Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.06.1975 78886 U 21n7#9/02 MKP H04n9/02 Twórcywynalazku: Piotr Gilar, Waclaw Zimny, Tadeusz Krawczonek, Andrzej Bartosiak, Elzbieta Janczewska Uprawniony z patentu tymczasowego: Centralny Osrodek Badawczo-Rozwojowy Radia i Telewizji, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania czestotliwosci podnosnych koloru dla potrzeb telewizji kolorowej i uklad do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania czestotliwosci podnosnych koloru dla potrzeb telewizji kolorowej i uklad do stosowania tego sposobu, przeznaczony do wykorzystania w urzadzeniach kodujacych sygnaly telewizyjne.W celu przeniesienia w wykorzystywanym pasmie czestotliwosci wizyjnych dodatkowych sygnalów niosa¬ cych informacje o skladowych chromatycznych obrazu stosuje sie czestotliwosci podnosne, zwiazane w okreslo¬ ny sposób z czestotliwoscia analizy obrazu.Znane sa uklady, w których w celu uzyskania podnosnych koloru, zwiazanych z doprowadzanym z zew¬ natrz sygnalem synchronizujacym, stosuje sie specjalne filtry kwarcowe pracujace w ukladach powielania czestotliwosci odchylania poziomego.Wada znanego sposobu otrzymywania czestotliwosci podnosnych jest koniecznosc stosowania kosztow¬ nych i czasochlonnych w wykonaniu filtrów kwarcowych o bardzo wysokich parametrach.Celem wynalazku jest znalezienie takiego sposobu otrzymywania czestotliwosci podnosnych koloru, którego realizacja nie wymagalaby stosowania filtrów kwarcowych, a jedynie powszechnie stosowanych elemen¬ tów, przy jednoczesnym zachowaniu wszelkich wymaganych parametrów.Cel ten zostal osiagniety przez zastapienie filtrów kwarcowych prostymi ukladami generatorów o stosun¬ kowo duzych stalosciach czestotliwosci, których czestotliwosc utrzymywana jest za pomoca petli automatycz¬ nej fazowej regulacji czestotliwosci, gdzie jako sygnal odniesienia wykorzystuje sie przebieg o czestotliwosci odchylania poziomego.Istota wynalazku polega na tym, ze przebiegi o czestotliwosciach podnosnych generuje sie w generatorach podstrajanych elektronicznie, a nastepnie poddaje sie podzialowi czestotliwosci i porównaniu za pomoca komparatora fazy, dostarczajacego sygnaly bledu podstrajajacego generator w petli automatycznej fazowej regulacji czestotliwosci.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze zapewnia ona zachowanie dokladnej wartosci oraz odpowiedniej fazy generowanego przebiegu wzgledem przebiegu odchylania poziomego.2 78 886 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku ilustrujacym schemat blokowy ukladu do otrzymywania podnosnej koloru, dla potrzeb telewizji kolorowej.Sygnal z przestrajanego elektronicznie generatora czestotliwosci 1 jest podawany na dzielnik czestotliwosci 2, a nastepnie na komparator fazy 3 i uklad formujacy przebieg o czestotliwosci odchylania poziomego 4.Komparator fazy 3 jest poprzez filtr dolnoprzepustowy 5 polaczony z wejsciem generatora czestotliwosci 1.Powyzszy uklad polaczen sluzy do otrzymywania czestotliwosci podnosnej sygnalu B—Y w systemie SECAM III oraz do otrzymywania czestotliwosci podnosnej sygnalu R—Y w tym samym systemie. Róznica pomiedzy tymi ukladami polega na zastosowaniu generatorów czestotliwosci generujacych czestotliwosc 4250,000 kHz dla sygnalu B-Y oraz czestotliwosc 4406,250 kHz dla sygnalu R-Y. Rózne czestotliwosci tych generatorów warunkuja zastosowanie odpowiednich dzielników czestotliwosci. W ukladzie otrzymywania czesto¬ tliwosci podnosnej sygnalu B—Y stosuje sie dzielnik o podziale 1 :272, natomiast w ukladzie otrzymywania czestotliwosci podnosnej sygnalu R—Y - dzielnik o podziale 1 :282.Dzialanie ukladu przedstawionego na rysunku jest nastepujace: generator wytwarza przebieg o czestotli¬ wosci nominalnej podnosnej chrominancji sygnalu B—Y 4250,000 kHz, bedacej równoczesnie 272 harmoniczna czestotliwosci odchylania poziomego. Przebieg z tego generatora podawany jest na dzielnik czestotliwosci 2, na którego wyjsciu otrzymuje sie przebieg o czestotliwosci odchylania poziomego. Przebieg ten podawany jest na jedno z wejsc komparatora fazy 3, na którego drugie wejscie podawany jest odpowiednio uformowany w ukladzie formujacym 4 przebieg o czestotliwosci odchylania poziomego, dostarczany z generatora synchroni¬ zujacego/Napiecie z wyjscia komparatora pozostajace w okreslonym stosunku do róznicy faz miedzy porówny¬ wanymi przebiegami poprzez filtr dolnoprzepustowy 5, którego zadaniem jest wytlumienie skladowych wysokoczestotliwosciowych, podawane jest na wejscie przestrajajace generatora 1. W wyniku tego zostaje zamknieta petla automatycznej fazowej regulacji czestotliwosci, która dazy,do utrzymania stalej wartosci czestptliwosci i stalej róznicy faz pomiedzy porównywanymi przebiegami o czestotliwosci odchylania poziome¬ go. Otrzymywany na wyjsciu separatora 6 przebieg z generatora 1 posiada zatem czestotliwosc bedaca dokladnie 272 harmoniczna czestotliwosci odchylania poziomego przebiegu pochodzacego z generatora synchronizujacego i pozostaje w stosunku do niego w stalej fazie.W ten sposób proponowany uklad pozwala na otrzymanie przebiegu o czestotliwosci podnosnej sygnalu B—Y bedacej dokladnie 272 harmoniczna czestotliwoscia odchylania poziomego i spelniajacej warunek synfazo- wpsci bez zastosowania filtru kwarcowego.W analogiczny sposób otrzymuje sie przebieg o czestotliwosci podnosnej sygnalu R-Y. PL PL