Sposób otrzymywania penicylin izoksazolilowych Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia penicylin izoksazolilowych o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza atom wodoru luta nizsza gru¬ pe alkilowa, F^ i R2 oznaczaja odpowiednio atom wodoru lub chloru.Znanych jest kilka róznych sposobów otrzymy¬ wania penicylin izoksazolilowych. Sposoby te po¬ legaja na tym, ze kwas 6-aminopenicylanowy, otrzy¬ mywany poprzez deacylacje penicyliny G lub V, przy zastosowaniu drobnoustrojów lub otrzymywany w procesie bezposredniej fermentacji, poddawany jest reakcji acylacji z chlorkami kwasowymi, bez¬ wodnikami lub mieszanymi bezwodnikami, aktyw- mi estrami lub dwucykloheksylokarbodwuimidem, karbonylodwuimidom lub podobnymi srodkami kondensujacymi. We wszystkich tych przypadkach wydajnosc koncowego produktu jest znacznie obni¬ zona w stosunku do wydajnosci teoretycznej, po¬ niewaz koniecznym jest stosowanie wysoce klo¬ potliwego procesu izolowania kwasu 6-aminopeni- cylanowego z mieszaniny fermentacyjnej.Sposób wedlug wynalazku polega na otrzymywa¬ niu penicylin izoksazolilowych na drodze czysto chemicznej, w których pozadany produkt otrzymy¬ wany jest na drodze pólsyntetycznej. Sposobem wedlug wynalazku do otrzymywania tych zwiaz¬ ków uzywa sie zamiast powszechnie stosowanego kwasu 6-aminopenicylanowego penicyliny G, któ¬ ra jest bardzo tania i moze byc uzyskiwana w zwy¬ klym procesie fermentacyjnym. 30 W sposobie wedlug wynalazku surowiec wyjscio¬ wy penicylina G stosowana jest w specyficznie zmodyfikowanej formie. Jest ona mianowicie estrem o wzorze ogólnym 2, dalej w opisie wynalazku okreslanym ogólnym terminem „ester penicyliny G".Sposobem wedlug wynalazku ester penicyliny G o wzorze ogólnym 2, w którym R' oznacza niz¬ sza grupe alkilowa spelniajaca role grupy ochra¬ niajacej dla grupy karboksylowej, lub grupe, któ¬ ra moze byc nastepnie latwo eliminowana bez niekorzystnie oddzialujacego wplywu na strukture penicyliny poddaje sie reakcji z czynnikiem chlo¬ rujacym w obecnosci trzeciorzedowej zasady orga¬ nicznej, otrzymujac zwiazek posiadajacy ugrupo¬ wanie imidochlorku o wzorze ogólnym 3, w któ¬ rym R' ma wyzej podane znaczenie, po czym otrzymany zwiazek o wzorze 3 poddaje sie reakcji z sola kwasu izoksazolilowego o wzorze ogólnym 4, w którym M oznacza atom metalu, a Ri i R2 maja wyzej podane znaczenie, otrzymujac ester dwuacy- Iowy penicyliny o wzorze ogólnym 5, w którym Rl9 R2 i R' maja wyzej podane znaczenie, po czym otrzymany ester o wzorze 5 poddaje sie defeny- locetylacji, po czym grupe R' ochraniajaca grupe kar¬ boksylowa ewentualnie odszczepia sie, jezeli mozna to zrobic nie zmieniajac przy tym struktury pe¬ nicyliny. Otrzymany produkt mozna ewentualnie przeprowadzic w nietoksyczne sole lub nizsze estry alkilowe wyzej wymienionych penicylin. 80 2033 Grupa karboksylowa penicyliny G jest chronio¬ na w celu unikniecia reakcji ubocznych z czyn¬ nikiem chlorujacym w drugim stadium reakcji.Grupa chroniona moze byc jedna z nastepujacych grup, uzywanych powszechnie w tym celu w tech¬ nologii syntezy peptydów; metylowa, benzylowa, p-nitrobenzylowa, benzhydrylowa, etylowa, III- -rzed.-butylowa, p-metoksybenzylowa, fenacylowa, p-bromofenacylowa, trójmetycylilowa.Wprowadzenie grupy ochronnej osiaga sie najle¬ piej w ten sposób, ze do soli potasowej lub sodo¬ wej penicyliny G, która moze byc otrzymana na drodze zwyklej fermentacji, wprowadza sie jeden z rodników wymienionych powyzej. Grupa ochron¬ na powinna byc latwo odszczepialna, naturalnie bez szkodliwego wplywu na strukture penicyliny, poniewaz zazwyczaj w koncowym etapie reakcji grupa ta musi byc eliminowana.Najlepsze rezultaty otrzymuje sie gdy grupami ochronnymi sa grupy: benzylowa, p-nitrobenzylo- wa lub benzhydrylowa, które moga byc pózniej eliminowane przez katalityczna redukcje oraz gru¬ py: fenacylowa, bromofenacylowa lub podobne, zdolne do latwego odszczepiania sie pod wplywem fenylomerkaptydu sodowego lub zwiazków podob¬ nych.Przy uzyciu takich grup ochronnych jak mety¬ lowa, etylowa, Ill-rzed.-butylowa, p-metoksyben- zylowa i podobnych, które sa podatne do reakcji eliminacji prowadzonej na drodze hydrolizy kwa¬ snej lub alkalicznej, osiagniecie zamierzonego celu to jest eliminacji w koncowym etapie reakcji jest utrudnione, gdyz, mówiac ogólnie, penicylina G jest niestabilna i ma tendencje do rozpadu w zetknieciu sie z alkaliami lub kwasami.Nalezy podkreslic, ze jezeli produkt koncowy — penicylina izoksazolilowa — wystepuje w formie estru, zawierajacego grupe ochronna nie wplywa¬ jaca niekorzystnie na wlasnosci farmakologiczne produktu, wówczas zbedne jest odszczepienie tej grupy ochronnej.Przykladem tego rodzaju grup ochronnych moga byc nizsze rodniki alkilowe takie, jak: metylowy, etylowy i podobne.Przejsciowy zwiazek o wzorze 3, powstajacy w wyniku reakcji estru penicyliny G o wzorze 2 z czynnikiem chlorujacym jest w dalszej czesci opisu okreslany pojeciem „imidochlorek 3". Ten etap reakcji bazuje na zastosowaniu znanego pro¬ cesu, w którym N-jednopodstawiony amid kwasu karboksylowego reaguje z czynnikiem chlorujacym, przechodzac w zwiazek posiadajacy rodnik imi- dochlorkowy w czasteczce.Jako typowe srodki chlorujace poleca sie: PCI5; PC13; POCl3; COCl2; SOCl2 i podobne. Najlepsze rezultaty mozna osiagnac stosujac PCI5 w obecnos¬ ci trzeciorzedowych zasad organicznych (poludnio- wo-afrykanski opis patentowy nr 67(2927). Dla przeprowadzenia tej reakcji pozadane jest uzycie suchego rozpuszczalnika organicznego. Wybierajac rozpuszczalnik nalezy zwrócic uwage na to, azeby nie wywieral on niekorzystnego wplywu na prze¬ bieg reakcji i na rozpuszczalnosc estru penicyliny G 3 w polaczeniu z jego ograniczona mieszalnoscia 203 4 1 woda. Z przyczyn tych moga korzystnie byc uzyte: benzen, toluen, chloroform, dwuchlorome- tan, dwuchloroetan, eter etylowy, eter izopropylo¬ wy i podobne. 5 Jezeli jako czynnik chlorujacy zastosuje sie do tej reakcji PC15, to wytwarzaja sie POCl8 i HC1, a z mieszaniny reakcyjnej wydzielic mozna chlo¬ rowodorek trzeciorzedowej zasady organicznej. W tym przypadku wydzielona sól oddziela sie przez od- 10 saczenie, a POCl8 usuwa sie z przesaczu przez odmycie go wodnym slabo alkalicznym roztworem, na przyklad: roztworem dwuweglanu sodowego lub potasowego. Wykorzystuje sie przy tym duza wzgledna stabilnosc wlasna wytworzonego imido- 15 chlorku w stosunku do wody. Operacje przemycia nalezy przeprowadzic do takiego stopnia, jak to jest mozliwe, a nastepnie korzystnym jest wysusze¬ nie roztworu macierzystego dodatkiem bezwodne¬ go siarczanu sodowego, siarczanu magnezowego 50 lub podobnego srodka suszacego.Poniewaz, na ogól mówiac, zwiazki, zawierajace rodnik imidochlorkowy, sa niestabilne wobec wo¬ dy, niespodziewane bylo to, ze imidochlorek 3 wy- kazuje znaczna wobec niej stabilnosc.W mieszaninie poreakcyjnej pozostaje niezmie¬ niona czesc trzeciorzedowej zasady organicznej.Zasada ta moze byc latwo usunieta z macierzyste¬ go roztworu w formie rozpuszczalnej w wodzie [0 kwasnej soli addycyjnej, prze przemycie kwasem.Okazuje sie jednak, ze ze wzgledu na znaczna niestabilnosc imidochlorku 3 wobec kwasów, wy¬ dzielanie zasady tym sposobem nie moze byc za¬ stosowane w tym procesie. 15 W sposobie wedlug wynalazku stosuje sie jako trzeciorzedowa zasade organiczna, zasade o slab¬ szej zasadowosci, jak na przyklad pirydyne, i taki zwiazek moze wplynac Korzystnie na nastepny .etap reakcji. W etapie tym, w którym imidochlorek 3 40 reaguje z sola kwasu izoksazolilowego, zwana da¬ lej „karboksylanem 4", tworzac ester dwuacylope- nicyliny o wzorze ogólnym 5, zwany dalej „estrem dwuacylopenicyliny 5" obecnosc trzeciorzedowej silnie zasadowej aminy organicznej, jak na przy- 45 klad trójetyloaminy lub substancji podobnych, pro¬ wadzic moze do przegrupowania stereochemicz¬ nego i epimaryzacji podatnego atomu wodoru przy weglu 6 rdzenia penicyliny. Obecnosc zasady o slabszej zasadowosci, takiej jak pirydyna moze 50 efektywnie zapobiec przypadkowi takiej epimery- zacji.Imidochlorek 3, zawarty w roztworze macie¬ rzystym, moze per se bez dalszego oczyszczania, lub po zatezeniu, uzyty byc do reakcji z karbo- 55 ksylanem 4 w obecnosci innych odpowiednich roz¬ puszczalników, takich jak benzen, toluen, chloro¬ form, dwuchlorometan, eter etylowy, eter izopro¬ pylowy, czterohydrofuran, dioksan lub podobne.Zaleca sie w tym przypadku zastosowanie nie mie- 60 szajacego sie z woda rozpuszczalnika, poniewaz po zakonczeniu reakcji mieszanine nalezy przemyc woda.Jako karboksylany 4, reagujace z imidochlor- kiem 3, mozna z powodzeniem stosowac sole pota- 65 sowe i sodowe, litowe, srebrowe i podobne kwa-80 203 5 sów: 3-fenylo-5-metylo-izoksazolo-karboksylowego-4, 3-/2'-chlorófenylo/- 5 -metylo-izoksazolo-karboksylo- wego-4, 3-/2'-bromofenylo/-5-metylo-izoksazolo-kar- boksylowego-4, 3V2'-fIuorofenylo/-5-metylo-izoksa- zolo-karboksylowego-4, 3-/2', 6'-dwuchlorofenylo/5- -metylo-izoksazolo-karboksylowego-4, 3-/2'-chloro- -6'-fluorofenylo/5-metylo-izoksazolo-karboksylowe- go-4, 3-/2'-bromo-6'-chlorofenylo/- 5 -metylo-izoksa- zolo-karboksylowego-4 i podobnych.Ten rodzaj soli metali moze byc bezposrednio do¬ dany do macierzystego roztworu reakcyjnego za¬ wierajacego imidochlorek 3, lub uzyty w formie zawiesiny w tym samym rozpuszczalniku, który uzywa sie do reakcji. Przez zastosowanie wymie¬ nionego powyzej rodzaju soli metali, grozaca epi- meryzacja moze byc calkowicie zahamowana lub zredukowana do minimum. Poniewaz usuniecie nieprzereagowanego karboksylanu 4 po zakoncze¬ niu reakcji jest znacznie latwiejsze anizeli nieprze¬ reagowanego imidochlorku 3, zwykle uzywa sie do reakcji pewien nadmiar karboksylanu 4 w stosun¬ ku do imidochlorku.Reakcja powyzsza moze byc prowadzona w nor¬ malnej temperaturze. Jezeli zalezy na przyspiesze¬ niu szybkosci reakcji mozna podniesc temperature, najwyzej jednak do 40—50°C. Nalezy unikac rap¬ townego i nadmiernego ogrzewania powyzej po¬ danych wartosci, poniewaz zarówno imidochlorek 3, jak i wytworzony ester dwuacylopenicyliny moga latwo ulec rozkladowi.Po zakonczeniu omawianej reakcji, wytwarza sie ester dwuacylopenicyliny 5. W celu wydzielenia produktu reakcji, mieszanine reakcyjna przemywa sie dokladnie rozcienczonym kwasem, rozcienczo¬ nym wodnym roztworem alkalicznym i woda. Usu¬ wa sie w ten sposób mogaca pozostac trzeciorzedo¬ wa organiczna zasade, jak na przyklad pirydyne i podobne,, oraz nieprzereagowany karboksylan 4.Macierzysty roztwór zateza sie, nanosi nastepnie na kolumne chromatograficzna wypelniona zelem krzemionkowym i chromatografuje, uzywajac sto¬ sownego ukladu rozpuszczalników, jak na przy¬ klad: benzen (octan etylowy). W tym przypadku, pozadany ester dwuacylopenicyliny 5 odbierany jest w pierwszych frakcjach eluatu, z którego mo¬ ze byc on wydzielony zwyklymi metodami na przy¬ klad liofilizacja.Tak otrzymany ester dwuacylopenicyliny 5, moze byc bez dalszego oczyszczania uzyty do nastepne¬ go etapu reakcji defenyloacetylacji.Przez eliminacje rodnika fenyloacetylowego z estru dwuacylopenicyliny 5, jak to opisano po¬ wyzej, otrzymuje sie ester penicyliny izoksazolilo- wej o wzorze ogólnym 6. Reakcje eliminacji mozna przeprowadzic wywolujac rozklad dodatkiem ami¬ ny, solwoliza, dodatkiem tiofenolanu lub podobnym procesem. Z tych procesów, najbardziej zalecanym jest dodatek aminy lub tiofenolanu. Siedzac prze¬ bieg powyzszej reakcji, obserwuje sie, ze sposród dwu acylowych rodników, które sa wbudowane do atomu azotu przy weglu 6 ukladu kwasu pe- nicylanowego estru dwuacylopenicyliny 5, tylko drugi ulega selektywnemu odszczepieniu. Powyzsza reakcja moze przebiegac bardziej korzystnie, je- 6 zeli jako aminowego czynnika rozkladajacego uzy¬ wa sie pierwszorzedowej lub drugorzedowej aminy organicznej, amoniaku, pierwszorzedowej alifatycz¬ nej aminy lub podobnych zwiazków.Poniewaz wiazanie rodnika izoksazolilowego, w czasie przebiegu tej reakcji, jest wysoce stabilne a rodnik fenyloacetylowy jest wyjatkowo podatny na odszczepienie, jako produkt uboczny tworzy sie N-/podstawiony/-fenyloacetamid.Reakcji tej, zaleznie od natury dobranego czyn¬ nika aminowego, moze towarzyszyc czesto równo¬ legle przebiegajaca epimeryzacja wodoru zwiaza¬ nego z weglem 6 rdzenia penicyliny, a takze roz¬ pad wiazania £-laktamowego. Tym ubocznym, nie¬ pozadanym reakcjom mozna efektywnie zapobiec, modyfikujac warunki reakcji rozkladu przez do¬ datek wymienionych uprzednio amin, przez odpo¬ wiedni dobór wlasciwego aminowego czynnika roz¬ kladajacego, rozpuszczalnika i tym podobne.Przy selekcji rozpuszczalników organicznych uzy¬ wanych do tej reakcji nalezy wziac pod uwage to, azeby nie wykazywaly one niekorzystnego wplywu ubocznego na przebieg reakcji, szczególnie niewy- wolywanie epimeryzacji oraz rozerwania wiazania (3-laktamowego rdzenia penicyliny. Ponadto roz¬ puszczalniki te powinny wykazywac zdolnosc do rozpuszczania estru penicyliny izoksazolilowej 6, jak tez nie mieszac sie z woda, co umozliwia, po zakonczeniu reakcji, usuniecie aminowego czynnika rozkladajacego, takiego jak na przyklad pierwszo- rzedowa amina organiczna przez przemycie woda.Z tych powodów zaleca sie takie rozpuszczalniki, jak: benzen, toluen, chloroform, dwuchlorometan, dwuchloroetan, octan etylowy, octan butylowy, eter etylowy, eter izopropylowy i podobne.Jako aminowego czynnika rozkladajacego ko¬ rzystne jest uzycie pierwszorzedowej aminy orga¬ nicznej, jak cykloalkiloamina; fenyloalkiloaminy jak benzyloamina, p-fenyloetyloamina i podobne; pierwszorzedowej aminy alifatycznej jak etyHoami- na, n-propyloamma, n^butyloamina, n-pentyloami- na, n-heksyloamina, n-heptyloaimina, n-oktyloamina, kapryloamina, lauryloamina, mirystyloamina, pal- mityloamina, stearyloamina i podobne.Ogólnie mówiac, w miare wzrostu liczby atomów wegla w uzytej do tych celów aminie zmniejsza sie grozba epimeryzacji, a takze trudniej zachodzi roz¬ klad tworzacego sie estru penicyliny izoksazolilowej 6. Z tych przyczyn wskazanym jest uzycie amin majacych okolo 4—20 atomów wegla. Lepsze rezul¬ taty osiaga sie, jezeli amina ma rozgaleziony lan¬ cuch boczny. W tym przypadku niekorzystnym jest, aby lancuch boczny uzytej rozgalezionej aminy byl w a-pozycji. Lancuch boczny powinien byc umiejs¬ cowiony tak daleko, od pozycji atomu azotu, jak to tylko jest mozliwe. Sposród szeregu róznych amin w celu uzyskania jak najlepszych rezultatów, poleca sie uzycie rozgalezionych amin alifatycznych takich, jak lauryloamina, mirystyloamina, palmityloamina i stearyloamina.Aczkolwiek teoretycznie, powinno sie uzywac stechiometryczna ilosc czynnika rozkladajacego w stosunku do estru dwuacylopenicyliny 5, zaleca sie 10 15 20 25 so 35 40 45 50 55 6080 203 stosowanie jego 1—2-krotnego nadmiaru, gdyz w wiekszosci przypadków latwiej jest pózniej usunac nadmiar czynnika rozkladajacego, anizeli nieprze- reagowany ester dwuacylopenicyliny 5.... Poniewaz reakcja moze latwo przebiegac w niz¬ szych temperaturach, w wiekszosci przypadków nie¬ korzystnym jest podgrzewanie mieszaniny reakcyj¬ nej do momentu, w którym reaktywnosc estru dwu¬ acylopenicyliny 5 z pierwszorzedowa amina stanie sie zbyt mala. Z drugiej strony, gdy stosuje sie drugorzedowa amine organiczna, to ze wzgledu na jej stosunkowo slaba reaktywnosc, zaleca sie podnoszenie temperatury reakcji.Reakcja defenyloacetylacji z wykorzystaniem pro¬ cesu solwolizy moze byc prowadzona efektywnie, gdy zastosuje sie nizsze alkohole, jak metanol, eta¬ nol lub podobny wodny roztwór nizszego alkoho¬ lu, jak wodny roztwór metanolu, etanolu i innych alkoholi.Te sama reakcje z wykorzystaniem procesu hyd¬ rolizy mozna prowadzic efektywnie, gdy ester dwuacylopenicyliny 5 rozpusci sie w odpowiednim hydrofilowym rozpuszczalniku takim, jak dwumety- loformamid, aceton, dioksan, tetrahydrofuran i po¬ dobne, a nastepnie doprowadzi sie do zetkniecia z kwasem lub alkaliami.Przed wydzieleniem tak otrzymanego estru pe¬ nicyliny izoksazolilowej 6 mieszanine reakcyjna przemywa sie rozcienczonym kwasem i woda, w celu preparatywnego usuniecia nieprzereagowanego czynnika rozkladajacego przytoczonego rodzaju, na przyklad pierwszorzedowej aminy alifatycznej, przez przeprowadzenie go w forme rozpuszczalnej kwasnej soli addycyjnej. Pozostalosc po przemyciu, zawierajaca jako produkt glówny ester penicyliny izoksazolilowej 6, a produkt uboczny N-podstawio- ny rodnikiem alifatycznym fenyloacetamid, prze¬ puszcza sie poprzez kolumne wypelniona zelem krzemionkowym, tlenkiem glinu lub podobnym adsorbentem. Zaadsorbowany w ten sposób produkt, desorbuje sie, eluujac go odpowiednim ukladem rozpuszczalników, takim jak na przyklad: benzen/ chloroform, benzen/octan etylowy i podobne. Eluat przerabia sie nastepnie w znany sposób. Ester pe¬ nicyliny izoksazolilowej 6 moze byc latwo, jezeli to jest potrzebne, wyizolowany z plynu poreakcyjne¬ go. W praktyce jednak, produkt reakcji uzywa sie w postaci zageszczonego koncentratu lub w postaci liofilizatu do nastepnego etapu procesu, w którym odszczepia sie rodnik ochraniajacy grupe karbo- krylowa estru penicyliny izoksazolilowej 6.Gdy rodnik ochraniajacy jest benzylem, p-nitro- benzylem, benhydrylem lub podobnym, jak w przytoczonych dalej przykladach, reakcje eliminacji mozna zastosowac wykorzystujac reakcje katali¬ tyczna.Z drugiej strony, gdy rodnik ten jest fenacety- lem, p-bromofenacetylem lub podobnym, eliminacja moze byc prowadzona przy uzyciu fenylomerkap- tydu sodowego lub zwiazku podobnego. W tym przypadku, gdy uzyje sie fenylomerkaptydu sodo¬ wego w dwukrotnym lub wiekszym nadmiarze w stosunku do estru dwuacylopenicyliny 5, zachodza równoczesnie defenyloacetylacja i deestryfikacja 10 i mozna otrzymac penicyline izoksazolilowa o wzo¬ rze ogólnym 1 w postaci wolnego kwasu.Wymieniona uprzednio redukcje katalityczna mozna prowadzic w obojetnym rozpuszczalniku takim, jak: octan etylowy, octan butylu, chloro¬ form, dwuchlorometan, benzen, toluen, eter etylo¬ wy lub podobny, w obecnosci aktywnego kataliza¬ tora — palladu na weglu — i gazowego wodoru.Wskazanym jest, aby w tym przypadku prowadzic reakcje pod cisnieniem atmosferycznym. Przebieg reakcji z rodnikiem p-nitrobenzylowym jest szyb¬ szy anizeli z benzylowym, gdyz pierwszy jest la¬ godniej i latwiej eliminowany. 15 Tak otrzymana w reakcji redukcji penicylina izoksazolilowa 1, znajduje sie w mieszaninie reak¬ cyjnej w postaci wolnego kwasu. Zwiazek 1 moze byc latwo wydzielony z plynu reakcyjnego, przez zastosowanie znanych sposobów, które zwykle sto- 20 suje sie do otrzymywania farmakologicznie nietru- jacych i nietoksycznych soli penicyliny G, penicy¬ liny y i podobnych. Plyn reakcyjny, na przyklad, zobojetnia sie dodatkiem soli potasowej kwasu 2- -etyloheksanowego rozpuszczonej w n-butanolu lub 25 octanie butylowym, co prowadzi do wydzielenia sie nierozpuszczalnej, W uzytym rozpuszczalniku, soli. Plyn reakcyjny moze byc, ewentualnie, po¬ traktowany kolejno kwasem i woda a nastepnie ekstrahowany, celem uzyskania uzytkowego pro- 30 duktu, wodnym roztworem wodorotlenku potaso¬ wego lub sodowego. Produkt reakcji moze byc wy¬ dzielony w formie soli potasowej lub sodowej z roztworu poprzez liofilizacje. Produkt moze byc takze otrzymany w formie odpowiedniej nieroz- 35 puszczalnej w wodzie soli w polaczeniu z amina, jak na przyklad z N,N-dwubenzyloetylenodwuami- na, przez zastosowanie zwyklej techniki stracenio- wej.Eliminacja rodników fenacylu, p-bromofenacylu 40 i podobnych przy pomocy tiofenolanu sodowego moze byc zasadniczo przeprowadzona efektywnie w oparciu o proces zaproponowany przez Sheehan'a i wsp. [J. Org. Chem., 29, 2006-8/1964].W tym przypadku substrat reaguje w obecnosci odpowiedniego rozpuszczalnika organicznego, o cha¬ rakterze obojetnym, takiego jak dwumetyloforma- mid, tetrahydrofuran, dioksan lub podobne, z tio- fenolanem sodowym, dajac jako produkt penicyline izoksazolilowa 1 w formie latwo wytracajacej soli sodowej i gotowej do wydzielania. Dodatek odpo¬ wiedniego rozpuszczalnika takiego jak aceton do plynu poreakcyjnego moze ulatwic proces wydzie¬ lenia soli sodowej. 55 Tiofenolany uzywane do tej reakcji sa zwiazka¬ mi, które mozna okreslic ogólnym wzorem 7, w którym X oznacza wodór lub halogen, a Y — me¬ tal alkaliczny. Reprezentatywnymi przykladami tych zwiazków sa: tiofenolan sodowy: p-chlorotio- 60 fenolan sodowy, tiofenolan potasowy i p-chlorotio- fenolan potasowy. Gdy rodnik R' we wzorze ogól¬ nym 6 oznacza nizszy alkil, odpowiedni produkt: ester penicyliny izoksazolilowej, zawierajacej jako R we wzorze 1 nizszy alkil, nie tworzy odpowied- 65 niej nietoksycznej soli. 45 5080 203 10 Penicyliny izoksazolilowe o wzorze 1, w szcze¬ gólnosci, penicylina 3-fenylo-5-metylo-izoksazoli- lowa-4, penicylina 3-(2'-chlorofenylo)5- metylo-izo- ksazolilowa-4, sa stabilne w srodowisku kwasnym, sa oporne na destrukcyjne dzialanie penicylinazy i sa takze wysoce aktywne w stosunku do opor¬ nych bakterii. Sa one bardzo waznymi substancja¬ mi antybiotycznymi, szeroko uzywanymi do celów klinicznych.W dalszym ciagu opisu wynalazku, zalacza sie dla lepszego jego zrozumienia, kilka przykladów preparatyki pólproduktów oraz wiele eksperymen¬ talnych przykladów ilustrujacych sposób wedlug wynalazku.Preparatyka pólproduktów Otrzymywanie estru p-nitrobenzylowego penicy¬ liny benzylowej. 74,5 g (0,2 mola) soli potasowej penicyliny G, otrzymanej w zwyklym proceste fer¬ mentacji i 39,0 g (0,18 mola) bromku p-nitroben¬ zylowego dodaje sie do 50 ml dwumetyloformami- du. Roztwór podgrzewa sie do temperatury 65°C i przy ciaglym mieszaniu przetrzymuje okolo 4 go¬ dzin. Przebieg reakcji jest kontrolowany od po¬ czatku do konca znana metoda jodometryczna pro¬ wadzona na plytkach pokrytych zelem krzemionko¬ wym stosowanym do chromatografii cienkowar¬ stwowej. Zakonczenie reakcji stwierdza sie zani¬ kiem bromku p-nitrobenzylowego. Po oziebieniu dodaje sie roztworu 300 ml benzenu a nastepnie mieszanine reakcyjna przemywa sie kilka razy, za kazdym razem woda, 10% roztworem wodoroweg¬ lanu sodowego i woda, w podanym porzadku, przy czym zostaje odmyty rozpuszczalnik i nieprzerea- gowana penicylina G. Faze benzenowa suszy sie bezwodnym siarczanem sodowym i liofilizuje.Otrzymuje sie na tej drodze 63,6 g estru p-nitro¬ benzylowego penicyliny benzylowej.Wydajnosc: 67,7% Chromatografia cienkowarstwowa liofilizatu na zelu krzemionkowym w ukladzie benzen/octan etylowy (10:1) daje tylko 1 plame.Dla wzoru: C23H2306N2S C,% H,% N,% znaleziono: ' 58,93 4,87 8,90 obliczono: 58,84 4,90 8,96 Otrzymywanie estru p-bromofenacylowego penicy¬ liny benzylowej.Zachowujac te same warunki reakcji co w prze¬ pisie poprzednim, stosujac w miejsce bromku p-ni¬ trobenzylowego, bromek p-bromofenacylowy otrzy¬ muje sie ester p-bromofenacylowy penicyliny ben¬ zylowej.Dla wzoru C23H2g04N2SBr C,% H,o/0 N,% Br, o/o znaleziono: 54,62 4,69 5,49 16,01 obliczono: 54,87 4,60 5,56 15,87 Przyklad I. 23,3 g (0,05 mola) estru p-nitro¬ benzylowego penicyliny benzylowej, który otrzy¬ muje sie wedlug przepisu podanego uprzednio, roz¬ puszcza sie w 100 ml benzenu i dodaje przy ciaglym mieszaniu i ziebieniu 16,2 ml (0,2 mola) suchej pirydyny. Nastepnie wkrapla sie do tej mieszaniny w ciagu 30 minut 20 ml roztworu 10,5 (0,0525 mola) PC15 w suchym benzenie. Po skonczeniu wkrapla- nia, mieszanine reakcyjna doprowadza sie do tem¬ peratury 0°C i pozostawia na przeciag 1,5 godziny.Po zakonczeniu reakcji, odsacza sie wydzielony 5 chlorowodorek pirydyny, a przesacz przemywa sie, w celu unikniecia nieprzereagowanego PC15, i wy¬ tworzonego POC1I3, tak szybko jiak to tylko jest mozliwe, cztery razy 1 n roztworem wodoroweg¬ lanu i dwa razy woda. Benzenowy roztwór, ziebio- 10 ny lodem, suszy sie bezwodnym siarczanem sodo¬ wym. Nastepnie przy ciaglym mieszaniu i w tem¬ peraturze pokojowej dodaje sie jednorazowo 16,9 g (0,075 mola) soli sodowej kwasu 3-fenylo-5-metylo- -izoksazolo-karboksylowego-4. Po uplywie 20 godzin 15 reakcja jest praktycznie zakonczona. Plyn reakcyj¬ ny przemywa sie, w celu usuniecia nieprzereago¬ wanego kwasu 3-fenylo-5rmetylo-izoksazolo-karbo- ksylowego-4, 0,5 n kwasem solnym 1 n roztworem wodoroweglanu, nasyconym wodnym roztworem 20 zwyklej soli i woda, suszy' sie bezwodnym siarcza¬ nem sodowym i zateza pod zmniejszonym cisnie¬ niem. Kondensat adsorbuje sie na kolumnie wy¬ pelnionej 250 g zelu krzemionkowego (60—80mesh).Nastepnie przepuszcza sie przez kolumne miesza- 25 nine bezwodnego benzenu i octanu etylowego (10:1). Poczatkowe frakcje eluatu zawierajace po¬ zadany produkt ester p-nitrobenzylowy penicyliny N- -!(3-fenylo-5-metylo-izoksazolilo-4) -benzylowej zbie¬ ra sie razem i liofilizuje, otrzymujac 7,51 g wy- 30 suszonego estru p-nitrobenzylowego penicyliny N-(3-fenylo-5-metylo-izoksazolilo-4) -benzylowej o ogólnym wzorze 5.Wydajnosc: 57,3% [a]*3 =194° (c=l,CHCi8).Dla wzoru C34H30O8N4S 35 C,% H,% N,% znaleziono: 62,49 4,57 8,76 obliczono: 62,38 *4,62 8,56 Zachowujac te same warunki reakcji co w opisa¬ nym ponizej przykladzie II, uzywajac w miejsceN 40 cykloheksyloaminy benzyloamine otrzymuje sie ester p-nitrobenzylowy penicyliny 3-fenylo-5-mety- lo-izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 65,8% Dla wzoru: C26H2407N4S 45 C,% H,% N,% znaleziono: 57,99 4,53 10,51 obliczono: 58,19 4,51 10,44 2,68 g (0,5 mmola) estru p-nitrobenzylowego penicy¬ liny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilowej-4 rozpuszcza 50 sie w 30 ml suchego octanu etylowego. Do tak otrzymanego roztworu dodaje sie 1,4 ml (10 mmola) trójetyloaminy i poddaje isie go wodorolizie w tem¬ peraturze pokojowej i pod cisnieniem atmosferycz¬ nym wobec 3 g aktywnego palladu na weglu jako 55 katalizatora. Reakcja jest prawie kompletna po uplywie 1 godziny. Odsacza sie katalizator i prze¬ sacz ekstrahuje sie kilka razy 30 ml wody, eks¬ trakt wodny (pH = 6,8) laczy sie z wodnym roz¬ tworem dwuoctanu N,N'-dwubentyloetylenodwua- ffo miny w celu otrzymania nierozpuszczalnej w wod- dzie soli. Wydzielona z roztworu sól odsacza sie, przemywa woda i dokladnie suszy. Otrzymuje sie 2,56 g soli N,N'-dwubenzyloetylenodwuaminowej penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolizowej-4 w 63 doskonale rozdrobnionej formie.80 203 11 Wydajnosc: 49,0% Wlasnosci tak otrzymanego produktu byly prawie zgodne z wlasnosciami soli N,N'-dwubenzyloetyle- nodwuaminowej przyrzadzonej z preparatu Oxacil- lin dostepnego na rynku handlowym.Dla wzoru: (C19Hi905N8S) 2 • C16H2N2 C,% H,% N,% znaleziono: 62,53 5,67 10,70 obliczono: 62,17 5,60 10,74 Przyklad II. Zachowujac te same warunki reakcji, jak w przykladzie I, uzywajac tylko od¬ powiednio w miejsce estru p-nitrobenzylowego penicyliny benzylowej i soli sodowej kwasu 3-feny- lo-5-metylo-izoksazolo-karboksylowego-4 ester me¬ tylowy penicyliny benzylowej i sól sodowa kwasu 3-(2'-chlorofenylo)-5-metylo-izoksazolo-karboksylo- wego-4, otrzymuje sie ester metylowy penicyliny N- [3- (2'-chlorofenylo-5-metylo-izoksazolilo-4] -ben¬ zylowej.Wydajnosc: 58,8% Dla wzoru: C28H2606NSSCI C,%- H,% N,% Cl,.% znaleziono: 59,33 4,63 7,45 6,23 obliczono: 59,20 4,61 7,40 6,24 12,5 g (0,02 mola) estru p-nitrobenzylowego penicy¬ liny N-(3-fenylo-5-metylo-izoksazolilo-4) -benzylo¬ wej rozpuszcza sie w 100 ml suchego benzenu i na¬ stepnie wkrapla sie do uzyskanego roztworu, od czasu do czasu mieszajac, w temperaturze pokojo¬ wej 4,24 ml (0,04 mola) cykloheksyloaminy. Po uplywie okolo trzech godzin reakcja jest praktycz¬ nie skonczona. W czasie tej reakcji nastepuje od- szczepienie grupy fenyloacetylowej i jako produkt uboczny wytwarza sie N-cykloheksyiofenyloaicata- mid. Roztwór reakcyjny przemywa sie 0,5 n kwa¬ sem solnym i woda, w tym porzadku tak dlugo, az oddzieli sie nieprzereagowana cykloheksyloami- ne w postaci rozpuszczalnego w wodzie chlorowo¬ dorku. Lug macierzysty suszy sie nad bezwodnym siarczanem sodowym i zateza pod zmniejszonym cisnieniem. Tak otrzymana* substancje (okolo 22,8 g) rozpuszcza sie w suchym benzenie, a wy¬ dzielona nierozpuszczalna substancje odsacza sie poprzez Cellit. Przesacz zateza sie powtórnie i ad- sorbuje na kolumnie wypelnionej 200 g zelu krze¬ mionkowego (60—80 mesh) i chromatografuje ukla¬ dem benzen/octan etylowy (5:1). Zbiera sie tylko frakcje zawierajace ester p-nitrobenzylowy peni¬ cyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilowej-4 i po ich zlaczeniu poddaje sie je liofilizacji. Tak otrzy¬ many zliofilizowany produkt wazy 7,56 g.Wydajnosc: 70,4% Dla wzoru: C26H2407N4S C,% H,% N,% znaleziono: 57,98 4,58 10,52 obliczono: 58,19 4,51 10,44 Po reakcji regeneruje sie 726 mg estru p-nitroben¬ zylowego penicyliny N-(3-fenylo-5-metylo-izoksa- zolilo-4)-benzylowej. 2,68 g (5 mmola) estru -p-nitrobenzylowego penicy¬ liny 3-(2'-chlorofenylo)-5-metylo-izoksazolilowej-4 rozpuszcza sie w suchym octanie etylowym. Tak otrzymany roztwór laczy sie/ z 1,4 ml (10 immola) 12 trójetyloaminy i poddaje sie go wodorolizie w tem¬ peraturze pokojowej i pod cisnieniem atmosferycz¬ nym wobec 3g aktywnego palladu na weglu jako katalizatora. Reakcja jest prawie kompletna po 5 uplywie 1 godziny. Odsacza sie nastepnie katali¬ zator i przesacz ekstrahuje kilka razy 3&ml wody.Ekstrakt wodny (pH = 6,8) laczy sie z wodnym roztworem dwuoctanu N,N'-dwubenzyloetylenodwu- aminy w celu otrzymania nierozpuszczalnej w wo- 10 dzie soli. Wydzielona z roztworu sól odsacza sie, przemywa woda i dokladnie suszy. Otrzymuje sie, 2,48 g soli N,N'-dwubenzyloetylenodwuaminowej penicyliny 3- (2'-chlorofenylo)-5-metylo-izoksazolilo- wej-4 w doskonale rozdrobnionej postaci. 15 Wydajnosc: 44,6%. Czystosc oznaczona biologicz¬ nie — 92,5% Dla wzoru: (C19H1805N3SC1)2 C,% H,% N,% Cl,% znaleziono: 58,44 5,15 10,01 6,22 20 obliczono: 58,32 5,08 10,08 6,38 Przyklad III. Zachowujac te same warunki reakcji, jak w przykladzie I, uzywajac tylko w miejsce estru p-nitrobenzylowego penicyliny ben- 25 zylowej ester p-bromofenacylowy penicyliny ben¬ zylowej, otrzymuje sie ester p-bromofenacylowy penicyliny N-(3-fenylo-5-metylo-izoksazolilo-4)-ben¬ zylowej.Wydajnosc: 52,3% Dla wzoru: CgsHgoOyNgSBr C,% H,% N,% Br,% znaleziono: 58,47 4,29 5,95 11,00 obliczono: 58,66 4,22 5,86 11,15 Zachowujac te same warunki reakcji co w przy¬ kladzie II, uzywajac w miejsce estru p-nitrobenzy¬ lowego penicyliny N-(3-fenylo-5-metylo-izoksazoli- lo-4)-benzylowej ester p-bromofenacylowy penicy¬ liny N-(3-fenylo-5-metylo-izoksazolilo-4)-benzylo¬ wej, otrzymany powyzej, otrzymuje sie ester p-bro- 40 mofenacylowy penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksa- zolilowej-4.Wydajnosc: 65,8% Dla wzoru: C27H2406N8SBr 55 C,% H,% N,% Cl,% znaleziono: 54,92 4,28 6,92 13,44 obliczono: 54,19 4,04 7,02 13,35 2,82 g (5 mmola) estru p-bromofenacylowego pe¬ nicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilowej-4 roz- 50 puszcza sie w 25 ml dwumetyloformamidu i tak otrzymany roztwór laczy sie z 1,32 ml (10 mmola) tiofenolanu sodowego. Reakcje prowadzi sie w temperaturze pokojowej w ciagu 20 minut. Roz¬ twór laczy sie nastepnie z 50 ml acetonu i wstrza- 5g sa. Wydzielony produkt odsacza sie, przemywa ace¬ tonem i suszy. Otrzymuje sie 1,42 g soli sodowej penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 67,1% Dla wzoru: C19H1805N3SNa 60 C,% H,% N,% znaleziono: 54,33 4,34 9,75 obliczono: 54,89 4,28 9,92 Przyklad IV. Zachowujac te same warunki 65 reakcji jak w przykladzie I, uzywajac tylko w 30 3513 miejsce estru p-nitrobenzylowego penicyliny ben-* zylowej ester p-bromofenacylowy penicyliny beri- . zylowej, a w miejsce soli sodowej kwasu 3-fenylo- -5-metylo-izoksazolo-karboksylowego-4 soli sodowej kwasu 3-(2'-chlorofenylo) -5-metylo-izoksazolo-kar- boksylowego-4, otrzymuje sie ester p-bromofenacy¬ lowy penicyliny N-[3-(2'-chlorofenylo)-5-metylo- -izoksazolilo-4]-benzylowej.Wydajnosc: 46,5% Dla wzoru: C35H2907N3SClBr C,% H,% N,% znaleziono: 55,62 3,98 5,43 obliczono: 55,97 3,89 5,59 Zachowujac te same warunki reakcji, co w przy¬ kladzie II, uzywajac w miejsce estru p-nitrobenzy¬ lowego penicyliny N-[3-(2'-chlorofenylo)-5-metylo- -izoksazolilo-4]-benzylowej ester p-bromofenacylo- lowy penicyliny N-[3-(2'-chlorofenylo)-5-metylo- izoksazolilo-4]-benzylowej, uzyskany powyzej, otrzymuje sie ester p-bromofenacylowy penicyliny 3-(2'-chlorofenylo)-5-metylo-izoksazolilowej-4.Dla wzoru C27H2306N3SClBr C,% H,% N,% znaleziono: 51,92 3,64 6,87 obliczono: 51,24 3,66 6,64 2,99 g (5 mola) estru p-bromofenacylowego penicy¬ liny 3-(2'-chlorofenylo)-5-metykHizoksazolilowej-4, otrzymanej powyzej, rozpuszcza sie w 25 ml dwu- metyloformamidu i tak otrzymany roztwór laczy sie z 1,32 g (10 mmola) tiofenolanu sodowego. Reak¬ cje prowadzi sie w ciagu 20 minut w temperaturze pokojowej. Roztwór laczy sie z 50 ml acetonu i wy¬ trzasa. Wydzielony w roztworze produkt odsacza sie, przemywa acetonem i suszy. Otrzymuje sie 1,37 g soli sodowej penicyliny 3-(2'-chlorofenylo)-5- -metylo-izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 60,0% Dla wzoru: C19H1705N3SClNa C,% H,% N,% Cl,% znaleziono: 53,08 4,20 9,79 8,23 obliczono: 53,59 4,02 9,87 8,33 Przyklad V. Zachowujac te same warunki reakcji co w przykladzie II, uzywajac w miejsce cykloheksyloaminy benzyloamine otrzymuje sie es¬ ter p-nitrobenzylowy penicyliny 3-(2'-chlorofeny¬ lo)-5-metylo-izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 68,4% Dla wzoru: C26H2307N4SC1 C,% H,% N,% Cl,% znaleziono: 54,32 4,07 9,72 6,30 obliczono: 54,69 4,06 9,81 6,21 Przyklad VI. 35,84g (0,05 mola) estru p-bro¬ mofenacylowego penicyliny N-(3-fenylo-5-metylo- -izoksazolilo-4)-benzylowej rozpuszcza sie w 200 ml suchego chloroformu i do uzyskanego roztworu wkrapla sie 7,39 ml (0,075 mola) n-butyloaminy. Po uplywie okolo 3 godzin reakcja praktycznie jest zakonczona. W ciagu reakcji odszczepia sie rodnik fenacylowy i jako produkt uboczny powstanie N-n-butylofenyloacetamid. Roztwór reakcyjny prze¬ mywa sie 0,5 n kwasem solnym i woda, w poda¬ nym porzadku, tak dlugo, az oddzieli sie nieprze- 203 14 reagowana n-butyloamine w postaci rozpuszczal¬ nego w wodzie chlorowodorku. Roztwór po prze^ myciu suszy sie nad bezwodnym siarczanem sodo¬ wym i zateza pod zmniejszonym cisnieniem. Tak 5 otrzymana oleista substancje rozpuszcza sie w su¬ chym benzenie i adsorbuje na kolumnie wypelnio¬ nej 500 g zelu krzemionkowego (60—80 mesh) i eluuje ukladem benzen/octan etylowy (5:1). Po- * szczególne frakcje eluatu sprawdza sie reakcja 10 hydroksamowa, prowadzac ja na plytkach chroma¬ tograficznych pokrytych zelem krzemionkowym.Frakcje zawierajace ester p-bromofenacylowy peni¬ cyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilowej-4 zbiera sie razem i nateza pod zmniejszonym cisnieniem. 15 Kondensat rozpuszcza sie w 75 ml dwumetylofoFT mamidu i do uzyskanego roztworu dodaje sie stop¬ niowo 6,6 g (0,05 mola) tiofenolanu sodowego. Mie¬ szanine reakcyjna przetrzymuje sie w ciagu 1 go¬ dziny w temperaturze 0°C. Po zakonczeniu reakcji 20 plyn poreakcyjny laczy sie z 600 ml ketonu mety- loizobutylowego i przemywa 0,5 n kwasem solnym i woda. Tak wytworzona penicyline 3-fenylo-5-me- tylo-izoksazolilowa-4, rozpuszczona w warstwie ketonu metyloizobutylowego ekstrahuje sie kilka- 25 krotnie mozliwie najmniejsza iloscia wodorowegla¬ nu. Uzyskany ekstrakt wodny liofilizuje sie. Otrzy¬ muje sie 10,1 g produktu koncowego w postaci soli sodowej penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazosilo- wej-4. 30 Wydajnosc: 51,5%; czystosc: 81%.Dla wzoru: C19H1805N3SNa C,% H,% N,% znaleziono: 55,14 4,12 9,77 obliczono: 54,89 4,28 9,92 35 Przyklad VII. 35,84g (0,05 mola) estru p-bro¬ mofenacylowego' penicyliny N-(3-fenylo-5-metylo- -izoksazolilo-4)-benzylowej rozpuszcza sie w 50 ml suchego chloroformu. Do uzyskanego roztworu, w 40 temperaturze 2—4°C i przy mieszaniu, wkrapla sie w ciagu okolo 7 godzin roztwór 12,0 g (0,05 mola) lauryloaminy w 50 ml suchego chloroformu i na¬ stepnie pozostawia mieszanine reakcyjna na przeciag 1 godziny. Nastepnie dodaje sie 100 ml suchego benzenu i pózniej 15 g zelu krzemionko¬ wego firmy Merck Inc. (60—60 mesh) i kontynuuje mieszanie przez dalsze 40 minut. Mieszanine saczy sie i przesacz zateza sie pod zmniejszonym cisnie¬ niem w celu oddzielenia przez destylacje chlorofor¬ mu. Pozostalosc przepuszcza sie przez kolumne wy¬ pelniona 500 g zelu krzemionkowego (60—80 mesh).Nastepnie przepuszcza sie przez kolumne mieszani¬ ne rozpuszczalników: benzen/octan etylowy (10 :1) w celu wyeluowania zaadsorbowanej substancji.Frakcje zawierajace wytworzony na tej drodze es¬ ter p-bromofenacylowy penicyliny 3-fenylo-5-mety- lo-izoksazolilowej-4 zbiera sie razem i zateza pod zmniejszonym cisnieniem. Kondensat poddaje sie reakcji deestryfikacji z fenylomerkaptydem sodo¬ wym, prowadzac reakcje wedlug przepisu podane¬ go w przykladzie VI. Uzyskuje sie na tej drodze 9,8 g soli sodowej penicyliny 3-fenylo-5-metylo- -izoksazolilowej-4 w postaci liofilizatu. 65 Wydajnosc: 50,1%.80 203 15 Przyklad VIII. 35,84 g (0,05 mola) estru p-bro- mofenacylowego penicyliny N- i(3-fenylo-5-metylo- -izoksazoili'lo-4) -benzylowej otrzymanego wedlug przepisu podanego w przykladzie V, rozpuszcza sie 100 ml suchego chloroformu. Nastepnie rozpuszcza sie, mieszajac, w temperaturze 0°C 19,21 • g (0,075 mola) stearyloaminy w 80 ml suchego chloroformu.Ten ostatni roztwór wkrapla sie do pierwszego i prowadzi reakcje w ciagu okolo 3 godzin. Nastepnie przepuszcza sie mieszanine reakcyjna poprzez ko¬ lumne wypelniona 1 kg zelu krzemionkowego (60— —80 mesh) z chloroformem, celem zaadsorbowania aktywnej substancji. Przez kolumne przepuszcza sie nastepnie mieszanine rozpuszczalników benzen/ /chloroform (1 :1) która eluuje zaadsorbowana substancje. W eluacie najpierw uzyskuje sie N-ste- arylofenyloscetamid a nastepnie ester p-bromofena- cylowy penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazoli'lo- wej-4. Frakcje eluatu zawierajace pozadany pro¬ dukt laczy sie razem i zateza pod zmniejszonym cisnieniem. Do tak uzykanego kondensatu dodaje sie fenylomerkaptyd sodowy w celu przeprowadze¬ nia deostryfikacji. Operacje te przeprowadza sie sposobem opisanym w przykladzie VI. Otrzymuje sie na tej drodze 10,0 g soli sodowej penicyliny 3- -fenylo-5-metylo-izoksazolilowej-4 w postaci liofi- lizatu.Wydajnosc: 51,1%.Przyklad IX. W procesie opisanym w przy¬ kladzie VI uzywa sie w miejsce estru p-bromofe- nacylowego penicyliny N-/3-fenylo/-5-metylo-izok- sazolilo-4/-benzylowej, ester p-ibromofenacylowy penicyliny N-[3-/2'-chlorofenylo/-5-metylo-izoksazo- lilo-4]-benzylowej. Otrzymuje sie na tej drodze sól sodowa penicyliny 3-/2'-chloro-fenylo/-5-metylo- -izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 47,8%; czystosc: 78,5%.Dla wzoru: C19Hi705N3SClNa C,% H,o/0 N,% Cl,% znaleziono: 54,02 3,90 10,04 8,45 obliczono: 53,59 4,02 9,87 8,33 W procesie opisanym w przykladzie VII uzy¬ wa sie w miejscu estru p-bromofenacylowego penicyliny N-/3-fenylo-5-metylo-izoksazolilo-4-/- -benzylowej ester p-bromofenacylowy penicyliny N-[3-/2'-chlorofenylo/-5-metylo-iKoksa!zolilo-4] -ben¬ zylowej. Otrzymuje sie na itej 'drodze sól sodowa penicyliny 3-/2'-ichlorofenylo-5-metylo-izoksaz3olilo- wej-4.Wydajnosc: 45,4%; Czystosc: 91,5%.Przyklad X. 37,55 g (0,05 mola) estru p-bro¬ mofenacylowego penicyliny N-[3-/2'-chlorofenylo/- -5-metylo-izoksazolilo-4] -benzylowej, otrzymanego wedlug przepisu podanego w przykladzie VI roz¬ puszcza sie w 40 ml suchego chloroformu. 18,9 g (0,07 mola) stearyloaminy rozpuszcza sie, przy mie¬ szaniu, w temperaturze 0°C w 160 ml suchego chlo¬ roformu. Ten ostatni roztwór wkrapla sie w ciagu 30 minut do pierwszego roztworu i nastepnie kon¬ tynuuje reakcje w ciagu 1,5 godziny. Roztwór po¬ reakcyjny adsorbuje sie, stosujac jako rozpuszczal- 16 ¦nik chloroform, na kolumnie wypelnionej 600 g zelu krzemionkowego. Desorbcje prowadzi sie mie¬ szanina rozpuszczalników: benzen/chloroform (1:1).W eluacie zbiera sie najpierw produkt uboczny 5 N-stearylofenyloacetamid, a nastepnie ester p-bro- mofenacyilowy penicyliny 3-/2%chlorofenylo/-5-me- tylo-izoksazolilowej-4. Frakcje zawierajace produkt laczy sie razem, zateza pod zmniejszonym cisnie¬ niem. Kondensat poddaje sie reakcji deestryfikacji 0 z tiofenolanem sodowym. Proces ten prowadzi sie w podobnych do opisanych w przykladzie VI wa¬ runkach. Otrzymuje sie na tej drodze 9,2 g soli sodowej penicyliny 3-/2'-chlorofenylo/-5-metylo- -izOksazolilowej-4 w postaci liofilizatu.Wydajnosc: 43,2%; Czystosc: 92,8%.Przyklad XI. 32,7 g (0,05 mola) estru p-ni- troibenzylowego penicyliny N-/3-/fenyio-5-metylo- 20 -izoksazolilo-4/-benzyiowej, otrzymanego wedlug opisu podanego w przykladzie I, rozpuszcza sie w 100 ml suchego chloroformu. Do otrzymanego roz¬ tworu wkrapla sie nastepnie przy ciaglym miesza¬ niu i w temperaturze 0°C 19,25 (0,075 mola) stea- 25 rylaminy w 80 ml suchego chloroformu i pozosta¬ wia na przeciag 3 godzin. Mieszanine poreakcyjna adsorbuje sie, uzywajac jako rozpuszczalnik chlo¬ roform, na kolumnie zawierajacej 1 kg zelu krze¬ mionkowego (60—80 mesh) i nastepnie desorbuje 30 mieszanine benzen/chloroform (1 :1). Frakcje elua¬ tu zawierajace ester p-nitrobenzylowy penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolli4owej-4 zbiera sie razem i zateza pod zmniejszonym cisnieniem. Kondensat rozpuszcza sie w 180 ml suchego octanu etylowego 35 i poddaje wodorolizie w temperaturze pokojowej w obecnosci 20 g 5% palladu na weglu jako kata¬ lizatora. Po uplywie 1 godziny, reakcja jest prak¬ tycznie zakonczona. Odsacza sie katalizator, a prze¬ sacz ekstrahuje 5% wodnym roztwqrem dwuwegla- 40 nu. Do ekstraktu dodaje sie w niskiej temperatu¬ rze odpowiednia ilosc kwasu fosforowego, azeby pH roztworu osiagnelo wartosc 2 i nastepnie ekstra¬ huje sie roztwór ketonem metyloizobutylowym. Fa¬ ze ketonowa zbiera sie, przemywa woda i nastep- 45 nie w warunkach obojetnych, wielokrotnie ekstra¬ huje mozliwie najmniejsza iloscia wodnego roz¬ tworu dwuweglanu. Ekstrakt wodny liofilizuje sie i otrzymuje 6,9 g pozadanego produktu — soli so¬ dowej penicyliny 3-fenylo-5-metylo-lzoksazoliiowej- 50 -4.Wydajnosc: 35,3% Czystosc: 92,5%.Dla wzoru Ci9H2805N3SNa C,% H,% N,o/0 znaleziono: 55,03 4,23 9,84 55 obliczono: 54,89 4,28 9,92 Zachowujac te same warunki reakcji, jak w przykladzie I, uzywajac tylko w miejsce soli so¬ dowej kwasu - 3-fenylo-5-metylo-izoksazolo-karbo- 60 ksylowego-4 sól sodowa kwasu 3-/2,-chlorofenylo/- -5-metylo-izoksalo-karboksylowego-4, otrzymuje sie ester p-nitrobenzylowy penicyliny N-[3-/2'-chloro- fenylo/-5-metylo-izoksazolilo-4]-benzylowej.Wydajnosc: 51,6%. 65 Dla wzoru: C34H2908N4SC180 203 17 C,% H,o/0 N,% znaleziono: 59,43 4,32 8,0 obliczono: 59,26 4,24 8,13 Przyklad XII. 35,45 g (0,05 mola) estru p-ni- trobenzylowego penicyliny N-[3-/2'-chlorofenylo/-5- -metylo-izoksazolilo-4]-benzylowej rozpuszcza sie w 50 ml suchego chloroformu, po czym przy miesza¬ niu i w temperaturze 0°C, wkrapla sie do uzyska¬ nego roztworu 18,9 g (0,07 mola) stearyloaminy rozpuszczonej w 150 ml suchego chloroformu. Re¬ akcje kontynuuje sie 1,5 godziny. Roztwór poreak¬ cyjny przepuszcza sie nastepnie, uzywajac chloro¬ formu jako rozpuszczalnika, poprzez kolumne wy¬ pelniona 600 g zelu krzemionkowego (60—80 mesh).Desorbcje z kolumny prowadzi sie mieszanina roz¬ puszczalników: benzen/chloroform (1 :1). Frakcje zawierajace ester p-nitrobenzylowy penicyliny 3-/ /2'-chlorofenylo/-5-metylo-izoksazolilowej-4 zbiera sie razem i zateza pod zmniejszonym cisnieniem.Kondensat poddaje sie wodarolizie sposobem, po¬ dobnymi do opisanego w przykladzie XI. Otrzymuje sie sól sodowa penicyliny 3/2'-chlorofenylo/-5-me- tylo-izoksazolilowej w formie liofilizatu.Przyklad XIII. 31,9 g (0,05 mola) estru fena¬ cylowego penicyliny benzylowej rozpuszcza sie w 165 ml rektyfikowanego acetonu i nastepnie w cia¬ gu 15 minut wkrapla sie, przy mieszaniu i w tem¬ peraturze 0—3°C, roztwór 6,93 g (0,0525 mola) tio¬ fenolanu sodowego w 15 iml rektyfikowanego dwu- metyloformamidu. Reakcje kontynuuje sie w ciagu 30 minut. Po skonczeniu reakcji dodaje sie 130 ml benzenu i calosc roztworu przemywa 250 ml 1 n kwasu solnego (pH=2) i 250 ml wody w podanej kolejnosci tak, aby usunac nieprzereagowany tio- fenolan sodowy i zasadnicza czesc dwumetylofor- mamidu. Nastepnie faze organiczna przemywa 1 n roztworem wodnym wodoroweglanu celem usunie¬ cia wytworzonej ubocznie penicyliny 3-fenylo-5- -metylo-izoksazolilowej-4. Plyn macierzysty prze¬ mywa sie dwa razy 60 ml wody, suszy nad bez¬ wodnym siarczanem sodowym i zateza. Kondensat przemywa sie trzy razy eterem naftowym w celu usuniecia estru tiofenylowego kwasu fenylooctowe¬ go. Tak otrzymany krystaliczny produkt odsacza sie i suszy. Otrzymuje sie 17,8 g estru fenacetylowego penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazoililowej-4.Wydajnosc: 67,1%.Temperatura topnienia 118—121°C.Dla wzoru: C27H2506NgS C,% H,o/0 N,% znaleziono: 62,47 4,83 8,06 obliczono: 62,41 4,87 8,09 26,0 g (0,05 mola) estru fenacylowego penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izóksazoliIowej-4, otrzymanej po¬ wyzej rozpuszcza sie w 90 ml rektyfikowanego dwu- metyloformamidu i do uzyskanego roztworu w tem¬ peraturze 0°C i przy mieszaniu wkrapla sie w cia¬ gu 15 minut roztwór 7,62 (0,06 mola) tiofenolanu sodowego w 15 ml dwumetyloformamidu. Reakcje kon¬ tynuuje sie w ciagu 30 minut. Po skonczeniu re¬ akcji dodaje sie do roztworu reakcyjnego 100 ml octanu butylowego i nastepnie przemywa sie ca¬ losc 250 ml 1 n kwasu solnego (pH=2) i 250 mil wo- 18 dy porcjami tak aby usunac nieprzereagowany tio- fenolan sodowy i glówna czesc dwumetyloforma¬ midu. Faze organiczna ekstrahuje sie dwukrotnie 30 ml 1 n wodnego roztworu wodoroweglanu i na- 5 stepnie dwa razy woda. Ekstrakt weglanowy wraz z woda po przemyciu laczy sie razem i zakwasza dodatkiem odpowiedniej ilosci 1 n kwasu solnego do pH=2. Nastepnie roztwór ekstrahuje sie dwu¬ krotnie za pomoca 40 ml octanu etylowego. Faze 10 octanowa przemywa sie dwa razy woda i suszy nad bezwodnym siarczanem sodowym. Roztwór laczy sie z 35 ml roztworu przyrzadzonego z 10 mg soli so¬ dowej kwasu 2-eltyIoheksanowego w suchym octanie etylowym i zateza pod zmniejszonym cisnieniem. 15 Wydzielone produkty odsacza sie, przemywa su¬ chym octanem etylowym i na koniec suszy. Otrzy¬ muje sie 12,1 g soli sodowej penicyliny 3-fenyio- -5-metylo-izoksazolilowej-4 o temperaturze topnie¬ nia 193^196°C z rozkladem. 20 Wydajnosc: 55,2% Moc: 860 mcg/mg Przyklad XIV. Zachowujac te same warunki reakcji co w przykladzie XIII, uzywajac w miejsce estru fenacylowego penicyliny N-/3-fenylo-5-mety- 25 lo-izoksazolilo-4/Hbenzylowej ester fenacetylowy pe¬ nicyliny N-[3-/2'-chlorofenylo/-5-metylo-izoksazali- lo-4]-benzylowej, otrzymuje sie ester fenacetylowy penicyliny 3-/2,-chlorofenylo/-5-metylo-izoksazolilo- wej-4. 30 Wydajnosc: 64,5% Dla wzoru: C27H2406N8SC1 C,% H,% N,% znaleziono: 58,21 4,40 7,49 o obliczono: 58,53 4,36 7,54 35 Zachowujac te same warunki reakcji co w przy¬ kladzie XIII i uzywajac w miejsce estru fenacylo¬ wego penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilowej-4, otrzymany powyzej ester fenacylowy penicyli¬ ny 3-/2'-chlorotfenylo/-5-metylo-izoksazolilowej-4, o- trzymuje sie sól sodowa penicyliny 3-/2'-chloro- fenylo/-5-metylo-izoksazo^lilowej-4.Wydajnosc: 48,8%.Temperatura topnienia 194—197°C (z rozkl.). 45 Dla wzoru: Ci9H1705N3SNaCl.H20 C,% H,o/0 N,% znaleziono: 47,75 4,03 8,87 obliczono: 47,95 4,02 8,83 50 Przyklad XV. Zachowujac te same warunki reakcji co w przykladzie XIII, uzywajac w miejsce estru fenacylowego penicyliny N-/3-fenylo-5-mety- lo-izoksazolilo-4/-;benzylowej ester fenacylowy pe¬ nicyliny N-[3-/2',6' -dwuchlorofenylo/-5-metylo-izo- 55 ksazolilo-4]Hbenzylowej, otrzymuje sie ester fenazy- lowy penicyliny 3-/2',6'-dwuohlorofenylo/-5-metylo- -izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 49,5%.Dla wzoru: C27H2306NsSCl2 60 C,o/0 H,% N,% znaleziono: 54,90 3,91 7,09 obliczono: 55,10 3,93 7,14 Zachowujac te same warunki reakcji co w przy¬ kladzie XIV i stosujac w miejsce estru fenacylo- 65 wego penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilowej-4,80 203 19 otrzymany wedlug przepisu podanego powyzej ester fenacylowy penicyliny 3-/2',6,-dwuchlorofenylo/-5- ,-metylo-izoiksazolilowej-4, otrzymuje sie sól sodowa penicyliny 3-/2',6'-dwuchlorofenylo/-5-metylo-izo- ksazoliilowej-4.Wydajnosc: 41,7%.Dla wzoru: CiaH^OsNg&NaCls • H20 C,% H,% N,% znaleziono: 45,03 3,51 8,11 obliczono: 44,72 3,55 8,23 * Przyklad XVI. 34,5 g (0,05 mola) estru p-ni¬ trobenzylowego penicyliny N-ZS-fenylo-S-metylo- -izoksazolilo-4/-benzylowej rozpuszcza sie w 170 ml rektyfikowanego acetonu. Do tak uzyskanego roz¬ tworu wkrapla sie, przy mieszaniu i w tempera¬ turze 0—3°C 9,9 g (0,075 mola) tiofenolanu sodo¬ wego rozpuszczonego w 25 ml rektyfikowanego dwumetyilofórmamidu. Reakcje kontynuuje sie w ciagu 30 minut. Po zakonczeniu reakcji do roztwo¬ ru dodaje sie 140 ml ibenzenu i nastepnie calosc przemywa sie 250 ml 1 n kwasu solnego (pH=2) i nastepnie 250 ml wody, w podanym porzadku, ce¬ lem usuniecia nieprzereagowanego tiofenolanu so¬ dowego i zasadniczej czesci dwumetyloformamidu.Faze organiczna przemywa sie kolejno 1 n roztwo¬ rem wodnym wodoroweglanu i woda, suszy nad bezwodnym siarczanem sodowym, zateza pod zmniejszonym cisnieniem i kondensat przemywa sie trzy razy eterem naftowym dla usuniecia estru tio- fenylowego kwasu fenylooctowego. Pozostalosc roz¬ puszcza sie w suchym benzenie i liofilizuje. Otrzy¬ muje sie 15,1 g estru p-nitrobenzylowego penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 57,0%.Temperatura topnienia 64—70°C.Dla wzoru: C26H2407N4S C,% H,% N,% znaleziono: 58,09 4,48 10,51 obliczono: 58,20 4,50 10,44 15,6 g (0,028 mola) estru p-nitrobenzylowego pe¬ nicyliny 3-fenyiio-5-metylo-izoksazolilowej-4 roz¬ puszcza sie w 100 ml suchego octanu etylowego i poddaje sie uwodornieniu w temperaturze poko¬ jowej i pod normalnym cisnieniem, do momentu zaniku absorpcji gazowego wodoru. Reakcja trwa okolo 3 godzin. Po zakonczeniu reakcji roztwór poreakcyjny saczy sie, przemywa dwa irazy woda Warstwe rozpuszczalnika organicznego ekstrahuje sie dwukrotnie, uzywajac 30 ml 1 n wodnego roz¬ tworu wodoroweglanu, nastepnie dwa razy woda, zuzywajac 60 ml wody. Ekstrakt i wode z prze¬ mycia laczy sie razem, zakwasza odpowiednia ilos¬ cia 1 n kwasu solnego az do uzyskania wartosci pH=2 i ekstrahuje 40 ml octanu etylowego. Faze octanowa odbiera sie, przemywa woda i suszy nad bezwodnym siarczanem sodowym, a nastepnie la¬ czy ja z roztworem 8,3 g soli kwasu 2-etylo-heksa- nowego w suchym octanie etylowym (30 ml) i za¬ teza pod zmniejszonym cisnieniem. Wydzielony pro¬ dukt reakcji, odsacza sie, przemywa suchym octa¬ nem etylowym i suszy. Otrzymuje sie 6,7 g soli so¬ dowej penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilowej- -4. 30 Wydajnosc: 53,3%.Czystosc: 97,7%.Moc: 840 mcg/mg.Dla wzoru: Ci9H1805N3Na•H20 C,% H,% N,% znaleziono: 51,45 4,63 9,50 obliczono: 51,70 4,57 9,52 Przyklad XIX. 45,2 g (0,1 mola) estru fena- cyiowego penicyliny benzylowej rozpuszcza sie w 200 ml suchego benzenu i nastepnie dodaje sre do otrzymanego roztworu w temperaturze —7°C i przy 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 Przyklad XVII. Zachowujac te same warunki io reakcji co w przykladzie XVI, uzywajac tylko w miejsce estru p-nitrobenzylowego penicyliny N-/3- -fenylo-5-metylo-izoksazolilo-4/-benzylowej ester p- -nitrobenzylowy penicyliny N-[3-/2'-chlorofenylo-5- -metylo-izoksazoliilo-4]-benzylowej, otrzymuje sie 15 ester p-nitrobenzylowy penicyliny 3-/2'-chlorofeny- lo/-5-metylo-izoksazolilowej-4. , Wydajnosc: 50,3%.Dla wzoru: C26H2307N4SC1 C,% H,o/0 N,% Cl,% 20 znaleziono: 54,33 4,02 9,78 6,27 obliczono: 54,68 4,04 9,81 6,20 Zachowujac te same warunki reakcji co w przy¬ kladzie XVI, uzywajac w miejsce estru p-nitroben¬ zylowego penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izoksazolilo- 25 wej-4, ester p-nitrobenzylowy penicyliny 3-/2'-chlo- rofenylo/-5-metylo-izoksazolilowej-4, otrzymuje sie sól sodowa penicyliny 3-/2,-chlorofenylo/-5-metyio- -izoksazolilowej-4. 30 Wydajnosc: 48,2%.Dla wzoru: CigH^OaNaSNaCl• HO C,% H,% N,% znaleziono: 48,06 3,64 8,71 obliczono: 47,96 3,60 8,83 35 Przyklad XVIII.Zachowujac te same warunki reakcji co w przykladzie XVI, stosujac w miejsce estru p-nitrobenzylowego penicyliny N-/3-fenylo-5- -metylo-izoksazolilo-4/-benzylowej ester p-nitroben¬ zylowy penicyliny N-[3-/2,,6'-dwuchlorofenylo/-5-me- tylo-izoksazolilo-4]-benzylowej, otrzymuje sie ester p-nitrobenzylowy penicyliny 3-/2\6'-dwuchlorofeny- lo/-5-metylo-izoksazolilowej -4.Wydajnosc: 47,8%. 45 Dla wzoru: C26H2207N4SCl2 C,% H,% N,% Cl,% znaleziono: 52,10 7,4 9,27 10,89 obliczono: 51,51 7,66 9,25 11,71 Zachowujac te same warunki reakcji co w przy- 50 kladzie XVI, uzywajac tylko w miejsce estru p-ni¬ trobenzylowego penicyliny 3-fenylo-5-metylo-izok- sazolilowej-4, ester p-nitrobenzylowy penicyliny 3- -/2,,6'-dwuchlorofenylo/-5-metylo-izoksazolilowej-4, otrzymuje sie sól sodowa penicyliny 3-/2',6'-dwu- 55 chlorofenylo/-5-metylo-izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 42,3%.Dla wzoru: Ci9H1605NsNaCl2-H20 €,% H,% N,% znaleziono: 45,06 3,51 8,18 60 obliczono: 44,72 3,55 8,2380 203 21 22 mieszaniu 32,4 ml (0,4 mola) suchej pirydyny. Do tej mieszaniny wkrapla siie w ciagu 30 minut roz¬ twór 21,8 g (0,105 mola) PC15 w suchym benzenie.Po zakonczeniu wkraplania przetrzymuje sie mie¬ szanine reakcyjna w temperaturze od —5 do —7°C, okolo 1,5 godziny dla zakonczenia reakcji. Wydzie¬ lony chlorowodorek pirydyny odsacza sie, a prze¬ sacz przemywa sie jeden raz 1 n wodnym roztwo¬ rem wodoroweglanu d jeden raz woda, tak szybko jak to jest mozliwe, alby usunac nieprzereagowany PC15 jak i wytworzony POCl8. Roztwór benzenowy po przemyciu suszy sie nad bezwodnym siarczanem sodowym, ziebiac go przy tym w lazni lodowej.Nastepnie dodaje sie natychmiast 24,1 g (0,1 mola) soli sodowej kwasu 3-fenylo-5jmetylo-izoksazolo- -karboksylowego-4. Roztwór reakcyjny stopniowo ogrzewa sie do temperatury 30—35°C w ciagu 4 godzin i nastepnie przetrzymuje sie go 1 godzine w temperaturze 45°C, dla zakonczenia reakcji.Nastepnie, roztwór poreakcyjny przemywa sie kolejno 0,5 n,kwasem solnym, 1 n wodnym roztwo¬ rem wodoroweglanu, nasyconym roztworem soli i woda, tak aby usunac nieprzereagowana pirydyne, jak i kwas 3-fenylo-5-metylo-izoksazolo-karboksy- lowy-4. Roztwór suszy sie nad bezwodnym siarcza¬ nem sodowym i nastepnie zateza pod zmniejszo¬ nym cisnieniem. Kondensat przepuszcza sie, uzy¬ wajac benzenu jako rozpuszczalnika, przez kolum¬ ne wypelniona 150 g zelu krzemionkowego (f.Merck Inc.) (60—80 mesh). Zaadsorbowarny produkt ekstra¬ huje sie nastepnie mieszanina rozpuszczalników: benzen/octan etylowy (20 :1). Poczatkowe frakcje eluatu zawierajace pozajdany ester fenacylowy peni¬ cyliny N-(3-fenyilo-5-me1tylo-izoiksazolilo-4)- benzylo¬ wej zbiera sie razem i liofilizuje.Wydajnosc: 64,8% Dla wzoru: C35H8i07N3S C,% H,% N,% znaleziono: 65,78 4,75 6,78 obliczono: 65,93 4,90 6,59 31,9 g (0,05 mola) estru fenacylowego penicyliny N-(3-fenylo-5-metylo-izoksazolilo-4-)-benzylowej rozpuszcza sie w 100 ml rektyfikowanego dwume- tyloformamidu i do tego roztworu wkrapla sie w ciagu 15 minut 14,5 g (0,11 mola) tiofenolanu sodo¬ wego w 30 ml rektyfikowanego dwunietyloforma- midu i kontynuuje reakcje przez dalsze 30 minut.Po zakonczeniu reakcji, roztwór laczy sie ze 120 ml octanu butylowego, przemywa kolejno 250 ml 1 n kwasu solnego i 250 nil wody tak, aby usunac nieprzereagowany tiofenolan sodowy i glówna czesc dwumetyloformamidu. Faze organiczna ekstrahuje sie dwukrotnie przy pomocy 60 ml 1 n wodnego roztworu wodoroweglanu i dwa razy przemywa sie ja 60 ml wody. Ekstrakt i wode z przemycia laczy sie razem i zakwasza do wartosci pH = 2, dodatkiem 1 n kwasu solnego. Kwasny roztwór ekstrahuje sie dwa razy uzywajac 120 ml octanu etylowego. Faze octanowa przemywa sie woda i suszy nad bezwodnym siarczanem sodowym. Do roztworu dodaje sie nastepnie 8,3 g soli sodowej kwasu 2-etyloheksanowego rozpuszczonego w 30 ml suchego octanu etylowego i zateza pod zmniejszo- 25 nym cisnieniem. • Wydzielony produkt odsacza sie, przemywa suchym octanem etylowym i suszy.Otrzymuje sie 10,33 g soli sodowej penicyliny 3-fe- nylo-5-metylo-izoksazolilowej-4. 5 Wydajnosc: 46,8% Moc: 860 mcg/mg Czystosc: oko¬ lo 100% Dla wzoru: Cl9H1805N3SNa • H20 C,% H,% N,% znaleziono: 51,74 4,44 9,47 10 obliczono: 51,70 4,57 9,52 Przykad XX. Do roztworu 45,2 g (0,1 mola) estru fenacylowego penicyliny benzylowej w 200 ml suchego benzenu, wkrapla sie w temperaturze —1°C i przy mieszaniu 32,4 ml (0,4 mola) suchej piry¬ dyny. Do uzyskanego roztworu wkrapla sie nastep¬ nie, w ciagtu 45 minut 21,8 g (0,105 mola) PGL5 rozpuszczonego w 250 ml suchego benzenu. Po za¬ konczeniu wkraplania doprowadza sie temperature reakcji z —7 do —5°C i w tych warunkach pro¬ wadzi sie ja dalej w ciagu 3 godzin- Odsacza sie, nasitepnie wydzielony chlorowodorek pirydyny, przesacz przemywa jeden raz 1 n wodnym roz¬ tworem wodoroweglanu i 1 raz woda, tak szybko jak to tylko jest mozliwe. Przemycie prowadzi sie w celu usuniecia nieprzereagowanego PC15 jak i wytworzonego POCl3. Roztwór benzenowy po tym przemyciu, suszy sie nad bezwodnym siarczanem sodowym, ziebiac go w lazni lodowej. Dodaje sie nastepnie, jednorazowo 27,6 g (0,1 mola) soli pota¬ sowej kwasu 3-(2'-chlorofenylo)-5-metylo-izoksazo- lo-karboksylowego-4. Roztwór reakcyjny ogrzewa sie stopniowo do temperatury 30—35°C i przetrzy¬ muje w tej temperaturze w ciagu 1,5 godziny i pózniej w temperaturze 40°C w ciagu 2,5 godziry.Po zakonczeniu reakcji roztwór przemywa sie ko¬ lejno 0,5 n kwasem solnym, 1 n wodnym roztwo¬ rem wodoroweglanu, nasyconym roztworem soli i woda w celu usuniecia nieprzereagowanej piry¬ dyny i kwasu 3H(2/-chlorofenylo)-5-metylo-izoksa- zolo-karboksylowego-4. Rozitwór po przemyciu suszy sie nasitepnie nad bezwodnym siarczanem sodowym i zateza pod zmniejszonym cisnieniem. Kondensat przepuszcza sie, uzywajac benzenu jako rozpusz¬ czalnika, przez kolumne wypelniona 150 g zelu krzemionkowego (60—80 mesh) i zaadsorbowana substancje eluuje mieszanina rozpuszczalników: benzen/octan etylowy (20 :1). Pozadany ester fe¬ nacylowy penicyliny N-[3-(2'-chlorofenylo)-5-mety- lo-izoksazolilo-4] -benzylowej zebrany w pierwszych frakcjach eluatu liofilizuje sie, uzyskujac 48,6 g produktu.Wydajnosc: 72,3%. 55 Dla wzoru: C35H80O7NgSCl C,% H,% N,% znaleziono: 62,95 4,78 6,17 obliczono: 62,55 4,50 6,25 45 50 65 33,6 g (0,05 mola) estru fenacylowego penicyliny N-[3(2'-chlorofenylo)-5-metylo-izoksazólilo-4] -ben¬ zylowej rozpuszcza sie w 100 ml rektyfikowanego octanu etylowego i do uzyskanego roztworu wkra¬ pla sie w ciagu 15 minut 14,5 g (0,11 mola) tiofe¬ nolanu sodowego rozpuszczonego w 30 ml rektyfi-23 kowanego dwuimetyloformamidu. Reakcje kontynu¬ uje sie w ciagu 1 godziny. Po zakonczeniu reakcji, roztwór przemywa sie kolejno 130 ml 1 n kwasu solnego, 130 ml wody w celu usuniecia nieprzerea- gowanego tiofenolanu. Faze octanowa ekstrahuje sie dwukrotnie 60 ml 1 n wodnego roztworu wodo¬ roweglanu, nastepnie dwa razy 60 ml wody. Ek¬ strakt i wode po przemyciu laczy sie razem i za¬ kwasza 1 n kwasem solnym do wartosci pH = 2.Nastepnie ekstrahuje sie roztwór dwa razy za po¬ moca 100 ml octanu etylowego. Ekstrakt octanowy przemywa sie woda i dodaje do niego 8,3 g soli sodowej kwasu 2-etylo-heksanowego w 30 ml su¬ chego octanu etylowego i zateza w prózni. Tak wydzielony produkt odsacza sie, przemywa suchym octanem etylowym i suszy w prózni. Otrzymuje sie 8,94 g pozadanej soli sodowej penicyliny 3-(2'- -chlorofenylo)-5-metylo-izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 37,6% Moc: 950 mcg/mg Dla wzoru: C19Hi705N3SNaCl • H20 C,% H,% N,% znaleziono: 48,18 3,69 8,74 obliczono: 47,96 3,60 8,83 Przyklad XXI. Prowadzac reakcje estru fe- nacylowego penicyliny NH(3-fenylo-5-metylo-izoksa- zolilo-4)-benzylowej z tiofenolanem sodowym w za¬ kresie temperatur od ^5 do 0°C w ciagu 1 godziny i zachowujac inne warunki reakcji te same co w przykladzie XX otrzymuje sie. 7,28 g soli sodowej penicyliny 3-fenylo-5-metyio-izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 33,0%; Moc: 860 mcg/mg; Czystosc: 100% Przyklad XXII. 31,9 g (0,05 mola) estru fe- nacylowego penicyliny N-i(3-fenylo-5Hmetylo-i;zoksa- zolilo-4)-benzylowej rozpuszcza isie w 100 'ml rek¬ tyfikowanego dwumetyloformamidu i wkrapla sie do uzyskanego roztworu w ciagu 15 minut 18,3 g (0,11 mola) p-chlorotiofendlanu sodowego rozpusz¬ czonego w 30 ml rektyfikowanego dwumetylofor- mamidu. Reakcje kontynuuje sie w ciagu 1 godziny.Po zakonczeniu reakcji, roztwór przerabia sie dalej jak w przykladzie XX. Otrzymuje 8,01 pozadanej sdli sodowej penicyliny 3-fenyloj5-metyloHizoksa- zolilowej-4.Wydajnosc: 36,3% Moc: 850 mcg/mg Czystosc: 98,8% Dla wzoru: C19H1805N3SNa • HzO C,% H,% N,% znaleziono: 51,46 4,62 9,51 obliczono: 71,70 4,57 9,52 Przyklad XXIII. Zachowujac warunki reak¬ cji opisane w przykladzie XXII i stosujac tylko w miejsce dwuimetyloformamfdu aceton, otrzymuje sie sól sodowa penicyliny .3-fenyilo-5-metylo-izoksazo- lilowej-4.Wydajnosc: 31,1%.Przyklad XXIV. 33,5 g (0,05 mola) estru fe- nacylowego penicyliny N-[3-(2',6'-dwuchlorofenylo)- -5-metylo-izoksazolilo-4]^benzylowej rozpuszcza sie w 100 ml rektyfikowanego dwumdtyloformamidu i wkrapla do uzyskanego roztworu przy ciaglym 203 24 mieszaniu w ciagu 15 minut i w temperaturze od —5° do 0°C. 14,5 g (0,11 mola) tiofenolanu sodowe¬ go rozpuszczonego w 30 ml rektyfikowanego dwu- metylofoimamidu. Reakcje kontynuuje sie w cia- 5 gu 1 godziny. Po zakonczeniu reakcji, roztwór rea¬ kcyjny przerabia sie dalej tak jak w przykladzie- XXIII. Otrzymuje sie 6,7 g pozadanej soli sodowej penicyliny M2/,6'-dwuchlorofenylo)-5-metylo-izo- ksazolilowej-4. 10 Wydajnosc: 18,3% Moc: 910 mcg/mg Dla wzoru: Ci9H1605N3SNaCl2• H20 C,% H,% N,% znaleziono: 45,10 3,53 8,16 obliczono: 44,72 3,55 8,23 15 Przyklad XXV. 35,8 g (0,05 mola) estru p- -bromofenacylowego penicyliny N-(3-fenylo-5-mety- lo-izoksazolilo-4)-benzylowej rozpuszcza sie w 100 ml rektyfikowanego dwumetyloformamidu. Do 20 uzyskanego roztworu wkrapla sie, w ciagu 15 mi¬ nut i temperaturze od —5 do 0^C 14,5 g tiofenolanu sodowego rozpuszczonego w 15 ml rektyfikowanego dwumetyloformamidu. Reakcje kontynuuje sie w ciagu 1 godziny. Po zakonczeniu reakcji, nastepne operacje prowadzi sie jak w przykladzie XIV.Otrzymuje sie pozadana sól sodowa penicyliny 3-fenyio-5-metylo-izoksazolilo wej-4.Wydajnosc: 33,0% Moc: 855 mcg/mg Czystosc: 99,4% 30 Przyklad XXVI. 37,6 g (0,05 mola) estru p- -bromofenacylowego penicyliny N-[3-(2/-chlorofeny¬ lo)^5-metylo-izoksazolilo-4] -benzylowej rozpuszcza sie w 100 ml rektyfikowanego dwumetyloformami- 35 du i do uzyskanego roztworu, przy wstrzasaniu, wkrapla sie w ciagu 15 minut w temperaturze od —5 do 0°C 14,5 g (0,11 mola) tiofenolanu sodowego rozpuszczonego w 30 ml rektyfikowanego dwume¬ tyloformamidu. Reakcje prowadzi sie dalej w ciagu 40 1 godziny. Po zakonczeniu reakcji, stosuje sie dal¬ sze postepowanie opisane w przykladzie XX. Otrzy- \ muje sie na tej drodze pozadana sól sodowa peni¬ cyliny 3^(^'-chlorofenylo) -5-metylo^izoksazolilowa-4.- Wydajnosc: 30,5% Moc: 940 mcg/mg 45 Przyklad XXVII. 13,1 g (0,02 mola) estru p-riittrobenzylowego. penicyliny N-[3-(2'-chlorofeny¬ lo)-5-metylo-iaoiksazoiiilo-4] nbenzylowej rozpuszcza sie w 100 ml suchego benzenu i nastepnie wkrapla 50 sie do uzyskanego roztworu, w temperaturze poko¬ jowej, 4,84 ml (0,04 mola) cykloheksyloaminy, od czasu do czasu mieszajac. Przebieg reakcji kontro¬ luje sie zwykla metoda hydroksanowa, stosujac chromatografie cienkowarstwowa na zelu krzemion- 55 kowym. Praktycznie reakcja jest zakonczona po uplywie trzech godzin. W czasie reakcji nastepuje odszczepienie rodnika fenyloacetyiowego i jako< prddukt uboczny powstaje N-cykloheksylofenyloa- cetamid. Plyn reakcyjny przemywa sie w kolejnos- €0 ci 0,5 n kwasem solnym, woda, tak dlugo az od¬ dzieli sie nieprzereagowana cykloheksyloamine w "postaci rozpuszczalnego w wodzie chlorowodorku.Roztwór poreakcyjny suszy sie nad bezwodnym siarczanem sodowym i zateza pod zmniejszonym 65 cisnieniem. Tak otrzymana oleista substancje ad-80 203 25 26 sorbuje sie na kolumnie wypelnionej 200 g zelu krzemionkowego (60—80 mesh) i stosujac zwykla technike chromatografii kolumnowej rozwija ukla¬ dem benzen/octan etylowy (5 ; 1). Frakcje eluatu zawierajace ester p-nitrobenzylowy penicyliny 3- -(2Vchlorofenylo)-5-metylo-izoksazo]ilowej-4 laczy sie razem i liofilizuje. Otrzymuje sie 7,5 g.Wydajnosc: 66,6% Dla wzoru: C26H2»07N4SC1 C,% H,% N,% Cl'% znaleziono: 54,45 4,13 9,67 6,45 obliczono: 54,69 4,06 9,01 6,21 Przyklad XXVIII. Zachowujac te same wa¬ runki co w przykladzie III uzywajac w miejsce estru p-nitrobenzylowego penicyliny N-[3-(2'-chlo- rofenylo)-5-metylo-izoksazolilo-4] -benzylowej uzys¬ kany wedlug sposobu opisanego w przykladzie II, ester metylowy penicyliny N-[3-(2/-chlorofen34o)- -5jmetyio-izoksazolilo-4]-benzylowej, otrzymuje sie ester metylowy penicyliny 3-(2'-chlorofenylo)-5Hme- tyio-izoksazolilowej-4.Wydajnosc: 68,7% Dla wzoru: C2oH2oO*NgSCl C,% H,% N,% Cl,% znaleziono: 53,31 4,55 9,42 8,02 obliczono: 53,39 4,48 9,34 7,88 Przyklad XXIX. Zachowujac te same warun¬ ki reakcji jak w przykladzie I, uzywajac tylko w miejsce estru p-nitrobenzylowego penicyliny benzy¬ lowej ester metylowy penicyliny benzylowej, otrzy¬ muje sie ester metylowy penicyliny N-(3-fenylo-5- -metylo-izoksaizolilo-4) -benzylowej.Wydajnosc: 67,1% Dla wzoru: C28H2706N3S C,% H,% N,%- znaleziono: 62,88 5,11 7,79 obliczono: 63,02 5,10 7,87 Wymieniony ester metylowy penicyliny benzylowej otrzymuje sie zwykla metoda w reakcji soli pota¬ sowej penicyliny G otrzymanej metoda fermenta¬ cyjna z dwuazometaneim.Zachowujac te same warunki reakcji co w przy¬ kladzie II, uzywajac w miejsce estru p-nitrobenzy¬ lowego penicyliny N^CS-fenylo-S-metylo-izoksazoli- lo-4)-benzylowej ester metylowy penicyliny N-(3- -fenylo-5-mdtylo-izoksazolilo-4)-benzylowej, uzyska¬ ny wedlug sposobu podanego powyzej, otrzymuje sie ester metylowy penicyliny 3-fenylo-5-metylo- -izoksazoliloWej-4.Wydajnosc: 74,5% Dla wzoru: CxK2106Nfi C,% H,% N,o/f znaleziono: 58,00 5,21 10,13 obliczono: 57,82 5,09 10,11 5 PL