Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 02.11.1974 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1975 8049 KI. 47h, 11/02 MKP' F16h 11/02 CZYTELNIA P-i ¦ -Si (!¦¦ Twórcawynalazku: Piotr Pohl Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Rolnicza, Poznan (Polska) r 'i Bezstopniowa przekladnia ciegnowa Przedmiotem wynalazku jest bezstopniowa przekladnia o stalej dlugosci ciegna zlozona z walu wejscio¬ wego i walu wyjsciowego, na których osadzone sa kola tarczowe skladajace sie z dwóch tarcz kazde, z czego . jedna tarcza kola jest przesuwna wzgledem drugiej.Stan techniki. Znane i stosowane sa bezstopniowe przekladnie z kolami pasowymi tarczowymi, których jedna tarcza jest przesuwna wzgledem drugiej. Przesuw tarczy uzyskiwany jest w tych znanych rozwiazaniach z dodatkowego zródla napedu, na przyklad z silnika elektrycznego z reduktorem obrotów i dodatkowa prze¬ kladnia. Sa to rozwiazania o tyle niekorzystne, ze nie we wszystkich warunkach roboczych jest mozliwe lub celowe stosowanie dodatkowych systemów napedowych.Istota wynalazku. Bezstopniowa przekladnia ciegnowa wyposazona jest w wal pomocniczy, który pola¬ czony jest zwalem przekladni kolami zebatymi Zx i Z2 o jednakowej ilosci zebów. Na wale pomocniczym osadzone sa dwa kola zebate Z3 i Z4 polaczone z tym walem poprzez odpowiadajace im sprzegla. Kola zebate Z3 i Z4 zazebiaja sie z kolem zebatym Z5 o szerokim wiencu i ilosci zebów równej ilosci zebów kól Zx i Z2.Kolo Z3 ma ilosc zebów wieksza, a kolo Z4 ilosc zebów mniejsza od ilosci zebów kola Z5. Kolo Z5 polaczone jest trwale ze sruba umieszczona w nakretce zwiazanej z przesuwna tarcza kola pasowego. Sruba wraz z kolem Z5 polaczona jest z walem przekladni poprzez sprzeglo.Istotna zaleta konstrukcji wedlug wynalazku jest wyeliminowanie dodatkowego ukladu napedowego dzieki wykorzystaniu do sterowania tarcza przesuwna kola pasowego napedu zwalu przekladni. Opisana kons¬ trukcja przekladni uniemozliwia jakiekolwiek zmiany przelozenia podczas postoju, a tym samym zabezpiecza urzadzenie przed ewentualnym uszkodzeniem na skutek wadliwej obslugi. Konstrukcja wg wynalazku charak¬ teryzuje sie ponadto zwartoscia, niewielkimi wymiarami i prostota wykonania. Kola zebate sa obciazone niewiel¬ kimi silami i moga byc wykonane z materialów nie wymagajacych smarowania, na przyklad z tworzyw sztucz¬ nych, lignofolu itp. Sprzegla cierne, sterowane elektromagnetycznie sa obciazone niewielkimi momentami skrecajacymi. Poniewaz wzgledna predkosc elementów ciernych tych sprzegiel jest niewielka, a wiec i obciazenia cieplne sa nieduze, w konstrukcji wg wynalazku mozliwe jest stosowanie sprzegiel o niewielkich wymiarach.2 80496 Objasnienie figur rysunku. Na fig. 1 rysunku pokazany jest schemat przekladni wedlug wynalazku a na fig. 2 uwidoczniono przykladowy uklad laczen elektrycznych sterowania sprzegiel.Przyklad wykonania wynalazku. Na wale wejsciowym 1 osadzona jest tarcza 2 kola pasowego polaczona sztywno z tym walem i tarcza 3 przesuwna, zwiazana z walem 1 za pomoca wpustu. Tarcza 3 polaczona jest z nakretka 4 wspólpracujaca ze sruba 5 osadzona obrotowo na wale. Sruba 5 polaczona jest trwale z kolem zebatym Z5 o szerokim wiencu. Sruba 5 wraz z kolem Zs polaczona jest z walem 1 poprzez sprzeglo 6. Na wale 1 osadzone jest równiez kolo zebate Zlt zazebione z kolem zebatym Z2 osadzonym na wale pomocniczym 7.Na wale 7 ulozyskowane sa ponadto dwa kola zebate Z3 i Z4, zazebione z kolem zebatym Z5. Kola zebate Z3 i Z4 polaczone sa z walem 7 poprzez odpowiadajace im sprzegla elektromagnetyczne 8 i 9. Liczba zebów kól zebatych Zx, Z2 i Z5 jest jednakowa. Natomiast liczba zebów kól zebatych Z3 i Z4 jest rózna, przy czym kolo zebate Z3 ma ilosc zebów wieksza od ilosci zebów kola Z5 a kolo zebate Z4 ma ilosc zebów mniejsza od ilosci zebów kola Z5. Stala odleglosc osi walu 1 i walu 7 uzyskiwana jest na drodze korekcji uzebienia kól zebatych Z3 i Z4. Do elektromagnetycznych sprzegiel 6, 8 i 9 przenoszacych naped wstanie wzbudzonym, podlaczony jest uklad sterowania elektrycznego skladajacy sie z dwóch przycisków sterowniczych 10 i 11 z dwoma zesty¬ kami przelacznymi kazdy, oraz z dwóch laczników drogowych 12 i 13. Naped zwalu 1 przekladni przekazy¬ wany jest poprzez kola zebate Zx i Z2 na pomocniczy wal 7. Wlaczenie lub wylaczenie odpowiednich sprzegiel powoduje, ze naped z pomocniczego walu 7 przekazany zostaje na srube.Przekladnia wedlug wynalazku moze znajdowac sie w czterech stanach: 1. Przy zwolnionych przyciskach 10 i 11, sprzegla 8 i 9 sa wylaczone a sprzeglo 6 jest wlaczone unieru¬ chamiajac srube 5 wzgledem walu 1, a tym samym i wzgledem nakretki 4. Sruba 5 i nakretka 4 posiadajac jednakowa predkosc katowa utrzymuja tarcze 2 i 3 w stalej odleglosci wzgledem siebie. 2. Nacisniecie przycisku sterowniczego 10 powoduje wlaczenie sprzegla 8 i jednoczesne wylaczenie sprzegla 6. Na skutek róznej ilosci zebów kól zebatych Z3 i Z5 nastepuje zwiekszenie szybkosci katowej kola Z5 w stosunku do walu 1. Powoduje to powstanie wzglednego ruchu poosiowego nakretki 4 wzgledem sruby 5, a tym samym przesuniecie tarczy 3 kola pasowego w kierunku tarczy 2. 3. Przez nacisniecie przycisku 11 wlacza sie sprzeglo 9 a jednoczesnie wylacza sie sprzeglo 6. Przekaza¬ nie napedu przez kola zebate Z4 i Z5 na srube 5 powoduje przesuw tarczy 3 w kierunku przeciwnym. 4. Wlaczenie obydwu przycisków sterowniczych 10 i 11 powoduje wylaczenie sprzegiel 8 i 9 i wlaczenie sprzegla 6, to znaczy uzyskanie stanu wyjsciowego pracy przekladni w którym tarcze 2 i 3 pozostaja w stalej odleglosci wzgledem siebie.Laczniki drogowe 12 i 13 ukladu sterowania uniemozliwiaja przesuniecie tarczy 3 poza zakres regulacji zabezpieczajac tym samym mechanizmy przekladni przed zniszczeniem. PL PL