Przenosne urzadzenie do sprawdzania gestosci formy Przedmiotem wynalazku jest przenosne urzadze¬ nie do sprawdzania gestosci formy stosowane w stalym polozeniu równiez do badan laboratoryj¬ nych, które moze byc stosowane zarówno w od¬ lewniach do sprawdzania gestosci powierzchni for¬ my bezposrednio przed laniem odlewu, jak i do przeprowadzenia standardowych badan w laborato¬ rium.Znane sa przenosne urzadzenia stosowane do sprawdzenia gestosci formy których wynik spraw¬ dzania przy recznym i mechanicznym wykonywaniu formy jest uwarunkowany uzyta sila, fizycznymi wlasciwosciami, skladem materialu formierskiego i ksztaltem formy. Na skutek wystepowania tych licznych czynników praktyczne ustalanie gestosci za pomoca obliczen, nawet w przypadku najprost¬ szej formy jest praca trudna i zmudna.Wskutek ziarnistej struktury materialu formier¬ skiego gestosc jest proporcjonalna do porowatosci, to znaczy do przepuszczalnosci gazu. Teoretycznie gestosc moze zwiekszac sie tak dlugo, az zaniknie porowatosc wzglednie przepuszczalnosc gazu.Przepuszczalnosc gazu okreslonego stopnia ozna¬ cza jednak w praktyce zawsze te dolna granice zdolnosci zageszczania, przy której zjawisko utrud¬ niania lejnosci, to znaczy wytwarzania dobrych od¬ lewów jeszcze nie nastepuje. Ze wzgledu na to, ze ustalenie minimalnej przepuszczalnosci gazu bez¬ posrednio przy sciance formy ma bardzo duze znaczenie, szczególnie w przypadku form wykony- 10 20 30 wanych pod wysokim cisnieniem, to stosuje sie mi¬ nimalna porowatosc która zmniejsza ilosc brako¬ wych odlewów, a wiec zwieksza wydajnosc.Zalezy to w pierwszym rzedzie od przepuszczal¬ nosci gazu i od wplywu, jaki maja sily zageszcza¬ nia' na stosowane mieszaniny formierskie.Najnowsze badania wykazaly, ze celowe jest mierzenie przepuszczania gazu bezposrednio przy sciance formy, poniewaz wystepuja znaczne rózni¬ ce miedzy przepuszczalnoscia gazu w próbce stan¬ dardowej i w formiie piaskowej. Róznice wynikaja stad, ze gestosc sprasowanej lub ubitej próbki od¬ biega od gestosci formy piaskowej. Dlatego próbo¬ wano wykonac takie urzadzenia, za .pomoca których moznaby bylo mierzyc przepuszczanie gazu bezpo¬ srednio przy formie. Mozliwe to bylo dzieki znajo¬ mosci tego, ze przepuszczalnosc gazu odgrywa pew¬ na role jako zjawisko powierzchniowe przy odle¬ waniu i okreslane jest porowatoscia cienkiej war¬ stwy powierzchni.Jedno z tych urzadzen pracuje przy zastosowa¬ niu elektrycznej energii w taki sposób, ze w miejs¬ cu kontroli wentylator wdmuchuje do powierzch¬ ni formy powietrze. Równowaga cisnien jest za¬ pewniona nastawnym systemem zaworu iglicowego.Urzadzenie to ma te wade, ze pracuje przez za¬ stosowanie elektrycznej energii i podczas eksploa¬ tacji musi byc podlaczone do elektrycznego zródla napiecia. Zwykle jednak w formierniach nie ma mozliwosci odpowiedniego podlaczenia, przynaj- 803923 80392 4 mniej w poblizu poszczególnych stanowisk robo¬ czych, wskutek czego potrzebne by byly bardzo dlugie przewody ^zasilajace.Inne znane urzadzenie pracuje na zasadzie na¬ dmuchiwanego recznie balonu gumowego. Chociaz urzadzenie to jest w swej konstrukcji proste, to na skutek niedokladnosci polegajacej na tym, ze war¬ tosci cisnienia zmieniaja sie w czasie badania i wyniki pomiaru zaleza równiez od tego, z jaka sila glowica jest podczas badania dociskana do po¬ wierzchni, nie ma pewnych i odpowiednich prak¬ tycznie dla porównania wyników.Celem wynalazku jest usuniecie wspomnianych wad. Istota wynalazku polega na tym, ze zastoso¬ wano urzadzenie, które ma przenosny korpus i glo¬ wice kontrolna, oraz odlana podstawe do mocowa¬ nia, przy czym w korpusie urzadzenia jest przewi¬ dziana pusta przestrzen cylindryczna, napelniana celowo woda i przestrzen plaszczowa oraz zanurzo¬ ny w niej dzwon z umieszczona na górnej jego czesci uruchamiana automatycznie lub recznie ko¬ mora zaworu i ciezarem obnizajacym srodek ciez¬ kosci dzwonu, oraz wchodzaca jednym koncem do cylindrycznej przestrzeni rurka polaczona z dru¬ gim koncem tej rurki za pomoca rurki cisnienio¬ wej podczas gdy glowica kontrolna polaczona jest z manometrem, jak równiez domontowanym do korpusu urzadzenia uchwytem.Korpus urzadzenia lub dzwon i dwusciankowy cylinder urzadzenia wykonane sa z lekkiego me¬ talu, lub tworzywa sztucznego.Dalsza cecha urzadzenia jest, to ze zawiera ono majaca duzy przekrój przelotu komore zaworu, która podczas unoszenia dzwonu wprowadza auto¬ matycznie do przestrzeni cylindrycznej powietrze, a przy zwalnianiu uchwytu jest sterowana auto¬ matycznie lub recznie za pomoca dociskowego sworznia uchwytu, przy czym komora ta jest w sposób szczelny zamykana oraz obciaza sprezy¬ na i ciezarem. W odlanej podstawie, przeznaczonej do mocowania korpusu urzadzenia, sa wmontowa¬ ne dwa krócce rurowe, obudowa glowicy pomiaro¬ wej oraz laczacy te elementy przewód gietki.W obudowie glowicy pomiarowej znajduje sie kurek odcinajacy, na który zamontowana jest ma¬ jaca otwory przelotowe, przekrecana i ograniczana oporem tarcza zaworowa. Polaczone do przestrze¬ ni cylindrycznej wzglednie manometru gietkie przewody sa tak wykonane, ze moga sie one la¬ czyc poprzez blok przylaczeniowy z glowica kon¬ trolna lub bezposrednio z króccem rurowym od¬ lanej podstawy.Wykonane zgodnie z wynalazkiem urzadzenie charakteryzuje sie jeszcze tym, ze na glowicy kon- 55 trolnej zamontowana jest tuleja przestawna po- osiowo w stosunku do napietej wstepnie sprezyny i dociskajaca glowice kontrolna do powierzchni formy. Nastepnie wykonanie to charakteryzuje sie tym, ze w dolnej czesci glowicy kontrolnej ma 60 wmontowana glowice pomiarowa, zaopatrzona w spoczywajaca na powierzchni formy krawedz, wciskajacy sie w te powierzchnie formy stozkowej koniec rury oraz komore, a spoczywajaca na po¬ wierzchni formy krawedz jest tak wykonana, ze 65 wystaje ona o 2—3 mm z dolnej powierzchni tu- lei.Do glowicy kontrolnej wmontowane jest wspól- srodkowo stale rurowe gniazdo zaworu, majace w swym plaskim lub stozkowym plaszczu otwory przelotowe i przekrecajacy sie w stosunku do tego gniazda rurowy zawór odcinajacy, odgraniczajacy polozenie krancowe oporem oraz sciskajace te ele¬ menty sprezyne srubowa. W celu zabezpieczenia ustawienia na wybrane wstepnie otwory przeloto¬ we umieszczona jest w glowicy kontrolnej prese¬ lekcyjna glowica nastawcza.Czujnik manometru urzadzenia jest umieszczony wspólsrodkowo bezposrednio przy powierzchni for¬ my. Polaczony do manometru wewnetrzny prze¬ wód gietki znajduje sie w polaczonej z glowica kontrolna rurce cisnieniowej.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasnio¬ ny na przykladzie rozwiazania uwidocznionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy urzadzenia, fig. 2 — przekrój pionowy dzwonu, fig. 2a — przekrój pionowy dzwonu z recznie uruchamiana komora zaworowa, fig. 3 — przekrój pionowy glowicy kontrolnej, fig. 4 — przekrój wzdluz linii IV—IV z fig. 3, fig. 5 — przekrój wzdluz linii V—V z fig. 3, fig. 6 — wi¬ dok z góry glowicy kontrolnej i fig. 7 — sche¬ matycznie i czesciowo w przekroju korpus urza¬ dzenia, zamontowany w celu zbadania próbki na odpowiednim odlewie podstawy. Korpus 1 urza¬ dzenia ma ksztalt pryzmatycznego stojaka oslo¬ nietego od zewnatrz blacha i majacego u dolu nastawne nózki 2, u góry odginany uchwyt 3, a na przodzie zamykane drzwiczki 4.W wewnetrznej cylindrycznej przestrzeni 5a dwusciankowego cylindra 5 wmontowanego do korpusu 1 urzadzenia znajduje sie tylko powietrze, a zewnetrzna przestrzen 5b znajdujaca sie w po¬ dwójnej sciance tego cylindra, napelniona jest woda. Zarówno cylindryczna przestrzen 5a z po¬ wietrzem, jak i zewnetrzna przestrzen 5b z woda, zaopatrzone sa u dolu w wylotowe zawory 6, a przestrzen z powietrzem jest zaopatrzona poza tym w rurke 15a, wchodzaca do tej przestrzeni.Wewnetrzna cylindryczna przestrzen 5a jest u dolu dluzsza, wskutek czego srodek ciezkosci dzwonu zajmuje korzystniejsze polozenie i podczas zanu¬ rzania dzwonu utrzymuje równowage, bez zadnych przechylów.Zamkniety u góry i zanurzajacy sie w wodzie dzwon spreza na skutek wlasnego ciezaru powie¬ trze znajdujace sie pod nim w wewnetrznej cy¬ lindrycznej przestrzeni 5a. Zaworowa tarcza 11 trzpienia 10 na skutek dzialania na nia zamonto¬ wanego przy koncu tego trzpienia ciezaru 12 i sru¬ bowej sprezyny 12a uklada sie w czasie sprawdza¬ nia na dolnej gniazdowej podkladka 9 zaworowej komory, wmontowanej w sposób szczelny do po¬ krywy dzwonu 7 i przedstawionej szczególowo na fig. 2 wzglednie 2a, po czym te komore zamyka.W dolnej gniazdowej podkladce 9 sa przewidziane wspólsrodkowe otwory. W czasie sprawdzania po¬ wietrze z cylindrycznej przestrzeni 5a przedostaje sie do powierzchni formy, podczas gdy uchwyt 8 opuszcza sie. 10 15 20 25 30 35 40 4580392 Scianki plaszcza 7a dzwonu sa do siebie równo¬ legle lub tworza rozszerzajacy sie ku dolowi sto¬ zek. Ostatnie rozwiazanie umozliwia utrzymywanie niezmiennej wartosci cisnienia przez wyeliminowa¬ nie bledu wynikajacego ze zmian i spowodowanego sila napedowa, wystepujaca podczas zanurzania.Poniewaz plaszcz 7a dzwonu jest wykonany z plyt¬ ki ze sztucznego tworzywa, jego ciezar wlasciwy jest prawie identyczny z ciezarem wlasciwym wo¬ dy, wskutek czego konstrukcja dzwonu z plaszczem równoleglym powoduje tylko nieznaczny blad.Przy napelnianiu cylindrycznej przestrzeni 5a po¬ wietrzem górna powierzchnia zaworowej tarczy 11 przez uniesienie uchwytu 8 w strone srubowej spre¬ zyny 12a opiera sie na górnej gniazdowej podklad¬ ce 13 zaworowej komory Ha, po .czym odslania sie otwór zaworu. Jezeli teraz nadal unosi sie pokry¬ wa dzwonu 7, to przez otwory o wiekszej sred¬ nicy górnej gniazdowej podkladki 13 napelnia sie powietrzem znajdujaca sie pod spodem cylindrycz¬ na przestrzen 5a. Przy zwalnianiu uchwytu 8 spre¬ zyna 12a i ciezar 12 zamykaja zawór. W uchwycie moze byc równiez wmontowany dociskowy sworzen 8a. W tym przypadku zaworowa 'tarcza 11 zamon¬ towana jest pod dolna gniazdowa podkladka 9 i moze ,byc uruchomiona w kierunku sprezyny 12a za pomoca dociskowego sworznia 9a (fig. 2a).- Dwusciankowe wykonanie cylindra umozliwia wy¬ twarzanie potrzebnego nacisku za pomoca mniej¬ szej ilosci wody, niz przy znanych, stosowanych do podobnych celów urzadzeniach, co daje znaczne zmniejszenie ciezaru, biorac pod uwage przenosny charakter urzadzenia. To zmniejszanie ciezaru osia¬ ga sie równiez dzieki temu, ze zarówno korpus 1 urzadzenia, jak i dwusciankowy cylinder 5 wyko¬ nane sa z cienkiego metalu lekkiego lub tworzywa sztucznego.Przestrzen pod pokrywa dzwonu 7 jest przez wchodzaca do tej przestrzeni rurke 15a i wmonto¬ wany do korpusu urzadzenia przylaczeniowy blok 14 z gietka cisnieniowa rurka 15, polaczona z kon¬ trolna glowica 16. Podlaczenie zamontowanego do drzwiczek 4 manometru jest dokonane za pomoca cienkiej, gietkiej rurki 17a w taki sposób, ze rur¬ ka ta w przylaczeniowym' bloku 14 wTchodzi do gietkiej rurki 17, która jest umieszczona w grub¬ szej cisnieniowej rurce 15 i polaczona z kontrolna glowica 16. Glowica sklada sie z samej kontrolnej glowicy 16, przylaczeniowego bloku 18 i dwóch polaczonych, ze soba gietkich rurek 15 i 17.Znajdujace sie przy przedniej stronie przylacze¬ niowego bloku drzwiczki 4 umozliwiaja obsluge za¬ opatrzonego w ukosne rurki manometru 19 za po¬ moca poziomej nastawczej sruby 20, poziomego na- stawczego naczynia 21 i przelewowego naczynia 22.Moze byc tu wmontowany równiez przeponowny manometr 23 z kolowa tarcza cyfrowa. Glowica jest wykrecana z bloku przylaczeniowego 14 i przez otwór drzwiowy mozna ja umiescic i prze¬ chowywac w dolnej przestrzeni bloku.Szczególy kontrolnej glowicy 16 sa wyjasnione w nawiazaniu do fig. 3—6. Przed rozpoczeciem sprawdzania wybiera sie poczatkowo otwór przelo¬ towy. Przy wiekszej gestosci formy jest urucha¬ miana glowica z przelotowym otworem a o sred- 20 25 30 nicy 1,5 mm, a przy mniejszej gestosci onmy glo¬ wica z przelotowym otworem b o srednicy 0,5 mm.Przy nastawianiu wybranego otworu przelotowego strzalka 47, widoczna na zewnetrznej zlobkowanej 5 powierzchni srodkowej uruchamiajacej glowicy 26, winna wskazywac znak 45 wzglednie 46 na zew¬ netrznej zlobkowej powierzchni górnej nastawczej glowicy 25. Osiaga sie to przez wcisniecie urucha¬ miajacej glowicy 26 i przekrecenie nastawczej glo- 10 wicy'25 (fig. 6).Odgraniczenie polozenia nastawczej glowicy 25 j est zapewnione sprezyna 27 i wybierakowym sworzniem 39. Kontrolna glowica 16 jest za pomoca tulei 29 dociskana prostopadle do powierzchni for- 15 my i w tym polozeniu utrzymywana. Konstrukcja glowicy prowadzona pionowo w otworze tulei 29 i zabezpieczona przed obrotem za pomoca sworz¬ nia 30 jest dociskana dó powierzchni formy za po¬ moca napietej wstepnie srubowej sprezyny 31.Srubowa sprezyna 34 jest umieszczona w otwo¬ rze tulei 29, przy czym swa górna powierzchnia opiera sie o odsadzenie tulei, a powierzchnia dol¬ na o odsadzenie pomiarowej glowity 32. Pomiaro¬ wa glowica 32, a przez to i cala kontrolna glowica 16, wciska sie do powierzchni formy z pelna i w kazdym przypadku jednakowa sila, niezalezna od recznego nacisku. Nastepnie przekrecana jest. recznie az do oporu uruchamiajaca glowica 26.Dzieki temu odsloniety jest otwór przelotowy i roz¬ poczyna sie sprawdzanie.Z manometru 19 lub 23 jest odczytywana cha¬ rakterystyczna liczba, pomiarowa dla stopnia za¬ geszczenia, nastepnie uruchamiajaca glowica 26 35 przekrecana jest z powrotem az do oporu, przez co sprawdzanie jest zakonczone. Strzalka. 50 przy dolnej czesci zewnetrznej powierzchni uruchamia¬ jacej glowicy 26 i znaki 48 i 49 przy zewnetrznej powierzchni obudowy 33 wskazuja wybrane otwar- 40 te wzglednie zamkniete polozenie otworu przelo¬ towego, fig. 6.W dolnym otworze gwintowanym obudowy 33 jest podlaczona pomiarowa glowica 32 z uszczelka 42. Dolna powierzchnia 32a glowicy pomiarowej 45 i powierzchnia zewnetrzna komory 52 tworza stoz¬ kowa krawedz. Krawedz ta wciska sie w po¬ wierzchnie formy, a srednica komory okresla ogra¬ niczona powierzchnie formy, do której wplywa po¬ wietrze. Przez srodkowy otwór pomiarowej glowicy 50 32 poprowadzona jest podlaczona do manometru rurka 54. Uklad ten umozliwia zmierzenie cisnie¬ nia bezposrednio przy powierzchni formy. Przez otwory umieszczone wspólsrodkowo wokól konca rurki przeplywa sprezone powietrze. Na krawedzi 55 obudowy 33 ulozona jest uszczelniajaca podkladka 43, a na niej stozkowe lub gietkie gniazdo .35 za¬ woru z ochronna sitowa tkanina 34. Gniazdo 35 zaworu jest zabezpieczone przed obrotem za po¬ moca pasowanego kólka 40. 60 Na powierzchni plaszczowej gniazda 35 zaworu znajduja sie otwory przelotowe. Gniazdo 35 majac zwezajacy sie ku górze ksztalt stozkowy umozliwia scislejsze i lepsze zamykanie oraz wspólsrodkowe polozenie, zabezpieczone lepiej przeciw wystepuja- 65 cemu ewentualnie dzialaniu bocznemu sil. Gniazdo80392 8 zaworu moze miec równiez plaska powierzchnie.Gniazdo zaworu moze miec równiez plaska po¬ wierzchnie. Gniazdo 35 zaworu ma u dolu i na górze ksztalt rurowy, z otworem w srodku.Górny koniec 53 rurki umozliwia przylaczenie manometru 19 lub 23, a dolny, dluzszy koniec rur¬ ki jest czujnikiem cisnienia. Budowa manometru umozliwia rozdzielanie wtlaczanego powietrza i wy¬ odrebnianie kanalów powietrznych, potrzebnych do pomiaru cisnienia. Odcinajacy zawór 36 jest swoja dolna krawedzia dociskany do gniazda 35 za po¬ moca napietej wstepnie sprezyny 37.Odgraniczenie wspólsrodkowego polozenia jest zapewnione przez te blokujaca tarcze 38, która jest wprowadzona do otworu obudowy 33 i zamo¬ cowana z boku wkretami z lbem walcowym. Jed¬ noczesnie blokujaca tarcza 38 dociska napieta wstepnie sprezyne 37.Górna czesc odcinajacego zaworu 36 ma ksztalt rurki i do czesci tej przylaczona jest cisnieniowa rurka 15 Jej wewnetrzny otwór 55, w którym znajduje sie sprezone powietrze, jest polaczony z wybranym -otworem przelotowym przez waska szczeline 56, wykonana w powierzchni plaszczowej, lub droga sprezonego powietrza jest przez te szcze¬ line zablokowana fig. 4. W wewnetrznym otworze jest równiez wyprowadzona gietka rurka 17 ma¬ nometru.Na cylindrycznej czesci szyjkowej odcinajacego zaworu 36 jest zamocowana ustalajacym wkretem 44 nastawcze glowica 25. Iod nastawcza glowica 25 umieszczona jest na jej odsadzeniu uruchamia¬ jaca glowica 26 i utrzymywana w górnym polo¬ zeniu przez srubowa sprezyne 27. Z górnej po¬ wierzchni uruchamiajacej glowicy 26 wystaje wy¬ bierakowy sworzen 39 a z powierzchni dolnej opo¬ rowy sworzen 28. Oporowy sworzen 28 wchodzi do wykonywanego wzdluz plaszcza otworu 57 blo¬ kujacej tarczy 38 (fig. 5). Blokujaca tarcza 38 jest w obudowie 33 zamocowana wkretem 41 z lbem stozkowym plaskim.Uruchamianie przez przelotowe otwory a i b jest zapewnione wybierakowym sworzniem 39 w ten sposób, ze uruchamiajaca glowica 26 zostaje wcisnieta, a nastawcza glowica 25 zostaje stosownie dó tego ustawiona na znakach 45 wzglednie 46.Wskutek tego zostaje równiez przekrecony odcina¬ jacy zawór 36, a wybierakowy sworzen 39 wcho¬ dzi do otworu tego lub innego wstepnego wybie¬ raka 58 (fig. 5), znajdujacego sie na dolnej po¬ wierzchni odcinajacego zaworu 36. Nastepnie uru¬ chamiajaca glowica 26 zostaje przekrecona w sto¬ sunku do obudowy 33, dzieki czemu za pomoca oporowego sworznia 28 zapewnione jest otwarte lub zamkniete polozenie otworu przelotowego.Na fig. 7 jest uwidoczniony w ten sposób przy¬ kladowy wariant wykonania odpowiedniego dla ba¬ dan laboratoryjnych urzadzenia, przy czym korpus urzadzenia przedstawiony jest schematycznie, na¬ tomiast jego odlana podstawa, na której mozna ustawic i zamocowac urzadzenie, jest przedstawio¬ na dokladnie.W tym przypadku kontrolna glowica 16 jest wy¬ krecona z przylaczeniowego bloku 14 i blok 14 przykryty zlobkowana oslona 70.W odlanej podstawie 61 sa wmontowane dwa ru¬ rowe krócce 62 i obudowa 63 glowicy pomiarowej, a te sa polaczone gietka, wzglednie gumowa rur¬ ka 62a wzglednie 62b. 5 Do krócców rurowych mozna podlaczyc wmonto¬ wane do korpusu 1 urzadzenia gietkie wzglednie gumowe rurki 15a i 17a, wydzielone z przylacze¬ niowego "bloku 14 i polaczone zwykle z manome¬ trem lub z przestrzenia pod dzwonem. Wewnetrz¬ ny otwór 71 odcinajacego kurka 64, wmontowane¬ go w obudowe 63 glowicy pomiarowej, jest zamy¬ kany majaca normalne otwory przelotowe sprezy¬ nujaca * podkladka 65 zaworu. Podkladka 65 zawo¬ ru jest przekrecana za pomoca wlaczajacego guzika 66, a mianowicie do wyjasnionego juz dokladnie polozenia sprawdzania, przy którym pracuje sie otworami przelotowymi a i b o srednicy 0,5 lub 1,5 mm.Wlaczajacy guzik 66 jest zamontowany na górnej cylindrycznej czesci odcinajacego kurka 64 w ten sposób, ze guzik ten jest przekrecany w stosun¬ ku do kurka. Jego pionowemu przesunieciu zapo¬ biega sworzen 67, który jako sworzen oporowy od¬ granicza wzajemne polozenia odcinajacego kurka 64 i tarczy 65 zaworu. Przeplywajace przez prze¬ lotowe otwory powietrze dostaje sie przez otwory znajdujace sie przy plaszczu guzika 66 do prze¬ strzeni pod próbka 60, która znajduje sie w rurze ubijakowej, zamocowanej na gumowym klocku 69.Przestrzen ta przez otwór 72 obudowy 63 glowicy pomiarowej laczy sie z manometrem 19 lub 23. Na górnej, wystajacej z podstawy 61 czesci cylindrycz¬ nej obudowy 63 glowicy pomiarowej, zamontowa¬ ny jest pierscien 68 sluzacy do przekrecania od¬ cinajacego kurka 64, oraz stozkowy gumowy klo¬ cek 69. Pierscien 68 i odcinajacy kurek 64 sa ze soba na sztywno polaczone poprzez wybrania obu¬ dowy 63 glowicy. PL PLPortable device for checking the density of the mold. The subject of the invention is a portable device for checking the density of the mold, used in a fixed position also for laboratory tests, which can be used both in foundries to check the density of the mold surface immediately before pouring the casting and and to carry out standard tests in a laboratory. There are portable devices used to check the density of the form, the result of which is determined by the force used, the physical properties, the composition of the molding material and the shape of the mold during manual and mechanical mold making. As a result of these numerous factors, the practical determination of the density by calculation is difficult and tedious even in the simplest form. Due to the granular structure of the molding material, the density is proportional to the porosity, that is to say the gas permeability. Theoretically, the density can increase until the porosity or gas permeability disappear. However, the permeability of a gas of a certain degree in practice always means the lower limit of the compaction ability, at which the phenomenon of hindering the pourability, i.e. the production of good moulders, does not yet occur. . Since it is very important to establish a minimum gas permeability directly at the mold wall, especially for high pressure molds, a minimum porosity is used which reduces the number of missing castings, hence, it increases the efficiency. This depends primarily on the gas permeability and on the effect of the compaction forces on the molding mixtures used. Recent studies have shown that it is expedient to measure the gas flow directly against the mold wall, as there are considerable variations Between the gas permeability in the standard sample and in the sand form. The differences result from the fact that the density of the pressed or compacted sample differs from that of the sand form. Therefore, attempts have been made to make such devices with the help of which it would be possible to measure the gas flow directly at the mold. This was made possible by the knowledge that gas permeability plays a role as a surface effect in casting and is determined by the porosity of a thin surface layer. One of these devices works with electricity in such a way that at the point of control, the fan blows air into the mold surface. The pressure equilibrium is ensured by an adjustable needle valve system. This device has the disadvantage that it works by using electrical energy and must be connected to an electrical voltage source during operation. Usually, however, in molding mills, it is not possible to connect properly, at least 803,923 80,392 4, in the vicinity of the individual workstations, so that very long supply lines would be required. Another known apparatus operates on the principle of a hand-inflated rubber balloon. Although this device is simple in its construction, due to an inaccuracy in the fact that the pressure values change during the test and the measurement results also depend on how much force the head is pressed against the surface during the test, there is no reliable and practically suitable for the comparison of results. The present invention aims to remedy the above-mentioned drawbacks. The essence of the invention consists in the fact that a device has been used which has a portable body and a control head, and a cast base for mounting, the body of the device having a cylindrical void, intentionally filled with water and a mantle space, and a bell is immersed in it, with an automatically or manually actuated valve chamber on its upper part and a weight lowering the center of gravity of the bell, and a tube entering the cylindrical space at one end, connected with the other end of the tube by means of a pressure tube the control head is connected to the pressure gauge as well as a handle attached to the body of the device. The body of the device or the bell and the double-walled cylinder of the device are made of light metal or plastic. Another feature of the device is that it has a large cross-section the valve chamber, which automatically introduces the air into the cylindrical space of the bell when the bell is lifted the bolt, and when the handle is released, it is controlled automatically or manually by a pressure pin on the handle, the chamber being sealed and loaded with a spring and a weight. Two pipe stubs, the housing of the measuring head and a hose connecting these elements are mounted in the cast base, intended for mounting the body of the device. In the housing of the measuring head, there is a cut-off cock, on which there is mounted through holes, and a resistance-limited valve plate. The flexible pipes connected to the cylindrical space or the pressure gauge are so designed that they can connect via the connection block to the control head or directly to the pipe stub of the cast base. The device made according to the invention is also characterized by the fact that mounted on the control head is a sleeve adjustable axially with respect to the preloaded spring and pressing the control head against the mold surface. This embodiment is further characterized by the fact that a measuring head is mounted in the lower part of the control head, provided with an edge resting on the surface of the mold, the end of the tube pressing into these surfaces of the cone, and a chamber, and the edge resting on the surface of the mold It protrudes 2-3 mm from the lower surface of the sleeve. The control head is fitted with a concentrically mounted tubular valve seat, which has through-holes in its flat or conical jacket and a tubular shut-off valve turning in relation to this seat. , delimiting the end position by resistance and a screw spring compressing these elements. In order to secure the alignment with the preselected through-holes, a preselection adjusting head is placed in the test head. The pressure gauge of the machine is positioned concentrically directly on the mold surface. The internal flexible hose connected to the manometer is located in the pressure tube connected to the control head. The subject of the invention is explained in more detail on the example of the solution shown in the drawing, in which Fig. 1 shows a vertical section of the device, Fig. 2 - vertical section of a bell, Fig. 2a is a vertical section of a bell with manually actuated valve chamber, Fig. 3 is a vertical section of a control head, Fig. 4 is a section taken along line IV-IV of Fig. 3, Fig. 5 is a section taken along line V-V of Fig. 3, FIG. 6 is a top view of the control head, and FIG. 7 is a schematic and partially sectional view of the device body mounted for examination of the sample on a suitable base casting. The body 1 of the device has the shape of a prismatic stand, shielded from the outside by a sheet and having adjustable legs 2 at the bottom, a bendable handle 3 at the top, and a lockable door 4 in the front, in the internal cylindrical space 5a of a double-wall cylinder 5 mounted in the body 1 of the device. there is only air, and the outer space 5b, located in the double wall of this cylinder, is filled with water. Both the cylindrical air space 5a and the outer water space 5b are provided at the bottom with outlet valves 6, and the air space is further provided with a tube 15a entering this space. The inner cylindrical space 5a is at the bottom. longer, as a result of which the center of gravity of the bell occupies a more favorable position and, during the dipping of the bell, it maintains balance, without any tilting. Closed at the top and plunging into the water, the bell compresses the air underneath in the inner cylindrical space due to its own weight 5a. The valve disc 11 of the spindle 10, due to the action of the weight shaft 12 mounted at the end of the spindle 12 and the screw spring 12a, lays on the lower seat washer 9 of the valve chamber sealed to the cover of the bell 7 during the inspection. and shown in detail in FIGS. 2 or 2a, and then the chamber is closed. In the lower cavity washer 9, concentric openings are provided. During the inspection, air from the cylindrical space 5a enters the surface of the mold, while the handle 8 is lowered. 10 15 20 25 30 35 40 4580392 The walls of the mantle 7a of the bell are parallel to each other or form a cone widening towards the bottom. The last solution makes it possible to keep the pressure value constant by eliminating the error resulting from the variation and due to the driving force occurring during the dive. Since the jacket 7a of the bell is made of a plastic plate, its specific weight is almost identical to that of water. as a result of which the construction of the bell with the parallel mantle causes only a slight error. When the cylindrical space 5a is filled with air, the upper surface of the valve disc 11 by lifting the handle 8 towards the helical spring 12a rests on the upper seat pad 13 of the valve chamber Ha. after each time the valve opening is exposed. If the bell cover 7 still rises, the cylindrical space 5a is filled with air through the larger diameter openings of the upper female washer 13. When the handle 8 is released, the spring 12a and the weight 12 close the valve. A pressure pin 8a can also be installed in the holder. In this case, the valve disc 11 is mounted under the lower seat washer 9 and can be actuated in the direction of the spring 12a by means of a pressure pin 9a (Fig. 2a). The double-wall design of the cylinder makes it possible to generate the required pressure with less more water than with known devices used for similar purposes, which gives a significant reduction in weight, taking into account the portable nature of the device. This reduction in weight is also achieved by the fact that both the body 1 of the device and the double-walled cylinder 5 are made of thin light metal or plastic. The space under the bell cover 7 is provided by a tube 15a that enters this space and is inserted into it. a connection block 14 connected to the body of the device with a flexible pressure tube 15 connected to a control head 16. Connection of a pressure gauge mounted to the door 4 is made by a thin, flexible tube 17a in such a way that the tube in the connection block 14 It enters a flexible tube 17 which is placed in a thicker pressure tube 15 and connected to the control head 16. The head consists of the control head 16 itself, the connection block 18 and two flexible tubes 15 and 17 connected together. on the front side of the connection block, the door 4 enables the service of the manometer 19 provided with oblique tubes by means of a horizontal adjusting screw 20, a horizontal the setting vessel 21 and the overflow vessel 22. An diaphragm pressure gauge 23 with a circular digital dial can also be mounted here. The head is twisted from the terminal block 14 and through the door opening can be placed and stored in the lower space of the block. The details of the control head 16 are explained with reference to FIGS. 3-6. Before starting the test, a through-hole is initially selected. With a higher mold density, the head with a through hole of 1.5 mm diameter is activated, and with a lower density of the onmy the head with a through hole of 0.5 mm diameter. When adjusting the selected through hole, arrow 47, visible on the outer grooved center surface of the actuating head 26, it should show a mark 45 or 46 on the outer groove surface of the upper adjusting head 25. This is achieved by pressing the actuating head 26 and turning the adjusting head 10 (Fig. 6). The position of the adjusting head 25 is delimited by the spring 27 and the selector pin 39. The control head 16 is pressed perpendicularly to the mold surface by means of a sleeve 29 and is held in this position. The head structure, guided vertically in the bore of the sleeve 29 and secured against rotation by the pin 30, is pressed down the mold surface by means of a preloaded helical spring 31. The helical spring 34 is placed in the bore of the sleeve 29, with its upper surface it rests against the sleeve shoulder and the bottom surface against the measurement shoulder 32. The measuring head 32, and therefore the entire control head 16, is pressed into the mold surface with full and in each case equal force, independent of manual pressure. Then it is twisted. Manually actuating head 26 until the stop is exposed. Thus, the through-hole is exposed and the test begins. A characteristic number is read from the pressure gauge 19 or 23, the measuring number for the degree of fouling, then the actuating head 26 35 is turned back until to the stop, whereby the test is complete. Arrow. 50 on the lower part of the outer surface of actuation head 26 and marks 48 and 49 on the outer surface of the housing 33 indicate the selected open or closed position of the through hole, Fig. 6. A measuring head 32 is connected in the lower threaded opening of the housing 33. with a gasket 42. The lower surface 32a of the measuring head 45 and the outer surface of the chamber 52 form a tapered edge. This edge presses into the surfaces of the mold, and the diameter of the chamber determines the limited surface area of the mold, which is influenced by the air. A tube 54 connected to the pressure gauge is guided through the central opening of the measuring head 50 32. This arrangement makes it possible to measure the pressure directly at the surface of the mold. Compressed air flows through openings concentrically around the end of the tube. On the edge 55 of the housing 33 there is a sealing washer 43 and on it a conical or flexible valve seat 35 with a protective screen cloth 34. The valve seat 35 is secured against rotation by means of a ring 40. 60 On the mantle surface of the seat 35 the valve has through holes. The seat 35 having an upward conical shape allows a tighter and better closing and a concentric position, better protected against any lateral effects of force. The valve seat 80392 8 may also have a flat face. The valve seat may also have a flat face. The valve seat 35 is tubular at the bottom and top with a hole in the center. The upper end 53 of the tube accepts a pressure gauge 19 or 23, and the lower, longer end of the tube is a pressure sensor. The construction of the manometer enables the separation of the injected air and the separation of the air channels required for pressure measurement. The shut-off valve 36 is its lower edge pressed against the seat 35 by means of a preloaded spring 37. The delimitation of the concentric position is ensured by this locking disc 38 which is inserted into the housing opening 33 and secured to the side with socket head screws. At the same time, the locking disc 38 presses against the preloaded spring 37. The upper part of the shut-off valve 36 is tubular and a pressure tube 15 is connected to this part and its internal opening 55, which contains compressed air, is connected to the selected through-hole by a narrow a slit 56 formed in the mantle surface or the compressed air path is blocked by this line in Fig. 4. A flexible pressure gauge tube 17 also extends into the inner bore. On the cylindrical neck portion of the shut-off valve 36 the adjusting head is fixed by a fixing screw 44. 25. The adjusting head 25 is positioned on its shoulder, actuating head 26 and held in its upper position by a helical spring 27. From the upper surface of the actuating head 26, a pick pin 39 protrudes, and a stop pin 28 from the lower surface. The thrust pin 28 enters a hole 57 of the locking disc 38 along the mantle (FIG. 5). ). The locking disc 38 is fixed in the housing 33 by a screw 41 with a flat head. The actuation through the through holes a and b is ensured by the selector pin 39 in such a way that the actuating head 26 is pressed and the adjusting head 25 is positioned accordingly downwards at marks 45 or 46 As a result, the shut-off valve 36 is turned as well, and the selector pin 39 engages in the bore of this or other pre-tap 58 (FIG. 5) on the lower surface of shut-off valve 36. Then actuator the head 26 is turned in relation to the housing 33, so that an open or closed position of the through-hole is ensured by means of the thrust pin 28. FIG. 7 shows an example of an embodiment suitable for laboratory tests of the apparatus, the body of the device is shown schematically, while its cast base, on which it can be set up and fixed the device is shown in detail. In this case, the control head 16 is curved from the connection block 14 and the block 14 is covered with a grooved cover 70. In the cast base 61, two tubular connectors 62 and a housing 63 for the measuring head are mounted, and these are they are connected by a flexible or rubber tube 62a or 62b. Flexible or rubber tubes 15a and 17a, which are separated from the connection block 14 and usually connected to the pressure gauge or the space under the bell, can be connected to the pipe stubs. Internal opening 71 of the stopcock 64 resilient valve washer 65 having normal through holes is closed on the housing 63 of the measuring head. The valve washer 65 is turned by means of a turning button 66, namely to the already clearly explained test position at which The actuating button 66 is mounted on the upper cylindrical part of the shut-off valve 64 in such a way that the button is twisted in relation to the valve. Its vertical displacement is prevented by the pin. 67, which delimits the position of the shut-off valve 64 and the valve disc 65 as a stop pin. Air flowing through the through-holes passes through openings at the button jacket 66 to the sample space 60, which is in the ramming tube, which is fixed on a rubber block 69. This space through the opening 72 of the measuring head housing 63 connects with the pressure gauge 19 or 23. On the top, protruding from the base 61 of the cylindrical housing 63 of the measuring head, a ring 68 for turning the shut-off cock 64, and a conical rubber block 69 are mounted. Ring 68 and shut-off tap 64 are rigidly connected to each other by selecting both head 63. PL PL