywanów, chodników i wykladzin podlogowych. Odpornosc na scieranie jest jednym z podstawowych parametrów uzytkowych dywanów, chodników i wykladzin podlogowych.Znane sa urzadzenia wyposazone w scierniki opierajace sie o nieruchoma próbke badana i przemieszczajace sie w stosunku do próbki ze znana szybkoscia. Wyniki pomiarów uzyskane za pomoca tych przyrzadów, mimo dokladnosci nie odzwierciedlaja naturalnych warunków uzytkowania wyrobu. Znane jest takze okreslanie odpornosci na scieranie wyrobów za pomoca aparatu tetrapod opisanego wWool Science Review nr 29 April 1966, pt „Recent Development in the Testing of Carpets". Aparat tetrapod jest zlozony z cylindrycznego walca obracajacego sie z szybkoscia 50 obr/minute w srodku którego znajduje sie próbka, na przyklad dywanu zszyta ze wzorcowa próbka. Wewnatrz walca znajduje sie tetrapod, utworzony przez cztery plastykowe stopy, które poruszaja sie po' badanej próbce oraz po próbce wzorcowej podczas obrotów walca. Ocene przeprowadza sie po 200.000 obrotów walca. Badana próbke porównuje sie z próbka wzorcowa i ocenia jako „lepsza", „podobna" lub ,„gorsza". Stosowane w aparacie tetrapod elementy scierne odbiegaja znacznie od naturalnych warunków uzytkowania dajac w efekcie wyniki pomiarów obarczone bledami.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia do pomiaru odpornosci na scieranie wyrobów wykladzino¬ wych odzwierciedlajacego naturalne warunki ich uzytkowania. Cel ten zgodnie z wynalazkiem osiagnieto w ten sposób, ze urzadzenie stanowi plyta, z przymocowanymi do jej przeciwleglych krawedzi nieruchomymi blokami, na której jest umieszczony wózek o bokach polaczonych jednym ciegnem, przerzuconym przez nieruchome bloki i ruchomy blok, umieszczony pod plyta, o os którego jest oparta jednoramienna dzwignia. Dodatkowo na wózku jest umieszczony walec polaczony z silnikiem elektrycznym. Powierzchnia boczna walca, pokryta tworzywem stosowanym na podeszwy obuwiowe, jest oparta o plyte oporowa wózka, na której jest ukladana próbka badanego wyrobu. Masa walca jest tak dobrana, by nacisk walca w miejscu styku z badana próbka byl równy naciskowi obcasa lub stopy w chwili stawiania lub odrywania od wyrobu w czasie chodzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku jest proste w konstrukcji, przy czym zapewnia badanym wyrobom wykladzinowym wysoki stopien zblizenia do naturalnych warunków, ich uzytkowania. Z uwagi na te zalete, jak2 82 420 i na mozliwosc stosowania prób o duzych wymiarach istnieje wysokie prawdopodobienstwo, ze otrzymane wyniki odpornosci na scieranie beda skorelowane z wynikami uzyskanymi w trakcie normalnego uzytkowania.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym przedstawio¬ no schemat kinematyczny urzadzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku jest zlozone z plyty 1, z przymocowanymi do jej przeciwleglych krawedzi nieruchomymi blokami 2, na której jest umieszczony wózek 3 o bokach polaczonych ciegnem 4, przerzuconym przez nieruchome bloki 2 i ruchomy blok 5 umieszczony pod plyta 1. O os ruchomego bloku 5 jest oparta jednoramienna dzwignia 6. Dodatkowo na wózku 3 jest umieszczony walec 7 polaczony z silnikiem elektrycz¬ nym 8. Powierzchnia boczna walca 7, pokryta tworzywem stosowanym na podeszwy, jest oparta o plyte oporowa wózka 3, na której jest ukladana badana próbka 9. Po zalozeniu próbki 9 badanego wyrobu na plycie oprowej wózka 3 i uruchomieniu silnika 8 walec 7 zaczyna sie obracac, przy czym kierunek obrotów silnika 8 i walca 7 ulega zmianie po kazdorazowym przesunieciu sie wózka 3 pod walkiem 7 do lewego, badz prawego konca plyty 1. W czasie ruchu walca 7 po badanej próbce 9 wytwarza sie sila poslizgu równa sile reakcji podloza na stope przychodzeniu, przy czym kierunek dzialania sily ulega zmianie w kolejnych cyklach. W celu uzyskania ograniczonego poslizgu próbki 9 wzgledem walca 7, wózek 3 jest hamowany tarciem o nieruchome bloki 2 ciegna 4 zamocowanego do obu konców wózka 3 i napietego dzwignia 6 za posrednictwem ruchomego bloku 5. Walec 7 pokryty tworzywem stosowanym na podeszwy obuwiowe powoduje scieranie badanej próbki przy czym zmiana grubosci próbki, po okreslonej liczbie przetoczen walca 7, stanowi miare zuzycia wyrobu.W czasie prowadzenia badan stwierdzono, ze w trakcie scierania próbek zostaja w pierwszej kolejnosci usuwane krótkie wlókna, co jest zgodne zuzytkowaniem wyrobu,ponadto w miejsce plaskiej powierzchni wyrobu tworzy sie powierzchnia perlista, co takze potwierdza sie w obserwacji zmian zachodzacych w czasie uzytkowania dywanów, chodników i wykladzin podlogowych. PL PL