Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.06.1975 79488 KI. 421,4/02 MKP B011 5/00 Twórcywynalazku: ZenobiUsz Swiech, Aleksander Dlugosz Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Górniczo-Hutnicza ihi. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Urzadzenie do badania wlasnosci fizycznych gazów Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do badania wlasnosci fizycznych gazów, zwlaszcza ustalenie krzywych równowagi fazowej gazów rafineryjnych, do poprawnego przeprowadzenia procesów technologicznych i prawidlowego wykorzystania instalacji w zakladach przeróbki ropy naftowej.Znane dotychczas urzadzenie zawiera cylindryczny zbiornik, w którym umieszczony jest centrycznie wewnetrzny zbiornik, wyposazony w mieszadlo i termometr. Obydwa zbiorniki od góry maja szczelne pokrywy, przy czym zbiornik zewnetrzny jest zaopatrzony w plaszcz wodny z termostatem. Badanie prowadzi sie przy zmieniajacych sie w sposób zaprogramowany, warunkach cisnienia i temperatury, w wyniku wprowadzenia dodatkowych porcji czynnika regulujacego cisnienie, bezposrednio do zbiornika wewnetrznego zbadanym gazem. Powoduje to przy kazdorazowym wprowadzaniu gazu zmiane warunków pomiarów i uniemozliwia uzyskanie powtarzalnych wyników juz nawet przy dwuskladnikowej mieszaninie gazów, a ponadto jest czasochlonne i klopotliwe dla obslugi.Celem wynalazku jest umozliwienie prowadzenia kompleksowych pomiarów równowag fazowych miesza¬ nin gazowych lub pojedynczych skladników oraz zwiekszenie dokladnosci tych pomiarów.Cel ten osiaga sie przez skontruowanie urzadzenia, którego zbiornik wewnetrzny jest przedzielony pionowo siatka na dwie komory, przy czym w jednej komorze znajduje sie termometr i mieszadlo, a w drugiej jest umieszczony elastyczny pojemnik, polaczony z przewodem, sluzacym do doprowadzania czynnika regulujacego cisnienie badanego gazu.Zaleta urzadzenie wedlug wynalazku jest to, ze uniemozliwia laczenie sie badanego gazu z czynnikiem wyrównujacym cisnienie, dzieki zastosowaniu oddzielnego elastycznego pojemnika, umieszczonego w zbiorniku wewnetrznym z badanym gazem. W wyniku tego raz wprowadzona porcja gazu moze byc badana w dowolnie zmieniajacych sie warunkach termodynamicznych, co ma zasadniczy wplyw na dokladnosc uzyskanych wyników.Urzadzenie do badania wlasnosci fizycznych gazów wedlug wynalazku jest uwidocznione na rysunku który przedstawia schematycznie urzadzenie w przekroju pionowym.Urzadzenie zawiera cylindryczny zbiornik zewnetrzny 1, w którym umieszczony jest centrycznie zbiornik wewnetrzny 2. Obydwa zbiorniki 1 i 2 od góry maja szczelne pokrywy 3 i 4. Zbiornik wewnetrzny 2 jest2 79 488 podzielony pionowo siatka 5 metalowa, wzmocniona plaskownikami, na dwie komory 6 i 7. W pierwszej komorze 6 znajduje sie termometr 8 oraz mieszadlo 9. W drugiej komorze 7 miesci sie elastyczny pojemnik 10, wykonany z tworzywa sztucznego. W dolnej czesci zbiornika wewnetrznego 2 znajduje sie zawór 11, sluzacy do odprowadzania gazu lub skrop lin, polaczony zwodowskazem 12. W pokrywach 3 i 4 obu zbiorników 1 i 2 jest osadzony przewód 13, laczacy sie z pierwsza komora 6, wyposazony w dwa zawory 14 i 15 z których zawór 14 sluzy do wprowadzania badanego gazu, a zawór 15 jest zaworem bezpieczenstwa. Ponadto w pokrywie 4 zbiornika wewnetrznego 2 jest umieszczony przewód 16 do wprowadzania czynnika gazowego, wyrównujacego cisnienie badanego gazu, polaczony z elastycznym pojemnikiem 10 oraz przewód 17, który jest polaczony ze zbiornikiem wewnetrznym 2 i sluzy do pobierania próbek badanego gazu. Zbiornik zewnetrzny 1 jest wyposazony w plaszcz wodny z termostatem, nieuwidocznionym na rysunku, przy czym w pokrywie 3 tego zbiornika 1 jest osadzony przewód 18, doprowadzajacy wode a u dolu zbiornika 1 znajduje sie zawór 19, sluzacy do jej odprowadzenia.Badania wlasnosci gazów przy uzyciu urzadzenia wedlug wynalazku przeprowadza sie w nastepujacy sposób: po dokladnym przeplukaniu zbiornika wewnetrznego 2 badanym gazem ustala sie za pomoca termostatu temperature plaszcza wodnego %w zbiorniku 1 oraz ustawia zawór bezpieczenstwa 15 na zadane cisnienie.Nastepnie po zamknieciu zaworu 11, wprowadza sie do zbiornika wewnetrznego 2 poprzez zawór 14 badany gaz tak, aby uzyskac zadane cisnienie, po czym zamyka sie doplyw gazu i uruchamia mieszadlo 9. Po ustaleniu stanu równowagi odczytuje sie temperature, cisnienie gazu oraz odmierza ilosc powstalych skroplin.Dalsze badania prowadzi sie na tym samym gazie, zmieniajac w sposób zaprogramowany jego cisnienie.W zaleznosci od tego,, czy zalozone cisnienie ma byc wieksze czy mniejsze od cisnienia badanego gazu, wprowadza sie lub odprowadza sie z elastycznego pojemnika 10 czynnik gazowy, wyrównujacy cisnienie, uzyskujac kolejne stany równowagi. Na podstawie otrzymanych wyników sporzadza sie wykresy i dokonuje obliczen w znany sposób. PL PL