Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1975 78852 U. 89a,1/00 MKP A23n 13/00 CZYTELNIA Urzedu Paifcnt«w*Qo Twórcawynalazku: Romuald Janiszewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Przemyslu Budowy Urzadzen Chemicznych „CeBeA", Kraków (Polska) Wodooddzielacz do plodów rolnych, zwlaszcza buraków cukrowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ciaglego oddzielania wody oraz drobnych zanieczyszczen takich jak ziemia, liscie, sloma od produktów rolnych, zwlaszcza buraków cukrowych po poddaniu ich procesowi plukania, a przed procesem krajania.Znane dotychczas wodooddzielacze stosowane w cukrownictwie i produkcji krochmalu do oddzielania plodów rolnych od zanieczyszczen i wody maja postac ruchomych rusztów o róznym nachyleniu, umieszczo¬ nych w rynnach sluzacych do odprowadzania wody wraz z zanieczyszczeniami. Posiadaja one stala rame, na której rozpiete sa równolegle lancuchy prowadzace. Na lancuchach prowadzacych zawieszone sa poprzecznie do kierunku ruchu transportowanych plodów rolnych rusztowiny w postaci rolek, katowników, rur lub pretów o róznych przekrojach. Na tego typu wodooddzielaczach nastepuje oddzielanie wody i zanieczyszczen z równo¬ czesnym przemieszczaniem plodów rolnych do dalszego przerobu. Woda wraz z drobnymi zanieczyszczeniami przeplywa przez szczeliny miedzy rusztowinami do rynny zbiorczej skad jest odprowadzana, natomiast czesc zanieczyszczen wlóknistych jak sloma, perz, liscie osiada na ruszcie wodooddzielacza. Do odchwaszczania i odwadniania buraków stosowane sa równiez zespoly urzadzen o indywidualnych napedach, w sklad których wchodzi mechaniczny lapacz lisci i slomy wyposazony w ruchome chwytaki zebate oraz przenosnik zgrzeblowy przemieszczajacy buraki z równoczesnym oddzielaniem wody.Znane wodooddzielacze o rusztach ruchomych nie zapewniaja dokladnego oddzielenia plodów rolnych od drobnych lykowatych i wlóknistych zanieczyszczen. Zanieczyszczenia te gromadza sie na powierzchni rusztów powodujac stopniowe zatykanie sie szczelin miedzyrusztowych, utrudniaja przeplyw wody i przechodza wraz z burakami do dalszej przeróbki. Wprowadzenie zanieczyszczen do kolejnego etapu produkcyjnego powoduje pogorszenie jakosci krajanki i przedwczesne zuzycie nozy krajalnic, konieczne jest wiec okresowe zatrzymywanie wodooddzielacza celem oczyszczenia rusztu. Mechaniczne lapacze chwastów zaopatrzone w ruchome chwytaki zebate równiez nie zabezpieczaja wystarczajacego usuniecia drobniejszych zanieczyszczen wlóknistych. Przenos¬ niki zgrzeblowe oraz rusztowe o ostrych krawedziach rusztowin powoduja uszkadzanie przerabianych buraków lub ziemniaków i straty zdrowej masy buraczanej. Rozdzielenie czynnosci odchwaszczania i oddzielania wody powoduje wprowadzenie dodatkowych indywidualnych napedów i wymaga odpowiednio wiekszej powierzchni do instalacji tych urzadzen.2 78 852 Celem wynalazku jest zmniejszenie uszkadzania plodów rolnych w czasie ich przemieszczania, dokladne oddzielenie wody i zanieczyszczen, ciaglosc pracy instalacji oraz zmniejszenie wymiarów urzadzen odwadniaja¬ cych. Zagadnieniem technicznym wymagajacym rozwiazania dla osiagniecia tego celu jest samooczyszczajacy sie wodooddzieiacz o zwartej konstrukcji pracujacy w sposób nieprzerwany bez uszkadzania odwadnianych pro¬ duktów i zapewniajacy ich dokladne oddzielenie od wody i od zanieczyszczen.Zgodnie z rozwiazaniem postawionego zagadnienia technicznego zawartosc konstrukcji, nieprzerwane oddzielanie wody i zanieczyszczen oraz delikatne przemieszczanie masy buraczanej uzyskuje sie wedlug wynalazku dzieki zastosowaniu wodooddzielacza transporterowego o ruchu ciaglym, napedzanego silnikiem elektrycznym.Wodooddzieiacz wedlug wynalazku wykonany jest w postaci ruchomego rusztu o plaskich rusztowinach ulozonych poprzecznie do kierunku ruchu. Poszczególne plaskie rusztowiny zamocowane sa wahliwie w ogni¬ wach dwu równoleglych lancuchów prowadzacych, przy czym ich osie obrotu sa niewspólsrodkowe tak, ze srodek ciezkosci kazdej rusztowiny znajduje sie w jej czesci odwróconej od kierunku ruchu. Lancuchy prowadzace rozpiete sa na dwu parach kól zebatych, z których jedna jest napedzana w znany sposób silnikiem elektrycznym z zastosowaniem przekladni. W czasie pracy wodoodzielacza rusztowiny, dzieki obrotowemu zamocowaniu w ogniwach lancuchów prowadzacych zmieniaja swój kat ustawienia w stosunku do powierzchni nosnej rusztu. Plaskie rusztowiny maja na obu krótszych bokach siegajace poza wewnetrzny rozstaw lancuchów prowadzacych wsporniki, które w górnej roboczej czesci rusztu opieraja sie na ogniwach lancuchów ograniczajac obrót rusztowin wokól ich osi. Ustawione pochylo w kierunku podawanych buraków rusztowiny tworza ruchoma powierzchnie wodoodzielacza transporterowego.Wodooddzieiacz transporterowy wedlug wynalazku odznacza sie zwartoscia budowy i prostota konstrukcji.Urzadzenie jest latwe do wykonania, wspólpracujace ze soba elementy sa wymienne. Ksztalt plaskich rusztowin oraz ich obrotowe zawieszenie w ogniwach lancuchów prowadzacych umozliwia samorzutna zmiane kata nachylenia rusztowin w czasie pracy wodooddzielacza. Pochyle ustawienie rusztowin górnej, nosnej powierzchni rusztu zapewnia lagodny odbiór i przemieszczenie buraków. Ulozenie rusztowin dolnej czesci rusztu zmienia sie na prostopadle do powierzchni nosnej, nastepuje zwiekszenie szczelin miedzyrusztowyeh, co ulatwia przeplyw zanieczyszczonej wody. Przylegajace do rusztowin zanieczyszczenia wlókniste spadaja do rynny odprowadzaja¬ cej, a rusztowiny zostaja splukane strumieniem splywajacej z góry wody.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony schematycznie w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku, a fig,2 w widoku z góry.Na stalowej ramie 1 rozpiety jest ruchomy ruszt 2. Powierzchnie nosna rusztu 2 stanowia plaskie rusztowiny 3 ulozone poprzecznie do kierunku ruchu rusztu wodooddzielacza, zamocowane obrotowo z dwu stron w ogniwach 4 lancuchów bez konca. Równolegle do siebie lancuchy rolkowe rozpiete sa na kolach zebatych napedzajacym 5 i prowadzacym 6. Obrotowo mocowane rusztowiny 3 maja dopawane wsporniki 7 opierajace sie w górnej roboczej czesci rusztu 2 na ogniwach 4 lancuchów prowadzacych, dzieki czemu osiaga sie korzystnie pochyle w kierunku naplywajacych buraków ustawienie plaskich rusztowin 3 zapewniajace lagodny odbiór i przemieszczenie masy buraczanej oraz odprowadzenie wody z zanieczyszczeniami przez utworzone miedzy rusztowinami 3 szczeliny. Przechodzac przez kolo napedowe rusztowiny 3 dokonuja obrotu w ogniwach 4 lancuchów prowadzacych i w dolnej czesci wodooddzielacza zwisaja ukladajac sie prostopadle do powierzchni nosnej co ulatwia przeplyw wody wraz z zanieczyszczeniami przez wodooddzieiacz oraz oddzielenie przyczepio¬ nych do rusztowin 3 zanieczyszczen wlóknistych. PL PL