Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 02.12.1974 Opis patentowy opublikowano: 10.09.1975 80038 KI. 21c,44 MKP H01h 43/00 Twórcywynalazku: Wlodzimierz Stefanski, Hubert Górski, Michal Jadczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Automatyki i Pomiarów „Mera-Piap", Oddzial w Lodzi, Lódz (Polska) Uklad przelaczania obwodów wysokiego napiecia malej mocy Przedmiotem wynalazku jest uklad przelaczania obwodów wysokiego napiecia malej mocy przeznaczony zwlaszcza do programowego sterowania z duza czestoscia laczen na przyklad lampami wyladowczymi w rekla¬ mach swietlnych.Przelaczanie obciazen wysokiego napiecia malej mocy z duza czestoscia laczen moze byc realizowane przez zastosowanie ukladu bezstykowego z lacznikami wysokonapieciowymi lub przez zastosowanie niskonapie¬ ciowego ukladu stykowego. Pierwszy sposób przelaczania zapewnia duza trwalosc ukladu bez wytwarzania zaklócen, ale koszt jego jest wysoki, drugi zas sposób obniza wprawdzie koszty, ale trwalosc ukladu jest niewielka, a wytwarzane zaklócenia trudne do usuniecia. W tej sytuacji najczesciej dotychczas stosowanym roz¬ wiazaniem jest uklad, w którym do zacisków wejsciowych przylaczony jest szereg niskonapieciowych laczników bezstykowych wlaczajacych poprzez transformatory podwyzszajace obciazenia wysokonapieciowe, przylaczone kazdy osobno do zacisków uzwojen wtórnych transformatorów. Uklad moze zawierac dowolna ilosc obciazen, ale zawsze liczba laczników i transformatorów jest równa liczbie przelaczanych obciazen (G.J.Tobisch „Static switchingof neon lamps" Philips Application Note no. 183), co znacznie podraza koszt urzadzenia.Uklad przelaczania wedlug wynalazku zawiera tylko jeden niskonapieciowy lacznik bezstykowy wlaczo¬ ny miedzy zaciski zródla zasilania a niskonapieciowe pierwotne uzwojenie transformatora podwyzszajacego oraz wielopolozeniowy wysokonapieciowy przelacznik stykowy, którego zaciski wejsciowe sa przylaczone do wtórnego wysokonapieciowego uzwojenia transformatora, a zaciski wyjsciowe do odpowiednich obciazen.Opracowaly kombinowanyt bezstykowo-stykowy uklad przelaczania zlozony z jednego lacznika bezsty¬ kowego przeznaczonego do zalaczania i wylaczania pradu obciazenia po stronie niskiego napiecia i z wysokona¬ pieciowego przelacznika stykowego przeznaczonego do bezpradowego przelaczania obwodów po stronie, wy¬ sokiego napiecia, odznacza sie duza trwaloscia i nie wytwarza zaklócen. Ponadto przez zastosowanie tylko jednego bezstykowego lacznika niskonapieciowego i jednego transformatora podwyzszajacego uzyskano obnizke kosztów budowy ukladu.Przedmiot wynalazku zostanie objasniony w przykladzie wykonania wedlug rysunku przedstawiajacego2 80038 ~ schemat ukladu przelaczania. Uklad przelaczania posiada niskonapieciowy lacznik bezstykowy 1, na przyklad lacznik tyrystorowy, wlaczony miedzy zaciski 2,.do których jest doprowadzone napiecie z sieci pradu przemien¬ nego, a niskonapieciowe pierwotne uzwojenie 3 transformatora podwyzszajacego Tr. Do wtórnego, wysokonapie¬ ciowego uzwojenia 4 tego transformatora przylaczone sa styki 5t ...5n wysokonapieciowego przelacznika wielo- polozeniowego P z organami sterujacymi 6t ...6*n. Do zacisków wyjsciowych 7! "*-7n przelacznika P dolaczone sa przelaczane obciazenia. Przelacznik wielopolozeniowy P stanowi korzystnie zespól elektromagnetycznych prze¬ kazników kontaktowych.Przelaczanie obciazenia odbywa sie w sposób jak nastepuje. Przyjmujac ze lacznik 1 przewodzi, a wysokie napiecie poprzez styki 5t i zacisk 7t jest doprowadzone do odpowiedniego obciazenia to w celu przelaczenia napiecia na przyklad na obciazenie przylaczone do zacisków 52 nalezy wykonac nastepujace czynnosci: 1. Wylaczyc lacznikiem 1 uklad po stronie niskiego napiecia; . 2. Odlaczyc bezpradowo stykami 5X od transformatora obciazenie przylaczone do zacisków 7t * 3. Przylaczyc bezpradowo stykami 52 do transformatora obciazenia przylaczone do zacisków 72* 4. Wlaczyc lacznikiem 1 napiecie na uklad.Wykonaniem tych czynnosci moze sterowac nie pokazany na rysunku uklad sterowniczy, ,o zaprogramo¬ wanej czestosci wlaczania i wylaczania poszczególnych obciazen. Uklad sterowniczy moze sprawdzac wyko¬ nanie przez lacznik 1 czynnosci pierwszej i uruchamiac blokade dalszych czynnosci, jezeli czynnosc pierwsza nie zostala wykonana, poniewaz laczenie przez styki 5t ...5n obwodu pod napieciem jest niewskazane ze wzgledu na obnizenie trwalosci przelacznika stykowego P, lub jest nawet niedopuszczalne ze wzgledu na mozliwosc przekro¬ czenia zdolnosci laczeniowej tego przelacznika.W przypadku obciazen nieliniowych jak lampy wyladowcze stosuje sie wspólna dla wszystkich obciazen impedancje ograniczajaca prad, która stanowi na przyklad reaktancja rozproszeniowa transformatora albo odpo¬ wiednio dobrana impedancja wlaczona szeregowo w przewód srodkowy lub w przewody skrajni uzwojenia wtórnego 4 transformatora Tr. PL PL