Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.10.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.06.1975 79127 KI. 421,1/03 MKP G01n9/20 Twórcy wynalazku: Aleksander Szmitkowski, Zbigniew Herwichowski, Ryszard Koczorowski, Zbigniew Kubecki, Czeslaw Wolski Uprawniony z patentu tymczasowego: Spóldzielnia Pracy Wyrobów Szklanych, Poznan (Polska) Urzadzenie do pomiaru gestosci cieczy Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru gestosci cieczy umozliwiajace wykorzystanie wlasci¬ wosci fizycznych cieczy.Ze znanych urzadzen do pomiaru gestosci cieczy stosuje sie piknometr. Piknometr jest to pojemnik szklany o cylindrycznym ksztalcie jednomiarowy od kilku do kilkudziesieciu mililitrów. Wazac ciecz zawarta w pikno- metrze o okreslonej pojemnosci wyznaczamy gestosc cieczy.Wada tego urzadzenia jest to, ze do wykonania pomiaru gestosci cieczy jest potrzebne laboratorium z od¬ powiednim wyposazeniem. Rozpowszechnionym urzadzeniem do pomiaru gestosci cieczy jest areometr. Jest to plywak szklany ze skala o sredniej gestosci mniejszej od gestosci cieczy. Glebokosc zanurzenia odczytana na skali areometru jest miara gestosci cieczy.Niedogodnosci w stosowaniu przy pomiarach areometrami plywakowymi wynikaja z tego, ze wykonujac oznaczenie trzeba miec zestaw areometrów zlozonych z 8-14 sztuk, sposród których droga kolejnych prób wybiera sie ten areometr z zestawu, który plywa w badanej cieczy z odpowiednim zanurzeniem, a nastepnie dopiero dokonuje na nim odczytu gestosci. Prócz tej niedogodnosci ze wzgledu na wplyw napiecia powierzchnio¬ wego, zaleznego od rodzaju cieczy, areometr musi byc wywzorcowany dla okreslonej cieczy.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego urzadzenia, aby przy pomocy jednego urzadzenia mozna dokonac pomiaru gestosci cieczy o róznych wartosciach, a zarazem wyeliminowac powyzej wykazane wady znanych urzadzen. Dla osiagniecia tego celu skonstruowano urzadzenie, przy pomocy którego mozna dokonac pomiaru gestosci cieczy o róznych wartosciach za pomoca jednego urzadzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z jednej ciaglej rury o ksztalcie dwóch u-rurek, przy czym jedna rurka stanowi naczynie dla badanej cieczy, druga zas jest manometrem róznicowym, do którego wlewa sie ciecz wzorcowa na przyklad wode destylowana o temperaturze 20°C. Na ramionach u-rurek sa oznaczone kresy, które sluza jakp punkty odniesienia do dokonania pomiaru. U dolu u-rurek znajduja sie zawory spustowe. Przy u-rurce, która stanowi manometr róznicowy znajduje sie ruchoma listwa, która mozna swobodnie poruszac w góre lub w dól. Na listwie rozmieszczone sa trwale narysowane kresy, stanowiace podzialke gestosci, obej¬ mujaca zakres od 0,5 do 2,0 g/cm3.2 79127 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku.Gestosciomierz jest wykonany z jednej ciaglej rury o ksztalcie dwóch u-rurek, polaczonych ze soba.Ramie 1 zakonczone jest od góry kolnierzem wlewowym 2, a ramie 3 polaczone z ramieniem 4 naczynia u-rurki, do której wlewa sie ciecz wzorcowa. W najnizszym punkcie tego naczynia umieszczony jest zawór spustowy 9. Ramie 5 jest zakonczone od góry kolnierzem wlewowym 6. Na ramieniu 1 sa dwie kresy. Kresa 7 oznacza poziom pojemnosci roboczej, do której nalezy napelnic naczynie badana ciecza oraz kresa 8 — poziom górny, do której musi sie podniesc poziom cieczy w ramieniu 1, na skutek dolania do manometru róznicowego cieczy wzorcowej. Ramiona 4 i 5 stanowia u-rurkowy manometr róznicowy, który w najnizszym punkcie posiada zawór spustowy 10. Manometr róznicowy w czasie pomiaru napelniany jest ciecza wzorcowa na przyklad woda destylowana o temperaturze 20°C, która wlewa sie przez ramie 5. Pomiedzy ramionami 4 i 5 znajduje sie ruchoma listwa 11, która mozna poruszac w góre i wdól. Na listwie 11 naniesiona jest podzialka gestosci w zakresie od 0,5 do 2,0 g/cm3.Sposób pomiaru gestosci cieczy urzadzeniem wedlug wynalazku jest nastepujacy: do ramion 1 i 3 wlewa sie badana ciecz w takiej ilosci, by napelnic ja do kresy 7 w ramieniu 1. Nastepnie do ramion 4 i 5 wlewa sie przez kolnierz wlewowy 6 w ramieniu 5 taka ilosc wody destylowanej, która spowoduje podniesienie powierz¬ chni badanej cieczy w ramieniu 1 do poziomu okreslonego kresa 8. Po ustawieniu listwy 11 kresa O podzialki na poziom powierzchni wody w ramieniu 4, dokonuje sie odczytu gestosci na wysokosci powierzchni wody w ramie¬ niu 5.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia latwy pomiar cieczy oraz pozwala na pomiar gestosci o róznych wartosciach z duza dokladnoscia. PL PL