Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.08.1975 78608 KI. 37g!,l/60 MKP E06b 1/60 Twórcy wynalazku: Otton Zywicki, Slawoj Pruzynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Rozwoju Techniki i Projektowania Budownictwa „Warszawa", War¬ szawa (Polska) Sposób wbudowywania stolarki okiennej w otwory scian oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest sposób wbudowywa¬ nia stolarki okiennej w otwory scian w budownictwie uprzemyslowionym, zwlaszcza w budynkach z ele¬ mentów prefabrykowanych oraz urzadzenie do sto¬ sowania tego sposobu.Znany sposób wbudowywania stolarki okiennej w otwory scian polega na wciskaniu stozkowo zakon¬ czonego bolca w betonowe oscieze otworu scienne¬ go budynku po uprzednim wlasciwym ustawieniu i zaklinowaniu okna. Kuch gwintowanego bolca nastepuje na skutek obracania tulei wewnetrznie gwintowanej od polowy dlugosci w przeciwnych kierunkach i nakreconej na ten bolec oraz jedno¬ czesnie na srube zakotwiona lbem w oscieznicy okna.Znane urzadzenie zbudowane jest ze sruby, tulei i bolca, który moze byc równiez wykonany z gwin¬ towanym wydrazeniem wewnatrz i stosowany do wspólpracy ze sruba zakotwiona w oscieznicy okna bez tulei wewnetrznie gwintowanej.Znany sposób wbudowywania stolarki okiennej w otwory scian nie zapewnia trwalego jej zamoco¬ wania ze wzgledu na niemozliwosc wcisniecia bol¬ ca na dowolna glebokosc w betonowe lub murowa¬ ne oscieze, a przy uzyciu wiekszej sily moga na¬ stepowac odksztalcenia oscieznic okien naciskanych przez lby srub. Poza tym bolec naciska punktowo na beton lub mur, z którego wykonano oscieze stwarzajac niebezpieczenstwo obsuniecia sie ostrza z punktu oporu na skutek róznej spoistosci i twar¬ dosci materialu oraz wystepujacych drgan okna podczas montazu i eksploatacji budynku w wyni¬ ku czego moze nastapic zluzowanie polaczenia. Ta¬ kie mocowanie okien nie zapewnia przenoszenia 5 duzych sil powstajacych w wyniku parcia wiatru, szczególnie w wysokich budynkach.W znanym sposobie wbudowywania okien utrud¬ niona jest równiez czynnosc obracania tulei lub wydrazonego bolca w poczatkowej fazie mocowa¬ lo nia okna ze wzgledu na wypadanie lbów srub z uchwytów umieszczonych w osciezach okien.Urzadzenie wedlug znanego sposobu nie moze byc uzyte bez zachowania znacznej odleglosci miedzy oscieznica okna i osciezem sciany, co wynika z je- 15 go konstrukcji i koniecznosci wprowadzenia w miejsce montazu po ustawieniu okna w otworze sciany. Poza tym stosowanie urzadzenia wymaga uzycia klucza zaciskowego wprowadzanego miedzy oscieznice okna i oscieze otworu w celu obracania 20 tulei lub wydrazonego bolca, co utrudnia montaz zaslaniajac pole pracy i równiez stwarza koniecz¬ nosc zachowania znacznej odleglosci miedzy osciez¬ nica i osciezem.Celem wynalazku jest uproszczenie sposobu wbu- 25 dowywania stolarki okiennej i zwiekszenie wytrzy¬ malosci na dzialanie sil powstajacych od parcia wiatru.Dla osiagniecia tego celu postawiono zadanie skonstruowania takiego urzadzenia do mocowania 30 okien w otworach scian, które bedzie umozliwialo 78 60878 608 3 szybkie wbudowywanie okien z zapewnieniem trwalosci polaczenia oraz bedzie moglo byc stoso¬ wane przy niewielkich odstepach miedzy osciezni¬ cami okien i osciezami otworów.Sposób wedlug wynalazku polega na wprowa- 5 dzaniu zewnetrznie gwintowanych tulei zaostrzo¬ nych na koncach w zakotwione w osciezu sciany wewnetrznie gwintowane tuleje, a nastepnie po ustawieniu okna w wymaganym polozeniu na wci¬ naniu z jednoczesnym wkrecaniem zewnetrznie gwintowanych tulei w oscieznice okna w wyniku obracania ich w przeciwnych kierunkach za po¬ moca szpilkowego klucha wkladanego w kolejne otwory. Obroty szpilkowego klucza najkorzystniej jest wykonywac w zakresie kata do 180° stosujac przekladanie go w kolejne otwory tulei ze wzgledu na niewielka odleglosc miedzy oscieznica okna i osciezem otworu. Zewnetrznie gwintowana tuleja moze byc sposobem wedlug wynalazku wprowa¬ dzana w oscieznice okna na dowolna glebokosc tworzac trwale polaczenie oscieznicy z osciezem.Urzadzenie do stosowania opisanego wyzej spo¬ sobu ma zewnetrznie gwintowana tuleje posiadaja- sa na jednym koncu dwa noze polozone przeciwle¬ gle wzgledem siebie z tym, ze krawedz ostrza zew¬ netrznego noza jest równolegla do osi podluznej tulei i lezy na linii prostej przechodzacej przez koniec srednicy rdzenia tulei. Ta krawedz podczas obracania tulei wyznacza zewnetrzny obwód dra¬ zonego otworu i umozliwia wkrecanie gwintowanej czesci w oscieznice okna. Natomiast krawedz ostrza' wewnetrznego noza jest nachylona do wewnatrz tulei o wielkosci przesuniecia jego wierzcholka w stosunku do podstawy usytuowanej na srednicy rdzenia tulei z tym, ze przesuniecie wierzcholka w stosunku do wewnetrznego obwodu tulei jest zawarte w granicach od 1 mm do 3 mm. Krawedz ostrza tego noza rozdrabnia rdzen wycinany przez nóz zewnetrzny i ulatwia wciskanie sie do wnetrza tulei wiórów.Sposób wedlug wynalazku umozliwia szybkie i trwale wbudowywanie stolarki okiennej w otwory scian oraz zapewnia odpornosc stolarki na dziala¬ nie znacznych sil powstajacych na skutek parcia wiatru, co ma szczególne znaczenie przy wysokich budynkach.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku pozwala na projektowanie niewielkich od¬ leglosci miedzy oscieznica okna i osciezem sciany przy zapewnieniu trwalego zakotwienia okna w otworze sciany. Podczas kotwienia okna nie zacho¬ dzi obawa odksztalcenia oscieznicy, poniewaz na¬ cisk powstajacy przy wkrecaniu tulei jest reduko¬ wany przez noze drazace oscieze przed czolem prze¬ suwajacej sie tulei. Nie istnieje równiez mozliwosc zluzowania sie zakotwienia okna w murze na sku¬ tek drgan konstrukcji budynku i wykruszenia sie oparcia o mur elementu kotwiacego ze wzgledu na trwale zamocowanie wewnetrznie gwintowanej tu¬ lei w murze i polaczenia jej za pomoca gwintu z zewnetrznie gwintowana tuleja, która z kolei jest wkrecona na dowolna glebokosc w oscieznice okna.Urzadzenie do wbudowywania stolarki okiennej w otwory scian bedace przedmiotem wynalazku przedstawione jest w przykladzie wykonania na ry- 4 sunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku tulei zewnetrznie gwintowanej, fig. 2 — widok z boku tulei zewnetrznie gwintowanej obróconej wo¬ kól osi podluznej o kat 90° w stosunku do widoku pokazanego w fig. 1, fig. 3 — widok czolowy tulei zewnetrznie gwintowanej, a fig. 4 przedstawia ca¬ le urzadzenie w widoku w pozycji montazowej.Urzadzenie wedlug wynalazku ma zewnetrznie gwintowana tuleje 1, która na jednym koncu po¬ siada wewnetrzny nóz 2 z krawedzia 3 ostrza po¬ chylona do wnetrza tulei 1 o wielkosc przesunie¬ cia wierzcholka 4 w stosunku do podstawy 5 po¬ lozonej na okregu 6 wyznaczonym przez srednice rdzenia tulei 1 z tym, ze przesuniecie wierzcholka 4 w stosunku do wewnetrznego obwodu 7 tulei 1 zawarte jest w granicach od 1 mm do 3 mm. Na¬ przeciwko wewnetrznego noza 2 znajduje sie zew¬ netrzny nóz 8, którego krawedz 9 ostrza jest rów¬ nolegla do osi 10 podluznej tulei 1 i lezy na linii prostej przechodzacej przez okrag 6 wyznaczony srednica rdzenia tulei 1.Tuleja 1 zewnetrznie gwintowana na czesci swo¬ jej dlugosci ma w korzystnym rozstawie otwory 11, o osiach przesunietych wzgledem siebie co dru¬ gi o kat 180° do wkladania szpilkowego klucza 12.Koniec bez nozy zewnetrznie gwintowanej tulei 1 laczy sie za pomoca gwintu z tuleja 13 posiadajaca wewnatrz gwint oraz zamocowana trwale w osciezu 15 otworu sciany budynku.Dzialanie urzadzenia do wbudowywania stolarki okiennej w otwory scian polega na calkowitym wkreceniu zewnetrznie gwintowanej tulei 1 w we¬ wnetrznie gwintowana tuleje 13 oraz na ustawie¬ niu okna z oscieznica 14 w osciezu 15 otworu scia¬ ny i nastepnie obracaniu w przeciwnym kierunku zewnetrznie gwintowanej tulei 1 za pomoca szpil¬ kowego klucza 12, 00 powoduje wkrecanie tulei 1 w oscieznice 14 okna. PL