Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 1.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.10.1975 78652 Kl38h,2/01 MKP B27k3/52 CZYTELNIA U r 'edu Patentowego Twórcywynalazku: Józef Leszczynski, Janusz^Yitrylak, Henryk Ciszkowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zjednoczone Zespoly Gospodarcze Sp. z o.o., Warszawa (Polska) Srodek do konserwacji drewna i materialów lignocelulozowych Przedmiotem wynalazku jest srodek do konserwacji drewna i materialów lignocelulozowych z mozliwoscia jednoczesnego barwienia.W dostepnej literaturze znanych jest wiele rozwiazan technicznych dotyczacych srodków do konserwacji drewna narazonego na dzialanie czynników biologicznych, atmosferycznych, wilgotnosciowych i innych. Znane rozwiazania techniczne zawieraja w swoim skladzie substancje grzybo- i owadobójcze rozpuszczalne w olejach modyfikowanych dodatkiem substancji uszlachetniajacych takich jak wydla, metali wielowartosciowych, zywice naturalne i syntetyczne itp. Rzadziej spotyka sie rozwiazania, które posiadalyby wlasciwosci zabezpieczajace przed czynnikami zewnetrznymi oraz nadawalyby konserwowanym elementom walorów ornamentacyjnych o efekcie kolorowym.Znane sposoby barwienia drewna polegaja glównie na stosowaniu barwników rozpuszczalnych w wodzie lub alkoholu i smarowaniu powierzchni otrzymanymi roztworami.Wybarwienia tego typu moga byc stosowane jednak tylko pod powierzchnie lakierowane lakierami bez¬ barwnymi. Inne sposoby polegaja na stosowaniu wodnych roztworów zwiazków o charakterze garbinkowym (hydroksy kwasy), które nastepnie wywoluje sie zwiazkami metali wielowartosciowych (Cu, Cr, Al itp.) w srodowisku utleniajacym lub redukujacym (H2 02, NH3, NCHO). - Zabiegi tego typu wymagaja stosowania technologii wieloczynnosciowych co czyni zabiegi nie przydatne do celów przemyslowych.Znany jest sposób konserwowania i barwienia drewna metoda prózniowó-cisnieniowa polegajaca na impreg¬ nacji cisnieniowo-prózniowej srodkami solowymi, a w drugim etapie procesu barwnymi srodkami olejowymi.Przy metodzie tej mozna zabarwiac drewno powierzchniowo na glebokosci okolo 2 mm. Metoda ta daje b. dobre efekty, lecz wymaga skomplikowanych urzadzen technicznych pozwalajacych na prowadzenie procesu w warunkach niskiego i wysokiego cisnienia.Celem wynalazku bylo opracowanie srodka do konserwacji drewna i materialów lignocelulozowych, który w jednej operacji technologicznej pozwolilby na zabezpieczenie przed czynnikami niszczacymi jak i nadanie efektu ornamentacyjnego o wybranym efekcie barwnym." 78652 W badaniach stwierdzono, ze rozwiazanie tego zagadnienia jest mozliwe w oparciu o barwniki tluszczowe w kompozycji z niskospolimeryzowanymi chemoutwardzalnymi zywicami syntetycznymi, zywicami gliptalowymi modyfikowanymi lub olejami roslinnymi, ewentualnie z sykatywa i nafta oraz korzystnie alkoholami jednowo- dorotlenowymi. Barwniki tluszczowe nie lacza sie na trwale z lignoceluloza natomiast w roztworze z nisko- czasteczkowymi zywicami syntetycznymi penetruje w glab podloza i po spolime:yzowaniu tworza razem z wlóknem lignocelulozowym zwarta jednolita mase barwna o wlasciwosciach hydrofobowych, zwiekszonej twar¬ dosci i zwiekszonych wlasnosciach mechanicznych.Sposród zywic syntetycznych najbardziej wlasciwe okazaly sie byc chemoutwardzalne niskoczasteczkowe polimery zywic epoksydowych i poliestrowych oraz zywice gliptalowe lub oleje roslinne w ilosci od 10-45% wagowych.Substancje te w kompozycji z nafta i korzystnie alkoholem wykazuja szczególna tendencje do penetracji wglebnej. Glebokosc wnikania kompozycji z nafta w ilosci nie nizej niz 18% i alkoholu w ilosci powyzej 0,5% wynosi ponad 10 mm. Natomiast kompozycje klasyczne przy metodzie kapieli wnikaja na glebokosc nie wieksza niz 3-4 mm.W sklad calej kompozycji wchodza ponadto substancje grzybo- i owadobójcze oraz plastyfikatory zywic syntetycznych i rozpuszczalniki organiczne.Impregnacja srodkiem wedlug wynalazku w efekcie powoduje wysycenie elementów cienkich do grubosci 2-2,5 cm na calym przekroju poprzecznym. Natomiast w elementach grubych pozwala na wytworzenie barwnej warstwy z zywica drewna o grubosci okolo 1,0 cm, która skutecznie zabezpiecza przed dzialaniem czynników biologicznych, atmosferycznych i wilgociowych. Zaimpregnowane elementy wykazuja zwiekszona twardosc i wlasnosci mechaniczne. Szeroko dostepna gama kolorystyczna barwników rozpuszczalnych w rozpuszczalni¬ kach organicznych pozwala na uzyskanie praktycznie pelnej gamy kolorów od jasno-zóltego do czarnego.Szczególowy sklad srodka wedlug wynalazku obrazuja blizej podane przyklady: Przyklad I - 30% wagowych - 6% wagowych - 5% wagowych - 20% wagowych - 1% wagowych -44% wagowych - 1% wagowych Skladnik 2 dodawany do srodka przed impregnacja stanowi katalizator polimeryzacji zywic epoksydowych w ilosci 3%. 1. Epidian 5 2.PCF 3. Ftalandwubutylu 4. Nafta 5. Alkohol butylowy 6. Mieszanka chlorobenzenów 7. Brunat tluszczowy BN Przyklad II. 1. Zywica poliestrowa 2.PCF 3. Kerylobenzen 4. Nafta 5. Solwentnafta 6. Alkohol butylowy 7. Zólcien tluszczowa - 30% wagowych - 6% wagowych - 5% wagowych - 20% wagowych - 44,2% wagowych - 1% wagowych - 0,8% wagowych Skladnik 2 dodawany do srodka przed impregnacja stanowi katalizator polimeryzacji zywic poliestrowych w ilosci 3%.Przyklad III. 1. Olej rzepakowy 2. Woskol 3.PCF 4. Nafta 5. Alkohol butylowy 6. Solwentnafta 7. Metoksychlor 8. Czerwien tluszczowa ZB - 30% wagowych - 10% wagowych - 6% wagowych - 20% wagowych - 1% wagowych - 29% wagowych - 3% wagowych - 1% wagowych78 652 3 Przyklad IV, l.FtalakRóO 2. Kalafonia 3. Nafta 4. Alkohol butylowy 5. Pieciochlorofenol 6. HCH 7. Mieszanina chlorowanych benzenów -38% wagowych Wynalazek moze znalezc zastosowanie przy utwardzaniu i wzmacnianiu wlasnosci mechanicznych oraz konserwacji drewna i materialów lignocelulozowych z mozliwoscia jednoczesnego ich barwienia na zadany kolor. - 25% wagowych - 5% wagowych - 20% wagowych - 3% wagowych - 6% wagowych - 3% wagowych PL PLPriority: Application announced: June 1, 1973 Patent description was published: October 15, 1975 78652 Kl38h, 2/01 MKP B27k3 / 52 READING ROOM U r 'edu Patentowego Creators of the Invention: Józef Leszczynski, Janusz ^ Yitrylak, Henryk Ciszkowski Authorized by a provisional patent: United Economic Teams Sp. z o. o., Warsaw (Poland) Wood and lignocellulosic materials preservative. The subject of the invention is an agent for preserving wood and lignocellulosic materials with the possibility of simultaneous coloring. The available literature knows many technical solutions regarding wood preservatives exposed to biological, atmospheric, and humid and other. Known technical solutions contain fungicidal and insecticidal substances soluble in oils modified with the addition of enriching substances such as elbows, multivalent metals, natural and synthetic resins, etc. Less often there are solutions that have properties protecting against external factors and preserving elements. The known methods of staining wood consist mainly in the use of water-soluble or alcohol-soluble dyes and lubricating the surface with the obtained solutions. Dyeing of this type may, however, be used only under the surfaces varnished with color varnishes. Other methods are based on the use of aqueous solutions of tannic compounds (hydroxy acids), which are then developed with multivalent metal compounds (Cu, Cr, Al etc.) in an oxidizing or reducing environment (H2 02, NH3, NCHO). - Treatments of this type require the use of multifunctional technologies, which makes the treatments unsuitable for industrial purposes. There is a known method of preserving and staining wood using the vacuum-pressure method, which consists in pressure-vacuum impregnation with salt agents, and in the second stage of the process with colored oils. wood can be colored on the surface to a depth of about 2 mm. This method gives very good results, but requires complicated technical equipment allowing for the process to be carried out under low and high pressure conditions. The aim of the invention was to develop a wood and lignocellulosic material preservative, which in one technological operation would enable protection against destructive factors and ornamentation effect with a selected color effect. "78652 It was found in the research that the solution to this problem is possible based on fatty dyes in a composition with low-polymerized chemically hardened synthetic resins, modified gliptal resins or vegetable oils, possibly with siccative and kerosene, and preferably with monohydric alcohols Fat dyes do not bind permanently with lignocellulose, while in a solution with low-molecular synthetic resins, it penetrates into the bottom of the substrate and after polymerization: together with the lignocellulosic fiber, it forms a compact, uniform mass of color. Hydrophobic properties, increased hardness and increased mechanical properties. Among synthetic resins, the most appropriate turned out to be chemo-hardenable low-molecular-weight polymers of epoxy and polyester resins, as well as gliptal resins or vegetable oils in the amount of 10-45% by weight of the composition. with alcohol show a particular tendency to deep penetration. The penetration depth of the composition with kerosene in an amount of not less than 18% and alcohol in an amount of more than 0.5% is more than 10 mm. In contrast, classic compositions in the bath method penetrate to a depth of not more than 3-4 mm. The composition of the entire composition also includes fungicidal and insecticidal substances as well as synthetic resin plasticizers and organic solvents. Impregnation with the agent according to the invention results in saturation of thin elements up to a thickness of 2- 2.5 cm across the entire cross section. However, in thick elements it allows to create a colored layer of wood resin with a thickness of about 1.0 cm, which effectively protects against the effects of biological, weather and moisture factors. The impregnated elements show increased hardness and mechanical properties. The widely available color range of dyes soluble in organic solvents allows to obtain practically the full range of colors from light yellow to black. The specific composition of the agent according to the invention is illustrated by the examples given below: Example I - 30% by weight - 6% by weight - 5% by weight - 20% by weight - 1% by weight -44% by weight - 1% by weight. Component 2 added to the agent before impregnation is a catalyst for the polymerization of epoxy resins in an amount of 3%. 1. Epidian 5 2.PCF 3. Phthalandvubutyl 4. Kerosene 5. Butyl alcohol 6. Chlorobenzene mixture 7. Fat brown BN Example II. 1. Polyester resin 2.PCF 3. Kerylobenzene 4. Kerosene 5. Solvent naphtha 6. Butyl alcohol 7. Fatty yellow - 30% by weight - 6% by weight - 5% by weight - 20% by weight - 44.2% by weight - 1% by weight - 0.8% by weight. Component 2 added to the agent before impregnation is a catalyst for the polymerization of polyester resins in the amount of 3%. Example III. 1. Rapeseed oil 2. Woskol 3.PCF 4. Kerosene 5. Butyl alcohol 6. Solvent naphtha 7. Methoxychlor 8. Fat red ZB - 30% by weight - 10% by weight - 6% by weight - 20% by weight - 1% by weight - 29 % by weight - 3% by weight - 1% by weight 78 652 3 Example IV, 1. PhthalacRoO 2. Rosin 3. Kerosene 4. Butyl alcohol 5. Pietchlorophenol 6. HCH 7. Mixture of chlorinated benzenes -38% by weight The invention can be used for hardening and strengthening the mechanical properties and preservation of wood and lignocellulosic materials with the possibility of their simultaneous dyeing to a given color. - 25% by weight - 5% by weight - 20% by weight - 3% by weight - 6% by weight - 3% by weight PL PL