Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 14.07.1975 79037 KI. 21e,1/30 MKP G01r 1/30 CZYTELNIA' Urzedu Patentowego Polskiej Izgayposp!.:- ei b Twórcawynalazku: Adolf Krasuski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Telekomunikacji,Warszawa (Polska) Uklad zasilacza z kompensacja stalej skladowej strumienia powstajacej w magnetowodzie transformatora zasilajacego Przedmiotem wynalazku jest uklad zasilacza z kompensacja stalej skladowej strumienia powstajacej w rdzeniu transformatora zasilajacego, sluzacego do zasilania ukladów pomiarowych, zwlaszcza ukladów mostkowych pradu przemiennego, które sluza do pomiaru indukcyjnosci i dobroci dlawików z magnetowodami.W dotychczasowych ukladach zasilajacych uklady pomiarowe, zwlaszcza mostkowe,sluzace do pomiaru indukcyjnosci dlawików, filtrów lub impulsowych dlawików ladujacych z magnetowodami podmagnesowanymi skladowa stala pradu stosowano szeregowe lub równolegle polaczenie zródel pradu stalego i przemiennego.W przypadku równoleglego polaczenia zródel pradu stalego i przemiennego przez uzwojenie wtórne transformatora jako zródla pradu przemiennego nie przeplywa skladowa stala pradu, ale uklad ten oprócz tej zalety ma zasadnicza wade, ze przez rezystory pomiarowe w ramionach mostka w takim ukladzie przeplywa duzy prad staly i przemienny powodujacy wydzielanie sie w nich duzej energii cieplnej, co jest bardzo niekorzystne. Dlatego znany uklad zasilania z równoleglym polaczeniem zródel pradu ma ograniczone zastosowac nie i nadaje sie tylko przy bardzo malych pradach. Z tych wzgledów przy wiekszych pradach korzystniejszy jest inny znany uklad z szeregowym polaczeniem zródel pradu. Jednak przy szeregowym polaczeniu zródel pradu przez uzwojenie wtórne transformatora zasilajacego, który stanowi zródlo pradu przemiennego dla mostka, dodatkowo przesylany jest do dlawika prad staly, który jednoczesnie szkodliwie podmagnesowuje magnetowód transformatora i wówczas magnetowód takiego transformatora zostaje nasycony a to powoduje znieksztalcenie krzywej (sinusoidy) pradu w uzwojeniu wtórnym oraz grzanie sie magnetowodu transformatora.Przy duzych pradach stalych nasycenie magnetowodu transformatora jest tak duze, ze znieksztalcenia (krzywej) sinusoidy pradu wtórnego wynosza ponad 25%, powodujac duze uchyby pomiaru. W dotychczasowych rozwiazaniach zasilania do zmniejszenia nasycenia sie magnetowodu stosuje sie w magnetowodzie transformatora szczeline powietrzna. Jednak stosowanie szczeliny powietrznej w znacznym stopniu zwieksza wymiary gabaryto¬ we tych magnetowodómr i transformatorów poniewaz przy szczelinie nalezy zmniejszac w magnetowodzie strumien, powstajacy od pradu przemiennego. Przy duzych pradach stalych wymiary magnetowodów ze szczelinami bardzo szybko rosna do znacznych rozmiarów, nie dajac pozadanego efektu poniewaz rozmagnesowa¬ nie magnetowodu jest ograniczone i skuteczne do pewnych granic.2 79 037 Celem wynalazku jest opracowanie takiego ukladu elektrycznego, który bedzie calkowicie kompensowal ujemne skutki przeplywajacego przez uzwojenie transformatora pradu stalego w uzwojeniu wtórnym tego transformatora, zasilajacego mostek i zapewni odmagnesowanie magnetowodu, wskutek czego nie spowoduje odksztalcenia sinusoidy pradu w uzwojeniu wtórnym transformatora, a uklad mostkowy bedzie pozbawiony szkodliwego uchybu.Cel ten zostal osiagniety przez wlaczenie do obwodu zasilacza ukladu kompensujacego w transformatorze zasilajacym, który oprócz uzwojenia pierwotnego i wtórnego uzwojenia zasadniczego ma nawiniete uzwojenie dodatkowe o kierunku niezaleznym od kierunku nawiniecia wtórnego uzwojenia zasadniczego, przy czym dla ograniczenia pradu kompensujacego w obwód uzwojenia jest wlaczony dlawik o stalej lub regulowanej indukcyjnosci, zas do regulacji tego pradu w obwód tego uzwojenia wlaczony jest rezystor.Zadaniem wynalazku jest wytworzenie w magnetowodzie transformatora zasilajacego strumienia magne¬ tycznego stalego o wartosci równej strumieniowi magnetycznemu stalemu podmagnesowujacemu magnetowód transformatora i przeciwnie skierowanego. Wówczas strumienie te znosza sie wzajemnie i w magnetowodzie istnieje tylko strumien przemienny wytworzony od pradu przemiennego w uzwojeniu wtórnym transformatora.Wynalazek jest blizej objasniony na przykladzie wykonania, przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 uwidacznia rozwiazanie z jednym zródlem zasilania pradu stalego, zas fig. 2 — rozwiazanie z dwoma zródlami.Uklad zasilacza wedlug wynalazku sklada sie z niezaleznego pomocniczego uzwojenia 1, nawinietego na magnetowodzie 2 transformatora 14, z dlawika 3 wlaczonego szeregowo w obwód, a które wraz ze zródlem zasilania 6 tworza obwód zamkniety ukladu kompensujacego. Nastepnie w obwód ten wlaczone sa w szereg rezystor 4, sluzacy do dokladnej regulacji pradu stalego, który mierzy sie za pomoca amperomierza pradu stalego 5 oraz rezystor 7, sluzacy do regulacji zgrubnej pradu stalego. Uzwojeniewtórne 9 transformatora 14 jest wlaczone w szereg ze zródlem pradu stalego 6, rezystorem 7 oraz z amperomierzem 8. Rezystor 7 sluzy jednoczesnie do regulacji pradu stalego w ukladzie mostka 13. Prad ten mierzy sie za pomoca amperomierza 8.Do pomiarów dlawików o duzym zakresie zmian indukcyjnosci mierzonej przeznaczona jest odmiana ukladu z oddzielnymi zródlami zasilania pradu stalego, przedstawiona na fig. 2, w której zródlo pomocnicze 10 jest oddzielone od zródla zasilania pradu stalego 6, przy czym uzwojenie dodatkowe 1 transformatora 14 moze miec dowolna ilosc zwojów lub identyczna jak uzwojenie wtórne zasadnicze 9, a rezystor 12 posiada wartosc rezystancji równej sumie rezystora 7 i rezystora 4. PL PL