Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.10.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 82308 KI. 42c,24/Ó1 MKP- G01c 9/20 Twórcywynalazku: Tadeusz Muszynski, Wladyslaw Lassa Uprawniony z patentu tymczasowego: Rejon Eksploatacji Dróg Publicznych, Poznan (Polska) Pochylomierz, zwlaszcza do pomiaru poprzecznych spadków dróg Przedmiotem wynalazku jest pochylomierz, zwlaszcza do pomiaru poprzecznych spadków dróg, stosowany przy budowie dróg kolowych celem sprawdzenia poprawnosci profili poprzecznych budowanych nawierzchni.Znane przyrzady stosowane do pomiaru poprzecznych spadków dróg stanowia late drewniana, poziomnice i dowolny przymiar. Pomiar polega na oparciu jednego konca laty o nawierzchnie drogi i podnoszeniu w góre drugiego konca laty. W punkcie w którym lata jest usytuowana poziomo, co odczytuje sie poziomnica — mierzy sie przymiarem wysokosc podniesionego konca laty nad poziom nawierzchni. Znajac dlugosc laty dokonuje sie obliczenia poprzecznego spadku drogi w procentach.Ten znany sposób pomiaru dokonywany bardzo prymitywnie przy pomocy elementarnych srodków posiada istotne niedogodnosci. Zwlaszcza nie zapewnia on zadanej dokladnosci pomiaru, poniewaz w trakcie jego dokononywania podniesiony koniec laty jest trzymany recznie przez mierzacego, a wiec nie jest nieruchomy.Równiez sam odczyt wysokosci z przymiaru jest obarczony nieuchronnym bledem z ustawienia przymiaru i z odczytu. Moze równiez powstac blad z obliczen. Poniewaz bledy te sumuja sie, dokladnosc pomiaru jest niewystarczajaca, a otrzymane wyniki niepewne. Niezaleznie od tego, sam pomiar jest skomplikowany i praco¬ chlonny oraz wymaga zatrudnienia minimum dwóch osób.Celem wynalazku bylo usuniecie powyzszych niedogodnosci przez rozwiazanie przyrzadu umozliwiajacego dokonanie pomiarów z dokladnoscia o dopuszczalnym bledzie. Cel ten osiagnieto przez rozwiazanie pochylo- mierzaf który do jednego konca poziomnicy ma uchylnie przymocowany wyskalowany suwak. Wysuwka suwaka w polozeniu roboczym przesuwa sie prostopadle do poziomnicy. Stosunek elementarnej dzialki suwaka do dlugosci pomiarowej poziomnicy wynosi korzystnie 1 : 100.Rozwiazanie przyrzadu wedlug wynalazku zapewnia wymagana dokladnosc pomiaru. Istotna zaleta pochylomierza jest uzyskanie od razu gotowego wyniku pomiaru w procentach spadku, bez dokonywania jakichkolwiek przeliczen. Odczyt pomiaru jest pewny, poniewaz wynik pozostaje na skali wysunietej wysuwki suwaka. Przyrzad jest lekki i prosty w wykonaniu oraz obsludze. Dzieki zawiasowemu polaczeniu suwaka z poziomnica, po zlozeniu moze byc latwo przenoszony, Zaleta tego pochylomierza jest równiez szybkosc dokonywania pomiarów oraz mozliwosc ich wykonywania tylko przez jedna osobe.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku. Jak pokazano na rysunku poziomnica 1 wyposazona w libelle 2 ma na jednym koncu przymocowany uchylnie przy pomocy zawiasu 32 82 308 suwak 4. Suwak 4 w polozeniu roboczym jest usytuowany prostopadle do poziomnicy 1 i posiada wysuwke 5 wyskalowana w procentach. Poniewaz dlugosc pomiarowa poziomnicy 1 wynosi 100 cm, elementarna dzialka 6 skali wysuwki 5 wynosi 1 cm.Pomiaru spadków poprzecznych dróg dokonuje sie pochylomierzem po ustawieniu suwaka 4 prostopadle do poziomnicy 1. Wolny koniec poziomnicy 1 opiera sie o nawierzchnie drogi i wysuwa wysuwke 5 suwaka 4, opierajac jq o nawierzchnie drogi. Wysuwke 5 nalezy wysuwac ze suwaka 4 do momentu wypoziomowania poziomnicy 1 co odczytuje sie na libellach 2. Wtedy mozna pochylomierz zlozyc i odczytac gotowy wynik pomiaru na skali suwaka 4. PL