Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 78759 KI. 47f2,15/16 MKP' F16j 15/16 Twórca wynalazku: Zdzislaw Sysak Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Zespól uszczelniajacy Przedmiotem wynalazku jest zespól uszczelniajacy stosowany w skrzyniach biegu, przekladniach hydro- kinetycznych i innych urzadzeniach hydraulicznych.Dotychczas znany zespól uszczelniajacy stosowany w skrzyniach biegu oraz przekladniach hydrokine- tycznych to pierscien rozprezny osadzony na wale i w obudowie.Wada tego zespolu uszczelniajacego jest to, ze aby zapewnic jak najmniejszy wyplyw czynnika hydraulicz¬ nego koniecznie jest wykonanie jak najmniejszego luzu srednicowego miedzy walem a obudowa, oraz zapewnienie wspól osiowosci otworu w obudowie z walem. Nastrecza to trudnosci technologiczne i montazowe. Przy zmniej¬ szeniu luzu srednicowego w trakcie zuzywania sie lozysk wystepuje przemieszczanie osi walu i ocieranie walu o obudowe. W zwiazku z tym nastepuje szybsze zuzycie powierzchni uszczelniajacych, a zatem zmienny wyplyw czynnika hydraulicznego.~ Celem wynalazku jest zapenienie niezmiennego wyplywu czynnika hydraulicznego przy mozliwosci wystapienia mimosrodowosci, zas zadaniem wynalazku jest opracowanie zespolu uszczelniajacego umozliwiaja¬ cego osiagniecie tego celu.ZnHante to zostalo rozwiazane poprzez wyposazenie zespolu uszczelniajacego w samonastawna tulejke z Kolnierzem, która osadzono pomiedzy uszczelniajacym rozpreznym pierscieniem a obudowa, przy czym srednica zewnetrzna samonastawnej tulei jest mniejsza od srednicy wewnetrznej otworu obudowy o podwójna wartosc dopuszczalnego promieniowego przemieszczenia walu.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania zespolu uszczelniajacego wedlug wynalazku jest niezmienny wyplyw czynnika hydraulicznego, zwiekszenie pewnosci i czasu pracy rozpreznego pierscienia uszczelniajacego, przy dopuszczalnym wystapieniu przemieszczenia walu wiekszego niz polowa luzu srednico¬ wego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonanym na rysunku, który przedstawia prze¬ krój podluzny zespolu uszczelniajacego.Przyklad. Zespól uszczelniajacy stanowi wal 1 z nacietym rowkiem, w którym umieszczony jest uszczelniajacy rozprezny pierscien 2. Na cylindrycznej powierzchni zewnetrznej rozpreznego pierscienia 2 osa-78 759 dzona jest samonastawna tulejka 3 z kolnierzem, który poprzez uszczelke 4 opiera sie o obudowe 5 przy czym srednica zewnetrzna samonastawnej tulejki 3 jest mniejsza od srednicy wewnetrznej otworu w obudowie 5 o podwójna wartosc dopuszczalnego promieniowego przemieszczenia walu 1.| Dzialanie zespolu uszczelniajacego jest nastepujace. W czasie obrotu walu 1 uszczelniajaca samonastawna tulejka 3 wraz z uszczelniajacym rozpreznym pierscieniem 2 pod wplywem sily hydrodynamicznej ustawia sie prawie wspólosiowo wzgledem osi walu 1. W trakcie zuzywania sie lozysk wystepuje promieniowe prze¬ mieszczenie osi walu. Powoduje to przemieszczenie samonastawnej tulejki 5 wraz z uszczelniajacym rozpreznym pierscieniem 2. Róznica cisnienia przed i za uszczelnieniem powoduje docisniecie kolnierza samonastawnej tu¬ lejki 3 poprzez uszczelke 4 do obudowy 5 zapewniajac szczelnosc w tym miejscu. PL PL