Pierwszenstwo: 20.12.1972 (P. 159687) Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1975 78829 KI. 47g\ 25/00 MKP F16k 25/00 Twórcy wynalazku: Jan Trzebowski, Jan Balamucki Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Zabezpieczenie siedliska zaworowego Przedmiotem wynalazku jest zabezpieczenie wstawionego w korpus siedliska zaworowego napawanego twardym stopem w armaturze pracujacej w wysokich cisnieniach i podwyzszonych temperaturach.Znane rozwiazania siedlisk obrabianych na zewnatrz zaworu wykonane sa w postaci siedlisk wtlaczynych z duzym wciskiem w otwór korpusu, siedlisk wcisnietych w otwór korpusu i zabezpieczonych przed obluzowa¬ niem przez plastyczne odksztalcenie elementu siedliska, siedlisk osadzonych pomiedzy elementami dzielonego korpusu lub siedlisk osadzonych w korpusie zaworu za pomoca gwintu.Siedliska wtloczone w otwór korpusu zaworu oraz siedliska wcisniete i zabezpieczone przed obluzowaniem przez plastyczne odksztalcenie elementu siedliska nie moga byc stosowane w wysokich cisnieniach i podwyzszo¬ nych temperaturach, gdyz w wyniku rozszerzalnosci cieplnej nastepuje ich obluzowanie i powstanie nieszczel¬ nosci miedzy siedliskiem a korpusem. Ponadto w procesie osadzania powstaja odksztalcenia plastyczne obrobio¬ nego na gotowo siedliska.Rozwiazanie z siedliskiem mocowanym pomiedzy elementami dzielonego korpusu nie moze byc stosowane w armaturze, pracujacej w wysokich cisnieniach i podwyszonej temperaturze ze wzgledu na mozliwosc powsta¬ wania nieszczelnosci spowodowanych wydluzeniem sie elementów mocujacych czesci korpusu. Sposób ten jest ponadto skomplikowany konstrukcyjnie. Rpzwiazanie z mocowaniem siedliska za pomoca gwintu powoduje szereg trudnosci technologicznych zwiazanych z wykonaniem gwintu polozonego gleboko w otworze korpusu.Celem wynalazku jest umozliwienie zastosowania w armaturze pracujacej w wysokich cisnieniach i przy podwyzszonej temperaturze siedlisk napawanych twardymi stopami obrobionych na zewnatrz, a zadaniem tech¬ nicznym wynalazku jest skonstruowanie siedliska wstawionego w korpus i zabezpieczenie go w ten sposób, fcby zapewnic latwy montaz, szczelnosc i niezawodnosc dzialania w warunkach pracy zaworu.Zadanie to zostalo rozwiazane przez skonstruowanie siedliska wykonanego w ksztalcie grubosciennej tu- lejki wtloczonego w korpus zaworu i zabezpieczonego stozkowym pierscieniem. W korpusie wykonany jest stoz¬ kowy kanalek, który wraz ze stozkowa czescia siedliska tworza przestrzen w która wprasówany jest pierscien zabezpieczajacy. Powierzchnia uszczelniajaca siedlisko jest napawana twardym stopem i dokladnie obrabiana.2 78829 Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania zabezpieczenia siedliska zaworowego wedlug wynalazku jest mozliwosc obrobienia siedliska zaworu na zewnatrz, zapewnienie szczelnosci, zabezpieczenie przed obluzowaniem przy duzych cisnieniach i podwyzszonych temperaturach, latwy sposób napawania i ob¬ róbki powierzchni napawanych oraz prosty sposób osadzania siedliska i wprasowania pierscienia zabezpieczaja¬ cego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia siedlisko zaworowe w przekroju poprzecznym.Siedlisko 1 wtloczone jest w korpus 2 i zabezpieczone stozkowym pierscieniem 3. W korpusie 2 wykonany jest stozkowy kanalek 4, który wraz ze stozkowa czescia 5 siedliska 1 tworzy przestrzen 6 w która wprasowany jest zabezpieczajacy pierscien 3 z wewnetrzna stozkowa powierzchnia 7. Katy powierzchni stozkowych korpusu 2 siedliska 1 i pierscienia 3 w stanie zaprasowanym wzajemnie sie uzupelniaja, tak ze uzyskuje sie szczelne wypelnienie przestrzeni 6 siedlisko 2 jest napawane twardym stopem 8.Siedlisko zabezpieczone wprasowanym w korpus pierscieniem stozkowym moze byc stosowane w przypad¬ ku, kiedy ze wzgledu na trwalosc wymaga sie napawania go twardymi stopami. Obróbka trudnoobrabialnych powierzchni lacznie z napawaniem moze sie wtedy odbywac poza korpusem zaworu. Siedliska przeznaczone do wciskania wykonuje sie na gotowo. Odksztalcenie pierscienia zabezpieczajacego nie powoduje,znieksztalcenia siedliska, poza tym nie wywoluje naprezen w korpusie zaworu, przez co mozliwe jest ustalanie siedlisk ta metoda takze w korpusach zeliwnych. PL PL