PL80616B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Girling Limited, Birmingham (Wielka Brytania) Tarcza hamulcowa hamulca tarczowego oraz sposób jej wytwarzania Przedmiotem wynalazku jest tarcza hamulcowa hamulców tarczowych pojazdów mechanicznych oraz sposób jej wytwarzania.Znane tarcze hamulcowe skladaja sie z piasty oraz z pierscienia, którego obrobione powierzch¬ nie boczne stanowia powierzchnie cierne.Trudnosci jakie wystepuja w eksploatacji zna¬ nych tarcz hamulcowych polegaja na wystepowa¬ niu odksztalcen, jakie powstaja na skutek nagrze¬ wania sie pierscieni podczas hamowania. Elimino¬ wanie tych trudnosci pociaga za soba znaczne ko¬ szta w wytwarzaniu tarcz.Celem wynalazku jest unikniecie powyzszych niedogodnosci i skonstruowanie tarczy hamulco¬ wej o prostej konstrukcji i o niskim koszcie wy¬ twarzania.Zgodnie z wynalazkiem w tarczy hamulcowej piasta docisnieta jest do pierscienia powierzchnia odniesienia, przy czym wzajemne mocowania obu tych czesci dokonane jest za pomoca plaszcza piasty, którego wystepy zagiete sa w szczeliny pierscie¬ nia. Zgodnie z wynalazkiem sposób wytwarzania tarczy hamulcowej polega na docisnieciu piasty do pierscienia oraz na zagieciu i uksztaltowaniu pla¬ szcza w szczelinie w celu zlaczenia tych czesci i zabezpieczenia przed wzajemnym przesuwem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pólprzekrój — pólwidok tarczy hamulca tarczowego; fig. 2 — przekrój czesci tar- 2 czy uwidocznionej na fig. 1; fig. 3 — przekrój cze¬ sci tarczy uwidocznionej na fig. 1 wzdluz linii III—III na fig. 2; fig. 4 — pólprzekrój — pólwi¬ dok odmiany tarczy hamulca tarczowego; fig. 5 5 — powiekszony szczegól czesci tarczy uwidocznio¬ nej na fig. 4; fig. 6 — przekrój czesci tarczy wzdluz linii V—V na fig. 5; fig. 7 — przekrój osiowy szczególu tarczy wedlug trzeciego przykladu w pierwszym etapie wytwarzania tej tarczy; fig. 8 — io podobny przekrój jak na fig. 7 z zastosowaniem specjalnego narzedzia w drugim etapie wytwarza¬ nia tarczy; fig. 9 — zastosowanie innego narze¬ dzia w trzecim etapie wytwarzania tarczy; fig. 10 widok rozwiniecia zarysu w kierunku strzalki 31 15 na fig. 9 oraz fig. 11 przedstawia widok rozwinie¬ cia zarysu w kierunku strzalki 31 na fig. 9, przed¬ stawiajacy koncowy etap tloczenia.Przedstawiona na fig. 1 tarcza hamulcowa po¬ siada piaste 11, oraz pierscien 12 polaczony zpia- 20 sta za pomoca wystepów 13 piasty 11 wchodzacych w szczeliny 17 pierscienia 12. Pierscien 12 posia¬ da zeberka 14 wywolujace przeplyw powietrza je¬ go kanalami 15 w celu chlodzenia tarczy hamul¬ cowej. Pierscien tarczy wykonany jest jako odlew. 25 W przykladowym wykonaniu pierscien tarczy ha¬ mulcowej sklada sie jedynie ze scian bocznych 16 oraz kanalów chlodzacych 14. Szczeliny 17 wyko¬ nane sa miedzy kanalami 14 ale uformowane mo¬ ga byc równiez w tarczy niechlodzonej lub wy- 30 frezowane w pierscieniu. Piasta wykonana jest w 80 61680 616 3 ksztalcie wanny jako prosta wytloczka posiadaja¬ ca cztery otwory 18 za pomoca których tarcza przykrecona jest do walka lub kola hamowanego.Pierscien tarczy hamulcowej posiada dokladnie obrobione powierzchnie cierne 19 i 20 przy czym powierzchnia 20 jest jednoczesnie powierzchnia ustalajaca. Podobnie piasta 11 posiada równiez o- brobiona powierzchnie ustalajaca. Na fig. 2 po¬ wierzchnia ustalajaca jest wystep 21a wytworzony w piascie 11, a na fig. 5 powierzchnia skrajna 21b.Szczeliny w pierscieniu tarczy wykonane sa na przeciwleglej powierzchni pierscienia wzgledem powierzchni opartej o powierzchnie ustalajaca pia¬ sty.W przykladzie przedstawionym na fig. 2 wyste¬ py 13 wykonane sa z czesci plaszcza 13a tworza¬ cego jedna calosc z pozostala czescia piasty 11 jako osiowe przeciecia plaszcza piasty odgiete na¬ stepnie i wtloczone w szczeliny 17 miedzy kanala¬ mi chlodzacymi 14. Wystepy te sa poczatkowo szersze od szczelin pierscienia, co powoduje, ze podczas ich zaginania odksztalcaja sie czesciowo i przyjmuja ksztalt uwidoczniony na fig. 3 zapew¬ niajac w ten sposób sztywne polaczenie miedzy piasta lla a pierscieniem 12. Ponadto, poniewaz sily wywarte na pierscien przez wystepy maja skladowe obwodowe, wystepuje pewne obwodowe napiecie wstepne, które zabezpiecza przed prze¬ sunieciami katowymi pierscienia wzgledem piasty.W odmianie wykonania tarczy przedstawionej na fig. fig. 4—6 zamiast piasty w postaci wytloczki, piasta w tym wykonaniu sklada sie z czesci tlo¬ czonej lla i tasmy llb. Na jednej krawedzi tasmy llb wyciete sa przeciecia 23 tworzace wystepy 13.Po docisnieciu piasty lla do pierscienia 12, wsu¬ wana jest w otwór piasty i mocno docisnieta do pierscienia tasma llb i nastepnie zgrzana elek¬ trycznie w punktach 24 z piasta Ha, tworzac plaszcz zlozonej piasty 11. W wyniku takiego po¬ stepowania wystepy tasmy llb wywieraja wstep¬ ny docisk pierscienia do piasty. W przedstawio¬ nym przykladzie wystepy tasmy sa wezsze od sze¬ rokosci szczelin, w których sa osadzone, ale po¬ niewaz szczeliny 17 posiadaja zaokraglone naroza, efekt mocowania pierscienia jest identyczny jak na fig. fig. 1—3. Jesli naroza mialyby promien zaokraglenia mniejszy, wystepy powinny byc wy¬ konane szersze od szczelin 17, aby zamocowanie nastepowalo na kanalach chlodzacych.Tasma llb nie musi byc wykonana w postaci jednego ciaglego odcinka. Moze to byc kilka za¬ krzywionych kawalków tasmy. Szczególnie jesli szczeliny maja wykonane naroza o malym promie¬ niu, boczne sciany tych szczelin moga byc lekko zbiezne dajac skladowe sil promieniowe i obwo¬ dowe miedzy scianami bocznymi tych szczelin a wystepami stykajacymi sie ze szczelinami, to jest na narozach tych wystepów.W wyniku podgrzewania sie pierscienia podczas hamowania nastepuje rozszerzanie sie tego pier¬ scienia oraz przesuniecia wzgledne wystepów w szczelinach. Rozszerzanie sie pierscienia kompen¬ sowane jest równiez dzieki sprezystosci piasty za¬ opatrzonej w przeciecia 26. 4 W trzecim przykladzie wykonania, przedstawio¬ nym na fig. fig. 7—11, szczeliny 17 utworzone sa na pierscieniu 12 przez kanaly chlodzace 14, zao¬ patrzone w wystepy 14a, przy czym kanaly te u- 5 mieszczone sa w równej odleglosci od plaszczyz¬ ny pierscienia, to znaczy wystepy 14a kanalów tworza usztywnienia o jednakowej wysokosci od pierscienia.Piasta 11 zaopatrzona jest w ciagly plaszcz lic wystajacy osiowo do wewnatrz pierscienia od po¬ wierzchni odniesienia 21a wykonanej w piascie.Plaszcz ten moze stanowic calosc z piasta 11 lub wykonany byc moze w postaci tasmy lub wygie¬ tych pasków zgrzanych lub przyspawanych do za¬ sadniczej czesci piasty.Plaszcz lic zagiety jest w szczeliny pierscienia za pomoca ksztaltowego narzedzia 29 (fig. 8), do¬ ciskajacego material plaszcza, promieniowo na zewnatrz w kierunku strzalki 30, a nastepnie plaszcz lic wtloczony jest w szczeliny miedzy wy¬ stepy 14a w kierunku 31 za pomoca narzedzia 32 (fig. 9). Oksztalcenia plaszcza dociskane sa nastep¬ nie miejscowo w szczeliny pierscienia w koncowej operacji (fig. 11), co powoduje wcisniecie mate¬ rialu plaszcza przynajmniej czesciowo miedzy kra¬ wedzie szczeliny. Okazalo sie, ze odksztalcenia pla¬ szcza sprezynuja i wykazuja tendencje do wysu¬ niecia sie ze szczelin pierscienia, wskutek czego, odksztalcony plaszcz piasty styka sie z pierscie¬ niem tylko na scianach bocznych szczelin. Od¬ ksztalcenie plaszcza w drugiej operacji (fig. 9) da¬ je taki sam efekt, jak odksztalcenia plaszcza w poprzednich przykladach, to znaczy odksztalcenia plaszcza majac swobodny wymiar od szczelin pier¬ scienia wywoluja naprezenia wstepne w piascie.Oczywiste jest, ze przyklady przedstawione na fig. fig. 1, 4 moga byc wykonywane z pewnymi zmianami, zgodnie ze sposobem przedstawionym na fig. fig. 7—11.Ponadto, oczywiste jest, ze szczeliny nie musza byc wykonane na powierzchni poprzecznej do osi pierscienia, moga byc wykonane na powierzchni obwodowej. Na przyklad piasta tarczy moze byc zacisnieta na pierscieniu w jednej operacji plasz¬ czem na powierzchni poprzecznej do osi piasty, a nastepnie material plaszcza odksztalcony w szczelinach w postaci osiowych przeciec lub po¬ dobnych naciec na powierzchni wewnetrznej lub zewnetrznej pierscienia.Wynalazek niniejszy posiada szereg nastepuja¬ cych zalet: mozliwosc ujednolicenia (standaryzacji) malej ilosci pierscieni laczonych z dowolna iloscia piast dla róznych pojazdów; proste operacje obrób- cze pierscienia biorac pod uwage odchylki ksztal¬ tu wystepów i róznice szerokosci wystepujace pod¬ czas obróbki; latwosc wytwarzania piasty; sposób skladania tarczy jest prosty wymagajacy operacji tloczenia lub zgrzewania oraz prawidlowosc wspól¬ pracy pierscienia z innymi mechanizmami dzieki umieszczeniu go na dwóch plaskich powierzchniach odniesienia. PL PL

Claims (16)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Tarcza hamulcowa hamulca tarczowego po¬ jazdów mechanicznych, zawierajaca polaczone wza- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6080 616 jemnie piaste i pierscien tarczy, znamienna tym, ze piasta (11) i pierscien (12) docisniete sa wzajem¬ nie na powierzchni odniesienia (20) i (21) i pola¬ czone sa wzajemnie za pomoca plaszcza (13a) pia¬ sty (11), przy czym plaszcz ten posiada wystepy (13) wcisniete w szczeliny (17) piasty (11).

2. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze szczeliny (17) utworzone sa na pier¬ scieniu (12) przez kanaly chlodzace (14) zaopa¬ trzone w wystepy (14a).

3. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze plaszcz (13a) stanowi jedna calosc z piasta (11).

4. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 3, zna¬ mienna tym, ze plaszcz stanowi oddzielna tasme (Hb).

5. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 3, zna¬ mienna tym, ze plaszcz stanowi kilka pasków przymocowanych do piasty (11).

6. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1—2, zna¬ mienna tym, ze plaszcz (13a) zaopatrzony jest w przeciecia tworzace wystepy (13).

7. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1—2, zna¬ mienna tym, ze przeciecia miedzy wystepami (13) pozostaja nieuksztaltowane.

8. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1—2, zna¬ mienna tym, ze wystepy (13) sa przynajmniej cze¬ sciowo odciete od przeciec.

9. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1—2, zna¬ mienna tym, ze szczeliny (17) sa uformowane po przeciwnej stronie pierscienia (12) niz powierzch¬ nie czolowego przylozenia (21a) (20).

10. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1—2, zna- 6 mienna tym, ze plaszcz (13a) zagiety jest db wne¬ trza pierscienia (12).

11. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 10, zna¬ mienna tym, ze plaszcz (13a) zagiety jest na scia- 5 ny boczne (16) pierscienia (12).

12. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1—2, zna¬ mienna tym, ze pierscien (12) posiada kanaly chlo¬ dzace (14) i szczeliny (17) utworzone przez te ka¬ naly. io

13. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1—2, zna¬ mienna tym, ze wystepy (13) plaszcza (13a) przy¬ legaja do scian bocznych szczeliny (17) w ten sposób, ze tworza obwodowo sztywne polaczenie piasty. 15

14. Tarcza hamulcowa wedlug zastrz. 1—13, zna¬ mienna tym, ze piasta (11) posiada przeciecia (26) stwarzajace promieniowa sprezystosc dla rozsze¬ rzania sie czesci pod wplywem ciepla.

15. Sposób wytwarzania tarczy hamulcowej we- 20 dlug zastrz. 1—14, znamienny tym, ze dociska sie wzajemnie powierzchniami odniesienia (20) i (21a) lub (21b) piaste (11) i pierscien (12) tworzacymi dokladne ustalenie wzajemne obu tych czesci oraz zagina sie plaszcz (13a) jednej czesci na drugiej 25 w celu ich zlaczenia i wciska w szczeliny (17) za¬ bezpieczajac pierscien (12) i piaste (11) przed o- brotem wzajemnym.

16. Sposób wedlug zastrz. 15, znamienny tym, ze odksztalca sie plaszcz przynajmniej w trzech 30 operacjach: zagina sie plaszcz (13a) nad szcze¬ linami (17), wtlacza sie w szczeliny (17) wystepy plaszcza (13) i zagina sie plaszcz (13a) przynajmniej wzdluz czesci krawedzi szczelin (17).8&610 -FIG. 6 PZG w Pab., zam. 1714-76, nakl. 125+20 egz. Cena 10 zl PL PL