Pierwszenstwo: ,^^_^^__ Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 08.09.1975 78926 KI. 5d, 5/14 MKP' E21f 5/14 C*. * »uLmIA Twórcywynalazku: Antoni Kukuczka, Stefan Debowski, Zenon Szeliga Uprawniony z patentu tymczasowego: Kopalnia Wegla Kamiennego „Ziemowit", Ledziny (Polska) Zapora wodna Przedmiotem wynalazku jest zapora wodna przeznaczona do gaszenia plomienia powstalego w wyniku wybuchu pylu weglowego w podziemiach kopaln.Znane i dotychczas stosowane zapory wodne stanowia rozmieszczone w odstepach przewidzianych obowia¬ zujacymi przepisami pólki z ustawionymi na nich korytami napelnionymi woda. Koryta majace ksztalt skrzy¬ nek — od góry otwartych — moga byc wykonane z drewna, cienkiej blachy lub z tworzyw sztucznych, przy czym warunkiem eksploatowania zapór wodnych jest utrzymywanie stalego poziomu wody, który powinien siegac okolo 2 cm ponizej górnej krawedzi koryt. Zapory wodne predestynowane do stosowania ich w wyrobiskach mokrych, silnie zawilgoconych stanowia bardzo skuteczny srodek do gaszenia plomienia powstalego w wyniku silnego wybuchu pylu weglowego, natomiast slabe wybuchy nie sa lokalizowane przez zapory, poniewaz sila wybuchu jest zbyt mala by poprzez zrzucenie koryt z pólek uruchomic zapore. Zapory wodne uruchamiane fotoelektrycznym czujnikiem lokalizuja wprawdzie zarówno slabe jak i silne wybuchy pylu weglowego, jednak instalowanie i nastepnie ich utrzymywanie w pelnej sprawnosci ruchowej w zawilgoconej atmosferze jest przed¬ siewzieciem bardzo kosztownym.Powaznym mankamentem stosowanych dotychczas zapór wodnych jest koniecznosc czestego uzupelniania wody w korytach. Wykonywanie czynnosci zwiazanych z utrzymaniem zapór we wlasciwym stanie wymaga znacznych nakladów robocizny, powodujac tym samym wzrost zatrudnienia w grupie pracowników nieproduk¬ cyjnych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie niedogodnosci wystepujacych przy obecnie stosowanych zaporach wodnych. Cel ten osiagnie sie przez skonstruowanie zapory hermetycznej, zabezpieczajacej wode przed odparo¬ waniem.Zgodnie 7 wytyczonym zadaniem wode umieszcza sie w pojemnikach z tworzyw sztucznych, np. z folii polietylenowej, które to tworzywo charakteryzuje sie niezbyt duza wytrzymaloscia mechaniczna oraz niska temperatura topnienia. Cechy te posiadaja kapitalne znaczenie dla zadzialania zapory wodnej, gdyz dla otwarcia pojemników (ich rozerwania) wykorzystana zostaje energia fali podmuchu dzialajaca na scianki pojemników, zas w przypadku zaistnienia bardzo slabego wybuchu, w trakcie którego fala podmuchu nie rozerwie scianek pojemników, nastepujaca tuz za fala podmuchu fala ognia spowoduje stopienie scianek pojemników wyzwalajac z nich wode.2 78 926 Zapore wodna wedlug wynalazku stanowi zestaw pojemników z tworzyw sztucznych wypelnionych woda, przy czym pojemniki posiadaja w przekroju poprzecznym ksztalt niecki i zawieszone sa pomiedzy dwoma poziomymi poprzeczkami, przytwierdzonymi np. do odrzwi obudowy chodnikowej. Usytuowanie zapory prosto¬ padle do osi wyrobiska umozliwia wystawianie na dzialanie fali podmuchu lub fali ognia maksymalnej powierz¬ chni pojemników, zas dwuliniowe zamocowanie pojemników stabilizuje zapore w kierunku dzialania fali podmu¬ chu zwiekszajac tym samym skutecznosc jej zadzialania.Skonstruowana zgodnie z wynalazkiem zapora wodna nie posiada wad dotychczas stosowanych zapór skladajacych sie z otwartych koryt wodnych. Zastosowanie hermetycznie zamknietych pojemników z woda oraz sposób ich zamocowania w wyrobisku górniczym gwarantuje duza pewnosc zadzialania zapory.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia zapore usytuowana w chodniku upedzonym w obudowie lukowej, zas fig. 2 przedstawia zapore w przekroju poprzecznym. Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 zapora wodna sklada sie z kilku pojemników 1 z tworzyw sztucznych napelnionych woda lub innym plynnym srodkiem do gaszenia ognia, zawieszonych na dwóch równoleglych poprzeczkach 2 mocowanych do odrzwi obudowy 3 chodnika. Pojemniki 1 zamocowane sa do poprzeczek 2 dowolnymi zamkami, stanowiacymi np. dwie listwy 4 o dlugosci równej szerokosci pojedynczego pojemnika z wykonanymi w nich otworami dla przykrecenia ich do poprzeczek 2. Pojemniki 1 zaopatrzone sa w górnej czesci w dwa otwory 5, tj. wlewowy i odpowietrzajacy, które to otwory zamkniete sa np. korkami stozkowymi. Pojemniki 1 w miejscach uchwycenia ich zamkami posiadaja grubsze scianki celem wzmocnienia ich zawieszenia, zas scianki wystawione na dzialanie fali podmuchu lub ognia sa stosunkowo cienkie celem latwiejszego ich rozerwania lub stopienia. Ilosc pojemników w zaporze uzalezniona jest od wymaganej przepisami ilosci wody potrzebnej do ugaszenia plomienia wybuchu. PL PL