Pierwszenstwo: ___^^_ I Zgloszenie ogloszono: 02.12.1974 Opis patentowy opublikowano: 10.09.1975 I 79878 KI. 76d,7/02 MKP B65h 59/38 ] CZY lELNiA i Ufiedu Polenlowego [ hluiii ianw«iii(i ,Lirt»t| «^ Twórcy wynalazku: Karol Tomaszewski, Kazimierz Laszczak Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica, Kraków (Polska) Mechanizm programowego sterowania predkoscia wrzeciona Przedmiotem wynalazku jest mechanizm programowego sterowania predkoscia wrzeciona, znajdujacy zastosowanie zwlaszcza w przewijarkach przedzy i drutu.W znanym mechanizmie silnik elektryczny napedza poprzez przekladnie pasowa wal, na którym zamoco¬ wane jest przesuwne kolo cierne, stanowiace z wrzecionem jedna calosc. Impuls pochodzacy od przyrostu srednicy nawoju podawany jest przez czujnik, uklad dzwigni przestrzennych i popychacz na kolo cierne.Popychacz oddalajacy sie od kola ciernego umozliwia sprezynie przesuniecie kola ciernego i zmiane srednicy nawoju, w wyniku czego nastepuje zmiana obrotów wrzeciona.Celem wynalazku jest opracowanie mechanizmu programowego sterowania predkoscia wrzeciona, o uprosz¬ czonej konstrukcji. Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze popychacz sterujacy przelozeniem wariatora, styka sie z krzywka, zamocowana do ramki, w której jest osadzony walek czujnika nawoju.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schema¬ tycznie mechanizm programowego sterowania predkoscia wrzeciona. Mechanizm zawiera wariator, którego wal 1 z tarcza toroidalna 2, osadzony obrotowo w podstawie, jest polaczony poprzez krazki posredniczace 3 z tarcza toroidalna 4. Tarcza toroidalna 4 jest polaczona poprzez przekladnie zebata 5 z wrzecionem 6, na którym jest osadzona szpula nawoju 7. Ze szpula nawoju 7 styka sie walek 8 czujnika, osadzony w ruchomej ramce 9, do której jest przytwierdzona krzywka 10, stykajaca sie z popychaczem 11 osadzonym ruchowo w podstawie.Zpopychaczem 11 z jednej strony polaczona jest linka 12, opasujaca krazek 13, na której jest zawieszony obciaznik 14, zas z drugiej strony z popychaczem 11 polaczony jest ruchowo suwak 15, osadzony obrotowo na dzwigni 16, ulozyskowanej równiez obrotowo w podstawie j zakonczonej czopem dla ulozyskowania krazka posredniczacego 3.Podczas przenoszenia ruchu z tarczy 2 wariatora poprzez krazki 3 na tarcze 4 i wrzeciono 6, nastepuje nawijanie przedzy na szpule 7, która wskutek tego zwieksza w sposób ciagly swoja srednice. Stykajacy sie ze szpula 7 walek 8 czujnika przemieszcza ramke 9, która z kolei przemieszcza krzywke 10 i wywoluje ruch suwaka 15. Na skutek stalego obciazenia obciaznikiem 14 linki 12, przewijajacej sie przez krazek 13, popychacz 11 jest dociskany stale do zarysu krzywki 10. Popychacz 11, przesuwajac sie w kierunku krzywki 10 przemieszcza suwak 15, który wywoluje obrót dzwigni 16. Obrót dzwigni 16 powoduje zmiane polozenia obracajacych sie,2 79 878 ulozyskowanych na niej krazków 3, wzgledem tarcz 2 i 4, zapewniajac w ten sposób, wymagana predkosc obrotowa w zaleznosci od biezacej srednicy nawoju 7. PL PL