Pierwszenstwo: 17.10.1973 (P. 165950) Zgloszenie ogloszono: 02.12.1974 Opis patentowy opublikowano: 08.09.1975 79803 KI. 47b, 17?02 63c, 48 MKP' F16c 17/02 B62d 1/10 Urz**» fol******0 h** D iiwMj Twórcawynalazku: Roman Pytlak Uprawniony z patentu tymczasowego: Zrzeszenie Przemyslu Ciagnikowego „Ursus", Ursus (Polska) Lozysko prowadzace, zwlaszcza do kolumny kierowniczej pojazdu samochodowego Przedmiotem wynalazku jest lozysko prowadzace, zwlaszcza do kolumny kierowniczej pojazdu samocho¬ dowego, wykonane z materialu elastycznego. Od lozyska prowadzacego wymaga sie, aby spelnialo dwa podsta¬ wowe warunki to jest: lozyskowalo promieniowo wal kierowniczy oraz tlumilo drgania powstajace w ukladzie kierowniczym podczas jazdy.Znane lozyska prowadzace sa zbudowane z dwóch elementów, z których jeden to tuleja lozyskowa, wyko¬ nana z materialu o malym wspólczynniku tarcia, a drugi to pierscien z materialu elastycznego, na przyklad gumy, tlumiacy drgania walu kierownicy i bedacy zarazem obudowa lozyska. Tuleja lozyskowa jest osadzona, zazwyczaj nierozlacznie, w pierscieniu elastycznym. Te znane lozyska prowadzace posiadaja szereg wad z których najwazniejsza jest brak mozliwosci kompensacji luzu, powstajacego na skutek zuzywania sie powierz¬ chni tracych, to jest tulei lozyskowej i walu kierowniczego. Inna wada jest brak smarowania pary tracej podczas pracy.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyzszych wad. Dla osiagniecia tego celu postawiono zadanie opracowania takiego lozyska prowadzacego, w którym kompensacja luzu nastepowalaby samoczynnie podczas pracy przy zagwarantowanych mozliwie najkorzystniejszych warunkach wspólpracy powierzchni tracych.Wedlug wynalazku w lozysku prowadzacym, wykonanym jako jednolita calosc z materialu elastycznego, na przyklad poliamidu, tuleja lozyskowa sklada sie, z co najmniej dwóch oddzielonych od siebie szczelinami, lukowych segmentów, z których kazdy wsparty jest na dwóch elastycznych podporach. Podpory te lacza seg¬ menty tulei lozyskowej z pierscieniem zewnetrznym lozyska, przy czym odleglosc miedzy dwoma podporami segmentu tulei lozyskowej zmniejsza sie w kierunku pierscienia zewnetrznego. Od dolu, pomiedzy segmentowa tuleja lozyskowa a pierscieniem zewnetrznym, lozysko prowadzace zamkniete jest cienka elastyczna scianka.' W lozysku prowadzacym, wedlug wynalazku, wal kierownicy, pasowanym zalozonym wciskiem w tulei lozyskowej, odksztalca sprezyscie zarówno segmenty tulei lozyskowej jak i elastyczne podpory. W miare zuzy¬ wania sie powierzchni tracych powstajacy luz jest kompensowany przez czesciowy powrót odksztalconych elementów lozyska do stanu pierwotnego. Puste przestrzenie, znajdujace sie naprzeciw szczelin miedzy segmon-2 79 903 tami tulei lozyskowej, wykorzystane sa jako magazynkr smaru, który zapewnia bardzo dobre warunki wspól¬ pracy pary tracej.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig.* 1 przedstawia przekrój podluzny lozyska prowadzacego, a fig. 2 — lozysko w widoku z góry.Wal kierownicy 1 osadzony jest miedzy dwoma lukowymi segmentami 2 tulei lozyskowej, oddzielonych od siebie szczelinami 3. Kazdy segment 2 oparty jest na dwóch, zbieznych w kierunku pierscienia zewnetrznego lozyska 4, elastycznych podporach 5. Od dolu, miedzy tuleja lozyskowa, zbudowana z segmentów 2, a pierscie¬ niem zewnetrznym lozyska 4, lozysko prowadzace zamkniete jest cienka, elastyczna scianka 6. Puste przestrze¬ nie 7, utworzone miedzy segmentami 2, podporami 5 i pierscieniem zewnetrznym 4 a znajdujace sie naprzeciw szczelin 3 stanowia magazynki smaru. Lozysko prowadzace jest osadzone w gniezdzie 8 pochwy kolumny kie* rowniczej. PL PL