Wynalazek dotyczy urzadzen do roz¬ rzadu z odleglosci i do zabezpieczania za¬ pomoca uziemienia maszyn elektrycznych, a w szczególnosci przenosnych maszyn do ciecia wegla, oraz przenosników napedza¬ nych elektrycznoscia i stosowanych w ko¬ palniach. Przenosne urzadzenia powyzsze¬ go typu uruchomiane sa obecnie zapomoca pedni elektrycznej, skladajacej sie z wy¬ lacznika recznego przy wejsciu do chodni¬ ka kopalni, z kabla zasilajacego o czterech rdzeniach, oraz wylacznika do rozruchu maszyny, umieszczonego w niej samej. W urzadzeniu powyzszem mozna jednak pu¬ scic prad do kabla zapomoca wylacznika glównego, niezaleznie od tego, czy wtycz¬ ka kontaktowa kabla zasilajacego jest od¬ slonieta, czy tez nie, wobec czego wylacz¬ nik rozruchowy maszyny reguluje napie¬ cie linji glównej, co jest polaczone z nie¬ bezpieczenstwem w wypadku wadliwej izo¬ lacji.Wynalazek niniejszy umozliwia poslu¬ giwanie sie glównym mechanizmem regu¬ lujacym doplyw pradu z sieci do maszy¬ ny, znajdujacej sie w pewnej odleglosci, zapomoca pomocniczego obwodu dozorcze- go, stosujacego prad o niskiem napieciu, niezalezny od pradu glównego, doprowa¬ dzanego z linji pod zwyklem w takich ra¬ zach napieciem. Prad powrotny obwodu dozorczego o niskiem napieciu powraca przez ziemie, dzieki czemu kazda czesc ob¬ wodu glównego moze sie znalezc pod na-pieciem linji dopiero po utworzeniu sie calkowitego obwodu przez ziemia. Wyna- la^j^l^bejmufe ^|ec w szczególnosci u- rzadzenie do* uziemiania i rozrzadu z odle¬ glosci obwodem glównym, czyli do zamy¬ kania obwodu w celu uruchomiania maszy¬ ny zapomoca wylacznika dozorczego, u- mieszczonego na maszynie i poruszajacego wylacznik glówny, umieszczony u wejscia do chodnika kopalni.Istote wynalazku wyjasnia zalaczony rysunek, który przedstawia schemat obwo¬ dów urzadzenia w zastosowaniu do elek¬ trycznych maszyn do ciecia wegla lub ma¬ szyn podobnych. Czesc wejsciowa, z któ¬ rej odbywa sie rozrzad z odleglosci ma¬ szyny, znajduje sie po stronie lewej, a sil¬ nik maszyny rozrzadzanej — po stronie prawej rysunku.Kabel zasilajacy A biegnie pomiedzy wejscia do chodnika i wylacznikiem B ma¬ szyny. Kabel zaopatrzony jest w przewod¬ nik wewnetrzny lub pochwe metalowa a, tworzaca, w chwili wlaczenia konców tego kabla, polaczenie przez ziemie pomiedzy wylacznikiem B i maszyna. Kabel zawie¬ ra, oprócz zwyklych przewodników C, przewód dozorczy D, zakonczony, podob¬ nie jak i przewody linjowe C, wtyczkami lub w sposób inny; przyczem wtyczke d laczy sie z wylacznikiem B, a wtyczke d1 z wylacznikiem dozorczym E maszyny, u- ziemionym zapomoca oprawy F. Pomie¬ dzy koncówki wylacznika dozorczego moz¬ na wlaczyc lampke e o duzej opornosci, celem ujawnienia pradu w tym obwodzie.Przewodniki linijne C, a w danym wypad¬ ku trzy przewodniki obwodu trójfazowego, zakonczone sa wtyczkami lub t. p. kontak¬ tami podobnemi cc1.Koncówka d przewodnika dozorczego, znajdujaca sie przy wylaczniku B, pola¬ czona jest z rama G za posrednictwem cewki b, kontrolujacej dzialanie wylaczni¬ ka B, oraz uzwojenia wtórnego transfor¬ matora redukcyjnego H. Cewka b sluzy specjalnie do zamykania wylacznika B i wzbudza sie jedynie z obwodu, skladaja¬ cego sie z przewodu D wylacznika E na maszynie. Cewka ta przestaje dzialac z chwila uszkodzenia lub przerwania obwo¬ du dozorczego, poczem obwód glówny przerywa sie na wylaczniku B. Uzwojenie pierwotne transformatora H, nalezace do obwodu dozorczego, kontroluje wylacznik dwubiegunowy J, który po otwarciu sie izoluje calkowicie maszyne i kabel zasila¬ jacy A.Cewke b naj wlasciwiej wykonac w ten sposób, by wymagala pradu okreslonej wielkosci w celu utrzymania wylacznika B w pozycji zamknietej, wobec czego zmniej¬ szenie sie pradu ponizej okreslonej wielko¬ sci wywola odrazu otwarcie sie wylaczni¬ ka glównego. Poniewaz zas prad w obwo¬ dzie dozorczym, przylaczonym poprzez transformator, jest proporcjonalny do na¬ piecia linji, spadek prfceto rzeczonego na¬ piecia wywoluje odrazu otwarcie sie wy¬ lacznika glównego.Celem zapobiezenia niebezpieczenstwu znalezienia sie pod pradem któregokolwiek przewodu lub obnazenia go, gdy znajduje sie jeszcze pod pradem, gniazdo i wtyczka drutu dozorczego na kontakt kabla pomie¬ dzy maszyna z jednej strony, a wylaczni¬ kiem wejsciowym ze strony drugiej, po¬ siadaja taki ustrój, ze kontakt uskutecznia sie po calkowitem dopiero wsunieciu sie wtyczek do gniazd; przerywajac zas kon¬ takt juz po czesciowem tylko wysunieciu sie wtyczki. Po calkowitem lub czesciowem wysunieciu wtyczki, obwód dozorczy prze¬ rywa sie, a wylacznik B odskakuje, prze¬ rywajac obwód linji, czyli zapobiegajac obnazeniu kontaktów wtyczkowych w chwili, gdy sa jeszcze pod pradem.Sam obwód dozorczy mozna zabezpie¬ czyc od krótkiego zwarcia, powodujacego niebezpieczne puszczenie w ruch maszyny, zapomoca malej cewki rf2, wlaczonej w ob¬ wód dozorczy i uruchamiajacej wylacznik — 2 —dwubiegunowy J (lub inny wylacznik prze¬ rywajacy obwód) w chwili, gdy prad w ob¬ wodzie dozórczym przekracza okreslony poziom.W pewnych razach, a w szczególnosci w wypadku silnika trójfazowego, przewód dozorczy D moze sie skladac z jednego z przewodów fazowych C, a do wzbudzania cewki 6, zamykajacej wylacznik, mozna uzyc pradu stalego, przyczem pomiedzy uzytym przewodem C i cewka 6, oraz po¬ miedzy przewodem C i wylacznikiem E u- mieszczonym na maszynie, mieszcza sie o- pory indukcyjne o malej opornosci dla pradu stalego i wysokiej dla pradu zmien¬ nego; opory te zapobiegaja uchodzeniu pradu z przewodów fazowych w ziemie.Przewody linijne C zaopatrzone sa od strony wylacznika w zrównowazone uzwo¬ jenia przeciazeniowe c2, a od strony silni¬ ka maszyny sa polaczone w trójkat. Wy¬ lacznik E stanowi, jak widzimy, skombino- wany wylacznik dozorczy i odwracajacy.Uklad ogólny obwodów jest powszechnie znany i nie wymaga opisu. PL