Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 78782 u- 15g, 19 MKP* B41j 3/32 Twórcy wynalazku: Bogdan Kosmowski, Ryszard Kowalik Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Gdanska, Gdansk (Polska) Uklad do zamiany znaków drukarskich biurowej maszyny do pisania na szescioelementowy kod alfabetu Braille'a Przedmiotem wynalazku jest uklad do zamiany znaków drukarskich biurowej maszyny do pisania na szescioelementowy kod alfabetu Braille'a.Znany jest dotychczas uklad do zamiany znaków drukarskich biurowej maszyny do pisania na szescioele¬ mentowy kod alfabetu Braille'a skladajacy sie z 44 kontaktronów zwieranych odpowiednio przez nacisniecie klawiszy maszyny do pisania, matrycy pólprzewodnikowej posiadajacej 44 wejscia i 6 wyjsc oraz przekaznika o szesciu sprezynach prze lacznych.Zu przymocowanymi do klawiszy. Zespoly te pelnia role czujników zmiany polozenia klawiszy oraz role matrycy kodujacej. Pod kazdym z klawiszy maszyny do pisania znajduje sie zespól kontaktronów, których liczba odpo¬ wiada sumie logicznej punktów obydwu brajlowskich odpowiedników symboli znajdujacych sie na danym kla¬ wiszu. Nacisniecie klawisza powoduje przesuniecie magnesu i zwarcie wszystkich kontaktronów nalezacych do tego klawisza. Zmiane kodu symboli rozwiazano przez podzial kontaktronów wszystkich zespolów na trzy grupy i wybieranie odpowiedniej grupy w zaleznosci od polozenia klawisza podnosnika maszyny do pisar.ia.Wada ukladu wykorzystujacego matryce pólprzewodnikowa jest mala odpornosc na zmiany temperatury oraz duzy koszt. Wada ukladu zbudowanego z zespolów kontaktronów sterowanych magnesami trwalymi jest duze skomplikowanie technologiczne zespolów, wymagajacych precyzyjnego, indywidualnego montazu. Celem wynalazku jest opracowanie ukladu do zamiany znaków drukarskich biurowej maszyny do pisania na szescio¬ elementowy kod alfabetu Braille'a, charakteryzujacego sie ekonomicznoscia wykonania, duza odpornoscia na narazenia techno-klimatyczne, mozliwoscia przystosowania dla tlumaczenia innych kodów oraz wysokim stop¬ niem niezawodnosci.Cel ten zostal osiagniety dzieki zastosowaniu uzwojeniowej matrycy enkodera sterowanej zespolem czujni¬ ków kontaktronowych poprzez uklad przelaczajacy. Uklad ten umozliwia przelaczanie wejsc matrycy w zalez¬ nosci od polozenia klawisza podnosnika maszyny do pisania dla realizacji róznych znaków drukarskich, którym odpowiadaja identyczne symbole kodu BrailleY Uzwojenia matrycy polaczone sa w galezi sieci zgodnie z sekwencja wzrastajacej ilosci punktów kodu w grupach symboli alfabetu Braille'a w ten sposób, aby uzwojenia wykorzystywac do realizacji wielu znaków kodu, co pozwala na minimalizacje ilosci uzwojen.2 78 762 / Zaleta wynalazku jest zmniejszenie kosztów wykonania, wzrost odpornosci na narazenia technoklima- tyczne, wzrost niezawodnosci ukladu oraz mozliwosc wykorzystania sposobów laczenia galezi sieci do two¬ rzenia matryc enkodera dla innych kodów.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu do zamiany znaków drukarskich na kod alfabetu Braille'a, fig. 2 — symbole niektórych liter alfabetu Braille'a a fig. 3 polaczenie uzwojen matrycy enkodera dla kilku brailowskich symboli liter. Zespól czujników kontaktronowych 1 polaczony jest przez uklad przelaczajacy 2 zuzwojeniowa matryca enkodera 3, która steruje zespoly wykonawcze 4, zasilane z zasilacza 5 wraz ze stabilizator:::! pra matryce enkodera 3. Uzwojeniowa matryca enkodera 3 sklada sie z 51 uzwojen, zgrupowanych w 6 grupach nawinietych na 6 kontaktronach sterujacych zespoly wykonawcze 4 i drukujace 6 punktowy kod alfabetu Braille'a. Wejscia tej matrycy polaczone sa przez uklad przelaczajacy 2 z czujnikami kontaktronowymi 1 w maszynie do pisania. Klawiatura maszyny do pisania sklada sie z 44 klawiszy. 28 z nich niezaleznie od polozenia klawisza podnosnika maszyny do pisania ma staly odpowiednik w symbolu Brille'a. Dla tej grupy klawiszy czujniki kontaktronowe 1 polaczone sa bezposrednio z wejsciami uzwojeniowej matrycy enkodera 3. Pozostale 16 klawiszy w zaleznosci od polozenia klawisza podnosnika drukuja rózne symbole kodu Braille'a. Dlatego tez czujniki tych klawiszy polaczone sa z wejsciami matrycy enkodera 3 przez 16 styków prze lacznych, sterowanych przez klawisz podnosnika. Wprowadzenie ukladu przelaczajacego umozliwia minimalizacje matrycy enkodera 3 przez wykorzystanie tych samych galezi dla realizacji róznych znaków maszyny do pisania, majacych te same odpowiedniki w symbolice alfabetu Braille'a np. 1 i A, 2 i B. Przykladowo czujnik klawisza maszyny do pisania oznaczonego "? 1" polaczony jest z ujsciem „? " matrycy enkodera 3. Po nacisnieciu klawisza podnosnika nastepuje przelaczenie i czujnik polaczony jest z wejsciem „A", gdyz symbole A i 1 w alfabecie Braille'a sa tozsame. Uzwojeniowa matryca enkodera 3 zasilana jest z zasilacza 5 ze stabilizatorem pradowym 6 ustalajacym wielkosc pradu podawanego przez czujnik niezaleznie od ilosci punktów w znaku kodu. Znak kodu alfabetu Braille'a okreslony jest przez sklad galezi uzwojen matrycy enkodera 3 polaczonych szeregowo pobudzanych po nacisnieciu danego klawisza maszyny do piania. Uzwojenia matrycy enkodera 3 polaczone sa w galezie w ten sposób, ze wykorzystywane sa do realizacji sieci wielu znaków alfabetu. Przykladowo uzwojenie realizujace symbol A wykorzystane jest przy tworzeniu sieci matrycy enkodera 3 dla 26 symboli, uzwojenie realizujace symbol B dla 13 symboli. Uzwojeniowa matryca enkodera 3 dziala na zasadzie wykorzystania wspólnych punktów w grupach symboli alfabetu Braille'a. W szeregu brailowskich symboli liter A,B,L,P i Q (fig. 2) nastepny symbol powstaje przez uzupelnienie poprzedniego o dodatkowy punkt. Literze A odpowiada symbol, zawiera¬ jacy punkt I1, literze B symbol zawierajacy punkty I* i Ii', literze C —punkty i', II* i III1 itd. Symbol „A" realizujemy pobudzajac uzwojenie I, matrycy enkodera 3 (fig. 3) sterujace kontaktronem zespolu wykonawczego wytlaczajacego punkt I* kodu Braille'a. Litere „B" uzyskujemy pobudzajac szeregowo polazenie uzwojen „II" i uzwojenia „I" nalezacego do symbolu A. Analogicznie postepujemy dla uzyskania symboli liter L, P i Q, uzupel¬ niajac szeregowa galaz, kolejno o uzwojenia sterujace kontaktronami zespolów wykonawczych 4 wytlaczajacych kolejne punkty kodu Braille'a.W przedstawionym na fig. 3 polaczeniu przykladowej sieci uzwojen matrycy enkodera 3 I, II, III, IV, V i VI oznacza grupe do której nalezy uzwojenie tj. numer wytlaczanego punktu brajlowskiego. Uzupelniajac otrzymana siec litery Q o dodatkowe uzwojenia, uzyskujemy realizacje nastepnych symboli. Dodajac do sieci litery P uzwojenie VI uzyskujemy symbol Z, dodajac do sieci litery L uzwojenia V lub VI uzyskujemy odpowied¬ nio symbole R lub V. Tak wiec dla realizacji symbolu R wykorzystano 72 uzwojenie V oraz uzwojenie III, II i I tworzace symbole L, B i A. W ten sposóbdla realizagi 8 symboli o 28 punktach wykorzystujemy 8 uzwojen.Postepujac analogicznie dla pozostalych znaków drukarskich tworzymy matryce enkodera 3 o minimalnej ilosci 51 uzwojen. Minimalizaqa ta zostala osiagnieta przez wykorzystanie uzwojen w galeziach do realizacji wielu róznych znaków oraz przez wykorzystanie calych galezi tej matrycy do realizacji identycznych symboli Braille'a majacych rózne odpowiedniki w znakach drukarskich tj. nalezacych do róznych grup symboli— „cyfry" lub „litery", co pozwala na zminimalizowanie ilosci uzwojen do 51 w porównaniu z 165 wykorzystywanych przy indywidualnej realizacji znaków. PL PL