Pierwszenstwo: 30.12.1972 (P. 160048) Zgloszenie ogloszono: 15.10.1973 Opis patentowy opublikowano: 14.07.1975 78864 KI. 47h,9/00 MKP F16h 9/00 Twórcawynalazku: Stanislaw Schier Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Maszyn Przemyslu Spozywczego „Spomasz", Warszawa (Polska) Przekladnia bezstopniowa ciegnowa Przedmiotem wynalazku jest przekladnia bezstopniowa ciegnowa, zaopatrzona w piaste z nacietym jednym lub kilkoma rowkami, w których biegna ciegna sprezyste przenoszace naped na rolki napedzane.Przekladnia taka moze znalezc zastosowanie tam, gdzie istnieje koniecznosc dostosowania szybkosci obrotowej napedzanej rolki lub grupy rolek do szybkosci posuwowej wyrobu przenoszonego na rolkach napedzanych, którego dlugosc w czasie transportu ulega nieznacznemu wydluzeniu lub skróceniu, przy czym ta zmiana dlugosci wyrobu wynika przez oddzialywanie czynników zewnetrznych takich jak na przyklad temperatura lub opory ruchu, a gdzie niecelowe, wskutek braku miejsca lub malego momentu potrzebnego do przeniesienia itp. jest zasotosowanie znanej przekladni o zmiennym przelozeniu, realizowanym przez wspólprace szerokiego paska klinowego na róznych srednicach kola pasowego.Znana jest przekladnia ciegnowa bezstopniowa, majaca stozkowe kola pasowe o zmiennej srednicy, skladajace sie z jednakowych polówek. Kazda polówka jest zaopatrzona w stozkowe zebra stanowiace bieznie pasa klinowego. Zebra te sa zwiazane tylko wiencem polówki kola i rozmieszczone symetrycznie po trzy w symetrycznych grupach, przy czym w kazdej grupie sa po dwa zebra krótsze i jedno zebro dluzsze. Kazde zebro posiada wydluzona i rozszerzona stope, a zespól tych stóp stanowi piaste do osadzania polówki kola stozkowego na walku wielowypustowym. Osadzenie to jest zrealizowane w ten sposób, ze podczas zsuwania polówek kól stozkowych zebra i stopy jednej polówki kola stozkowego wchodza w luki miedzy stopy polówki przeciwleglego kola stozkowego. Dlugosc stóp jest taka, ze czola stóp jednoimiennych polówek kól stozkowych wspieraja sie o siebie w celu ich równoleglego osiowego przesuwania.Wada tego znanego rozwiazania przekladni jest stosunkowo skomplikowana budowa oraz trudnosc uzycia jej do przenoszenia napedu za pomoca kilku ciegien sprezystych.Inna znana przekladnia bezstopniowa ciegnowa obejmuje kola, które skladaja sie z dwóch tarcz stozkowych. Zmiane przelozenia uzyskuje sie przez osiowe przesuwanie tarcz tego samego kola albo dwóch róznych kól. Jezeli przesuwane sa tylko tarcze jednego kola, to lozyska jednego z kól przekladni musza byc przestawne w kierunku prostopadlym do osi. Przesuwanie tarcz moze byc bezposrednio za pomoca sprezyn lub za posrednictwem specjalnego mechanizmu lub pod dzialaniem samego pasa, pod wplywem jego przemieszczenia na drugim kole. Przekladnia tego rodzaju równiez odznacza sie skomplikowana konstrukcja i nie mozna uzyc jej do napedu realizowanego za pomoca kilku ciegien sprezystych.2 78 864 Celem wynalazku jest opracowanie przekladni bezstopniowej ciegnowej, która mialaby prosta budowe i nadawala sie do zastosowania przy przenoszeniu napedu za pomoca kilku ciegien.Cel wynalazku osiagnieto przez opracowanie takiej przekladni ciegnowej bezstopniowej, która sklada sie z wielosegmentowej piasty, majacej wewnetrzne rowki wpustowe skosnie skierowane do srodka piasty i rozmiesz¬ czone po obu stronach tego srodka oraz zawiera dwie tuleje osadzone przesuwnie na tulei slizgowej z jednej i z drugiej strony srodka. Tuleje te maja wpusty rozmieszczone symetrycznie na obwodzie, które sa prowadzone wewnatrz rowków wewnetrznych piasty/Skrajne powierzchnie wypustów slizgajace sie po dnie rowków maja takie same nachylenie jak i rowki. Jedna z tulei, po stronie przeciwleglej do wypustów jest wyposazona w uklad do zmiany wzajemnego polozenia tych tulei. Na obwodzie piasty sa osadzone elementy sprezyste, korzystnie sprezyny zwrotne wspomagajace zmniejszanie srednicy piasty.Wedlug wynalazku korzystnie jest, gdy liczba rowków wspólpracujacych z wypustami tulei równa jest co najmniej liczbie segmentów tworzacych piaste.Uklad do zmiany wzajemnego ustawienia tulei moze skladac sie z gwintu drobnozwojnego, wykonanego na przedluzeniu jednej z tulei oraz z nakretki i przeciwnakretki.Przekladnia bezstopniowa ciegnowa wedlug wynalazku wyróznia sie prosta budowa i umozliwia przenosze¬ nie napedu na rolki napedzane za pomoca jednego lub kilku ciegiel sprezystych. Zmiana przelozenia odbywa sie w sposób prosty i niezawodny, za pomoca obrócenia nakretki powodujacej oddalenie od siebie segmentów piasty wzglednie przyblizenie ich do siebie, dajacego w wyniku zwiekszenie lub zmniejszenie srednicy piasty.Przekladnia bezstopniowa ciegnowa bedzie blizej objasniona na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia przekladnie wedlug wynalazku wspólpracujaca ze znanym sprzeglem przeciazeniowym, w przekroju wzdluznym, natomiast fig. 2 — przekladnie z fig. 1 w przekroju wzdluz li¬ nii A-A.Przekladnia sklada sie z czterosegmentowej piasty 1 z nacietymi rowkami 2, w których biegna ciegna sprezyste przenoszace naped na rolki napedzane. Piasta 1 ma wewnetrzne, skosnie skierowane do srodka rowki wpustowe 3, przy czym w kazdym segmencie piasty 1 jest co najmniej jeden taki rowek. W rowkach tych moga przesuwac sie wypusty 4, 5 tulei 6 i 7. Liczba wypustów kazdej tulei jest równa liczbie rowków. Skrajne powierzchnie wypustów 4, 5 maja korzystnie takie same nachylenie jak dno rowków 3. Tuleja 6 ma na koncu swej walcowej czesci gwint drobnozwojny 8, po którym moze obracac sie nakretka 9 oraz przeciwna kretka 10, unieruchamiajaca nakretke 9.Segmenty piasty 1 sa polaczone w jedna calosc za pomoca sprezyn zwrotnych 11. Przekladnia wspólpracuje ze znanym sprzeglem przeciazeniowym w sklad którego wchodzi sprezyna spiralna 12 wywierajaca za posrednictwem tarczy sprzegla 13 i pierscienia filcowego 15a nacisk na piaste 1, która opiera sie o pierscien slizgowy 14, a ten z kolei o pierscien osadczy sprezysty 15.Docisk sprezyny jest regulowany za pomoca nakretki 16 która jest unieruchamiana za pomoca przeciwna¬ kretki 17. Calosc jest osadzona na tulei slizgowej 18, która jest zwiazana zwalem 19 za pomoca kolka 20 zabezpieczajacego jednoczesnie tarcze 13 przed obracaniem.Przekladnia wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy: Przez pokrecenie nakretki 9 powoduje sie symetryczne schodzenie sie tulei 7, 6 do siebie. Jednoczesnie wypusty 4, 5 stykajac sie z rowkami 3 powoduja przemieszczanie poszczególnych segmentów piasty 1 w kierunku promieniowym i uzyskuje sie zwiekszenie pozornej srednicy podzialowej ciegna a wiec i zwiekszenie przelozenia przekladni. Ruch powrotny segmentów piasty 1, w przypadku regulacji przelozenia w strone przeciwna odbywa sie pod dzialaniem sprezyn zwrotnych 11.Mozna przewidzec równiez inny uklad do zmiany wzajemengo ustawienia tulei 6, 7, sterowany przykladowo hydraulicznie lub pneumatycznie, jak równiez inny sposób polaczenia wzajemnego segmentów piasty 1, wzglednie wieksza liczbe rowków w kazdym segmencie piasty. PL PL