Nabój bojowy bezluskowy i Przedmiotem wynalazku jest nabój bojowy bez¬ luskowy o uproszczonym procesie technologicznym, w calosci wyrzucany ladunkiem miotajacym z lu¬ fy broni palnej bez pozostawiania w komorze na¬ bojowej i w miejscu prowadzenia ognia — bez¬ uzytecznej po odpaleniu — luski, a przeznaczony w walce do niszczenia sily zywej, sprzetu bojowe¬ go, zapalania urzadzen, burzenia umocnien itp.Znane dotychczas pociski wystrzeliwane sa z broni palnej sila wybuchu gazów powstajacych w wyniku spalania sie ladunku inicjujacego i miotajacego zamknietego najczesciej w ciezkiej metalowej, opatrzonej splonka lusce, w której szyjce osadzony jest pocisk, o znacznie mniejszych gabarytach od samej luski, pozostajacej po odpa¬ leniu w komorze nabojowej i nastepnie usuwa¬ nej stamtad mechanicznie oraz gromadzonej w po¬ staci balastu lub wyrzucanej w miejscu prowa¬ dzenia ognia.Stan ten powoduje caly szereg niedogodnosci technicznych sprowadzajacych sie przede wszyst¬ kim do zbyt duzych gabarytów nadmiernie wy¬ dluzonego zespolu luska — pocisk, wynikajacych ze znacznych ilosci ladunku miotajacego, spalaja¬ cego sie w duzej mierze w slad za wylatujacym pociskiem juz poza przewodem lufy, wskutek cze- 'go w nadmiarze sie ona przegrzewa, do uzycia du¬ zych ilosci materialu przewaznie w postaci me¬ tali kolorowych do budowy zbyt duzej — o wy¬ bitnie zgrubionych u swego dna sciankach — lu- 20 25 ski, wymagajacej równiez skomplikowanej tech¬ nologii wytwarzania wobec zlozonej jej konstruk¬ cji, trudniejszego operowania zbyt wydluzonym zespolem luska — pocisk, zwiekszonych wskutek tego gabarytów magazynka i komory nabojo¬ wej — dostatecznie grubej — zwlaszcza dla du¬ zych kalibrów, a takze przejsciowego chocby gro¬ madzenia balastu luskowego w zamknietych prze¬ dzialach prowadzenia ognia, zajmujacego prze¬ strzen, a ponadto zadymiajacego je spalinami.Próbowano takze budowy lusek z materialów wybuchowych lub spalajacych sie, które jednak charakteryzuja sie wielka nietrwaloscia, nieprak- tycznoscia, wrazliwoscia na zmienne warunki oto¬ czenia, wlaczajac w to zagrozenie jego bezpieczen¬ stwa.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych niedogodnosci technicznych, a wiec wzgledne zmniejszenie gabarytów i ciezaru naboju, obnize¬ nie stopnia nagrzewania lufy na skutek uzycia stosunkowo mniejszej ilosci ladunku miotajacego, znaczne zmniejszenie ilosci wagowych metali ko¬ lorowych, uproszczenie technologii produkcji na¬ boju oraz calkowite zlikwidowanie pozostajacego po odpaleniu balastu luskowego.Zadanie techniczne prowadzace do tego celu moze polegac na wzglednym zmniejszeniu gabary¬ tów dostatecznie trwalej komory zaplonowo-pro- chowej wypelnionej ladunkiem inicjujacym i mio¬ tajacym oraz nierozlacznym polaczeniu jej z obro- 798143 towym plaszczem — okrywajacym glowice z do¬ wolnym wypelniaczem — w jednolity nabój — po¬ cisk, wyrzucany jako taki wraz z plaszczem i ko¬ mora zaplonowo-prochowa — z przewodu lufy.W praktyce zadanie rozwiazano dzieki wzgled¬ nemu zmniejszeniu metalowej komory zaplonowo- -prochowej — odpowiadajacej ksztaltem i budo¬ wa lusce tradycyjnego naboju bocznego zaplonu — z zaslepionym w niej ladunkiem inicjujacym i miotajacym, a nastepnie wprowadzeniu na stale znacznej jej czesci we wnetrze obrotowego plasz¬ cza — pocisku z dowolnym wypelniaczem, two¬ rzac jednolity nierozlaczny nabójopocisk boczne¬ go zaplonu, w calosci — wskutek parcia gazów spalajacego sie ladunku miotajacego — wyrzuca¬ ny z przewodu lufy.Obrotowy plaszcz metalowy swa budowa i ksztaltem nie rózni sie od dotychczasowych plaszczy metalowych tradycyjnych pocisków lu¬ skowych, przy czym scianki jego sa stosunkowo grubsze.Wnetrze okryte plaszczem metalowym zapelnio¬ ne jest wypelniaczem tylko czesciowo, calkowita bowiem pojemnosc tegoz wnetrza zmniejszona jest o objetosc prawie równa objetosci komory pro¬ chowej nierozlacznie zespolonej z plaszczem.Wnetrze tylnej czesci komory zaplonowo-pro¬ chowej, ograniczone technologicznie splaszczonym do okreslonych wymiarów denkiem — stanowi ko¬ more ladunku inicjujacego, zapalajacego — w skutek uderzenia grotu iglicy w boczne tylne pole tegoz denka — w zawarty w komorze pro¬ chowej ladunek miotajacy.Tylne pole denka wystajacej z wnetrza plaszcza czesci komory zaplonowo-prochowej — po stronie zewnetrznej — opatrzono szeregiem promieniowo ulozonych symetrycznych powierzchniowych na¬ ciec o odpowiedniej glebokosci, wzdluz których nastepuja pekniecia po uderzeniu w boczne pole tegoz denka grotu iglicy i zaplonie ladunku inicju- j^cego oraz miotajacego tak, ze tylny kraniec ko¬ mory zaplonowo-prochowej w profilu przyjmuje po odpaleniu charakterystyczna strukture korono¬ wa.Jednoczesnie wskutek niecalkowitego wprowa¬ dzenia komory prochowej we wnetrze plaszcza — zachowana zostaje specjalna szczelina obwodowa, w której obrzeze przedniej bocznej krawedzi ko¬ mory inicjujacej, przeciwlegle do kranca plaszcza, stanowi kryze — sluzaca do usuniecia naboju z komory nabojowej w wypadku ewentualnego jego niewypalu lub w celu rozladowania broni — o srednicy równej kalibrowi.Konstrukcja naboju wedlug wynalazku wpro¬ wadza nastepujace techniczne i techniczno-uzyt- kowe skutki: — Pelne wykorzystanie calkowitej uzytkowej masy naboju — pocisku do razenia celów, — oszczednosc materialów z metali kolorowych dzie¬ ki stosunkowo mniejszym gabarytom i ciezarowi nabojoipocisiku — po odpalaniu — brak bezuzy¬ tecznego, a zajmujacego przestrzen balastu lusko¬ wego, dodatkowo zadymiajacego zamkniete prze¬ dzialy prowadzenia ognia wobec wystepowania w mim reszf.ek spalin — wzgledne zmniejszenie 79814 4 ilosci uzytego ladunku miotajacego — co zmniej¬ sza, oprócz zadymienia, takze stopien nagrzania lufy — dzieki lepszemu wykorzystaniu cisnienia roboczego spalin rozpierajacych od wnetrza pro- 5 mieniowo plaszcz, zmuszajac gazy do pelniejszego i dokladniejszego spalania sie podczas calego prze¬ biegu nabójopocisku w przewodzie lufy oraz do dopalania sie ich wewnatrz, naboju nie tylko wzdluz calego przewodu lufy, lecz równiez juz po 10 jej opuszczeniu tworzac efekt rakietowy, podczas gdy dotychczas znaczna czesc prochu, która nie zdazyla sie spalic w lusce i przewodzie lufy, spa¬ la sie calkowicie bezuzytecznie na zewnatrz niej, juz po wylocie pocisku — brak sladów w postaci 15 lusek w miejscu prowadzenia ognia; uzytecznosc: zwiad, szpica, dzialania na zapleczu itp., — sku¬ tecznosc razenia sil zywych zostaje zwielokrotnio¬ na przy uzyciu malokalibrowego nabójopocisku do broni recznej, dzieki jego specyficznej, po odpa- 20 leniu, tylnej koronowej strukturze.Konstrukcja nabój opocisku zapewnia niemalze absolutna szczelnosc ladunku inicjujacego i mio¬ tajacego ze wzgledu na wielokrotnie wieksza niz dotychczas powierzchnie styku na odcinku zespo- 25 lenia komory prochowej z wnetrzem wlasciwego pocisku — plaszcza, chroniaca w ten sposób oba ladunki przed wplywami zewnetrznymi jak na przyklad wilgocia, smarami itp., dzieki czemu w maksymalnym stopniu wzrasta niezawodnosc 30 uzycia naboju.Obnizone sa koszta produkcji dzieki prostocie konstrukcji z uzyciem znacznie zmniejszonych ilo¬ sci wagowych metali kolorowych i ladunku mio¬ tajacego, wymagajacej mniejszej pracochlonnosci 35 w technologii wytwarzania nabójopocisku.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia przekrój wzdluzny naboju.Przednia czesc komory prochowej 4 wypelnio- 40 nej uprzednio ladunkiem inicjujacym 7 i ladun¬ kiem miotajacym 8 zaslepiona jest na przyklad poprzez symetryczne dosrodkowe zagiecia jej kra¬ wedzi 9, a nastepnie cala zaslepiona komora 4 zo¬ staje niezupelnie do konca wprasowana wzglednie 45 wkrecona przy pomocy gwintu do wnetrza obro¬ towego plaszcza 1, stykajac sie swa powierzchnia zewnetrzna z jego powierzchnia wewnetrzna, co stanowi zasadniczy sposób zespolenia plaszcza 1 z komora prochowa 4 i ich wzajemnego uszczel- so nienia.W wyniku celowego niezupelnego wprasowania (wgwintowania) dlugosci komory prochowej 4 do wnetrza plaszcza 1 powstaje specjalna szczelina obwodowa 10 miedzy tylnym krancem 11 plasz- 55 cza 1, a przeciwlegla mu przednia krawedzia 12 komory inicjujacej 5 — po swej tylnej stronic ograniczonej powierzchniowo ponacinanym jej den¬ kiem 6 — tak, ze obrzeze krawedzi 12 spelnia ro¬ le kryzy 13 o srednicy równej kalibrowi. 60 PL PL