Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 81819 KI. 49a, 31/30 MKP' B23b 31/30 f Ucz-,,!,, p,wl„ ^¦oqo ! Twórcawynalazku: Mieczyslaw Szupiluk Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Techniki i Organizacji Produkcji Maszyn Górniczych, Katowice (Polska) Uchwyt tokarski Przedmiotem wynalazku jest powietrzny samocentrujacy uchwyt tokarski, zwlaszcza do mocowania przedmiotów o ksztalcie tulei, przeznaczony do wspólpracy z mechanicznym podajnikiem, umozliwiajacy obrób¬ ke cylindrycznych powierzchni zewnetrznych i czól w jednym zamocowaniu.Najczesciej stosowane powietrzne uchwyty rozprezne do mocowania na obrabiarkach przedmiotów o ksztalcie tulei skladaja sie z korpusu, przymocowanego do przedniej czesci wrzeciona obrabiarki, w którym umieszczony jest przesuwnie trzpien z koncówka stozkowa, wkladek mocujacych zabudowanych suwliwie w ct\"™-.----.h wykonanych w walcowej czesci korpusu, oraz sprezyny pierscieniowej opasujacej wierzcholek wkladek mocujacy^!.. Tropien polaczony jest ciegnem z silownikiem powietrznym, przymocowanym do tylnej czesci wrzeciona obrabiarki. Przy mocowaniu, silownik powietrzny przesuwa trzpien, którego stozkowa kon¬ cówka rozsuwa w kierunku promieniowym wkladki mocujace do zetkniecia sie z mocowanym przedmiotem a przy odwrotnym ruchu trzpienia, sprezyna pierscieniowa przesuwa wkladki mocujace do polozenia wyjscio¬ wego. Aby zamocowac obrabiany przedmiot, nalezy go nalozyc na walcowa czesc korpusu tak, aby wkladki mocujace znalazly sie w otworze mocowanego przedmiotu.Wada dotychczas stosowanych uchwytów jest koniecznosc recznego zakladania i zdejmowania obrabia¬ nych przedmiotów, co uniemozliwia automatyzacje procesu produkcyjnego, a w przypadku obróbki przed¬ miotów ciezkich wymaga duzego wysilku fizycznego robotnika obslugujacego obrabiarke.« Celem vtynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci, a zadaniem technicznym — opracowanie konstrukcji samocentrujacego powietrznego uchwytu, dostosowanego do wspólpracy z mechanicznym podaj¬ nikiem obrabianych przedmiotów oraz umozliwiajacego obróbke cylindrycznych powierzchni zewnetrznych i czól z jednego zamocowania. Zadanie to zostalo rozwiazane przez umieszczenie w otworze korpusu uchwytu przesuwnej tulei, polaczonej z korpusem przy pomocy wpustów, w której zabudowana jest suwliwie glowica rozporowa, kulki oraz wkladki mocujace. Glowica rozporowa zaopatrzona jest w rowek pierscieniowy oraz w ksztaltowe rowki wodzace polozone pod katem w stosunku do jej osi, w których umieszczane sa przesuwnie konce wkladek mocujacych.Kulki sluza do unieruchamiania tulei przesuwnej wzgledem korpusu lub glowicy2 i 81819 rozporowej wzgledem tulei przesuwnej. Tuleja przesuwna posiada kolnierz, który ogranicza jej przesuw wzgle¬ dem korpusu w kierunku mocowanego przedmiotu.Przedmiotowy wynalazek umozliwia automatyzacje podawania i odbierania przedmiotów z obrabiarki oraz zmniejsza wysilek fizyczny robotnika obslugujacegoobrabiarke. j Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia uchwyt tokarski w przekroju wzdluznym, w polozeniu wyjsciowym przed mocowaniem przedmiotu, fig. 2 — widok uchwytu z czola, a fig. 3 — uchwyt w przekroju wzdluznym w polozeniu mocujacym przedmiojt.W otworze korpusu 1 umieszczona jest przesuwnie tuleja 2, która polaczona jest z korpusem przy pomocy wpustów 3. W otworze tulei 2 prostopadlych do jej osi umieszczane sa suwliwie kulki 4, oraz wkladki mocujace 5. W tulei 2 zabudowana jest przesuwnie glowica rozporowa 6, zaopatrzona w rowki wodzace 7, w których umieszczone sa suwliwie konce wkladek mocujacych 5. W otworze korpusu 1 wykonany jest ponadto rowek pierscieniowy 8, a w glowicy rozporowej 6 rowek pierscieniowy 9. Tuleja 2 wyposazona jest w kolnierz tulei 10 który ogranicza jej przesuw wzgledem korpusu 1, w kierunku mocowanego przedmiotu. Glowica rozporowa 6 polaczona jest przy pomocy sruby 11 i nakretki 12 z ciegnem 13, które przenosi ruch silownika powietrznego nie uwidocznionego na rysunku. Leb sruby 14 zabezpiecza wkladki 5 przed wysunieciem sie z rowków 7.W polozenie przed mocowaniem kulki 4 znajduja sie w otworach tulei 2 i w rowkach 7 blokujac wzgledem siebie tuleje 2 oraz glowice 6. Przy przesuwaniu przez ciegna 13 w kierunku mocowanego przedmiotu glowicy 6, zostaje tez przesuwana tuleja 2 az do momentu gdy jej kolnierz 10 oprze sie o korpus 1 a wkladki mocujace znajda sie w otworze mocowanego przedmiotu. Poniewaz tuleja 2 zostala zatrzymana, a glowica 6 jest przesu¬ wana nadal w tym samym kierunku, nastepuje przepchniecie kulek 4 do rowka 8 oraz rozsuwanie wkladek mocujacych 5 az do zetkniecia sie ich z powierzchnia mocowanego przedmiotu. W ten sposób przedmiot zostaje wycentrowany i zamocowany.W pozycji mocujacej (fig. 3) kulki 4 blokuja tuleje 2 wzgledem korpusu 1. Przy odmocowaniu ciegno 13 przesuwa glowice 6 w kierunku wrzeciennika obrabiarki co powoduje sciaganie wkladek mocujacych 5 do srodka glowicy 6, a tym samym odmocowanie przedmiotu. Gdy wkladki 5 opra sie o leb sruby 14 nastepuje równiez przesuw tulei 2. wypchniecie kulek 4 z rowka 8 i powrót ukladu mocujacego do pozycji wyjsciowej. PL PL