Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.08.1975 78603 KI. 42r*,l/12 MKP G05f 1/12 CZYTELNIA Urzedu Poienlowen Twórcy wynalazku: Barbara Szust-Zochowska, Krzysztof Zochowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Warszawskie Zaklady Radiowe, Warszawa (Polska- Uklad automatycznej regulacji napiecia wyjsciowego oraz ksztaltu krzywej napiecia wyjsciowego w falownikach szeregowych i szeregowo-równoleglych z rezonansowym obwodem komutacji pradu i Przedmiotem wynalazku jest uklad automatycz¬ nej regulacji napiecia wyjsciowego oraz ksztaltu krzywej napiecia wyjsciowego w falownikach sze¬ regowych i szeregowo-równoleglych z rezonanso¬ wym obwodem komutacji pradu. W dotychczas znanych ukladach automatycznej stabilizacji napie¬ cia wyjsciowego omawianych typów falowników stosowane byly uklady sterowanych prostowników pradu zwrotnego lub regulatorów napiecia zasila¬ jacego falownik. Zasadnicza wada tych ukladów byla zmiana ksztaltu krzywej napiecia wyjsciowego w funkcji zmiany wartosci zewnetrznego obciaze¬ nia lub wartosci napiecia zasilajacego falownik.Zmiany ksztaltu krzywej napiecia wyjsciowego (krzywa sinusoidalna) powoduja wzrost wspólczyn¬ nika zawartosci wyzszych harmonicznych, co jest niedopuszczalne dla wielu typów odbiorników.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad a zagadnieniem technicznym, które nalezy rozwia¬ zac w tym celu jest opracowanie ukladu automa¬ tycznej regulacji napiecia wyjsciowego w falowni¬ kach szeregowych i szeregowo-równoleglych z re¬ zonansowym obwodem komutacji pradu, który w sposób automatyczny zapewnia stabilizacje sku¬ tecznej wartosci napiecia wyjsciowego falownika oraz zapewnia sinusoidalny ksztalt napiecia wyj¬ sciowego niezaleznie od zmian wartosci zewnetrz¬ nego obciazenia i zmian wartosci napiecia zasilaja¬ cego falownik.Cel ten zostal zrealizowany poprzez opracowanie 10 15 20 25 30 ukladu automatycznej regulacji napiecia wyjscio¬ wego falownika i ksztaltu krzywej tego napiecia.Uklad wedlug wynalazku zawiera regulator napie¬ cia, który utrzymuje stala wartosc skuteczna napie¬ cia wyjsciowego falownika bez wzgledu na zmiane wartosci napiecia sieci zasilajacej, przy czym regu¬ lator napiecia wyposazony jest w uklad blokady pradowej, który powoduje odciecie napiecia zasila¬ jacego falownik w czasie silnego przeciazenia lub zwarcia na wyjsciu ukladu. Drugi uklad regula¬ cyjny, który stanowi sterowany pelnookresowy pro¬ stownik pradu zwrotnego pracujacy pod wplywem róznicy wartosci pradu zadanego i rzeczywistego, powoduje stabilizacje wartosci pradu w przekatnej mostka falownika, a co za tym idzie stala wartosc czestotliwosci rezonansowej obwodu czyli stabilizu¬ je ksztalt krzywej napiecia wyjsciowego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat blokowy ukladu elektrycznego.Na rysunku oznaczono przez 1 dowolna siec pra¬ du stalego lub przemiennego o niestabilizowanym napieciu z która polaczone jest wejscie zasilajace regulatora napiecia 2, którym moze byc na przy¬ klad sterowany prostownik lub uklad Jonesa na¬ tomiast wyjscie tego regulatora polaczone jest z wejsciem filtru dolnoprzepustowego 3, a wyjscie tego filtru jest jednym z wejsc wezla sumacyjne- go 4, a wyjscie tego wezla polaczone jest z wej¬ sciem zasilajacym falownika 5 w ukladzie szere- 78 60378 3 gowym lub szeregowo-równoleglym z rezonanso¬ wym obwodem komutacji pradu, natomiast wyjscie 15 tego falownika polaczone jest z wejsciem zasi¬ lajacym niesterowanego prostownika pelnookreso- wego 6, a wyjscie tego prostownika polaczone jest z jednym z wejsc wezla sumacyjnego 4, jedno¬ czesnie wyjscie 19 tego falownika polaczone jest z wejsciem zasilajacym sterowanego prostownika pradu zwrotnego 7, pelnookresowego, a wyjscie tego prostownika polaczone jest z jednym z wejsc wezla sumacyjnego 4, jednoczesnie wejscie sterujace pro¬ stownika 7 polaczone jest z wyjsciem wzmacniacza sygnalu uchybu 8, a wejscie tego wzmacniacza po¬ laczone jest z wyjsciem wezla sumacyjnego 9, na¬ tomiast jedno.z wejsc tego wezla polaczone jest z wyjsciem ukladu zadawania pradu 10, a drugie wejscie tego wezla polaczone jest z wyjsciem 18 ukladu falownika 5, w którym uzyskiwany jest sygnal elektryczny-proporcjonalny do pradu pobie¬ ranego przez falownik z wezla sumacyjnego 4, jed¬ noczesnie z wyjsciem 18 falownika 5 polaczone jest wejscie ukladu blokady pradowej 11, natomiast wyjscie tego ukladu polaczone jest z jednym z wejsc wezla sumacyjnego 12, drugie wejscie wezla 12 polaczone jest z wyjsciem ukladu zadawania na¬ piecia 13, natomiast trzecie wejscie wezla 12 pola¬ czone jest z wyjsciem ukladu pomiaru napiecia 17 wyjsciowego falownika 5, natomiast wejscie ukla¬ du 17 polaczone jest z wyjsciem 1£ falownika 5 jednoczesnie wyjscie wezla sumacyjnego 12 pola¬ czone jest z wejsciem wzmacniacza sygnalu uchy¬ bu 14, a wyjscie tego wzmacniacza polaczone jest z wejsciem sterujacym regulatora napiecia 2.Uklad automatycznej regulacji napiecia wyj¬ sciowego oraz ksztaltu krzywej napiecia wyjscio¬ wego w falownikach szeregowych i szeregowo-rów- noleglych z rezonansowym obwodem komutacji pradu dziala nastepujaco. Do wyjscia 19 falownika 5 dolaczony jest sterowany prostownik 7 pradu zwrotnego, który oddaje z powrotem energie elek¬ tryczna na wejscie zasilajace falownik — wezel sumowania pradów 4. Prostownik 7 sterowany jest w ukladzie automatycznej stabilizacji pradu w sklad którego wchodza nastepujace podzespoly: wzmacniacz sygnalu uchybu 8, wezel sumacyjny 9 uklad zadawania pradu 10. Dzieki ukladowi auto¬ matycznej stabilizacji pradu przekatnej mostka fa¬ lownika 5 czestotliwosc rezonansu wlasnego obwo¬ du komutacji pradu jest stala niezaleznie od zmian wartosci zewnetrznego obciazenia dolaczonego do wyjscia 16 falownika 5 i dzieki temu ksztalt krzy¬ wej napiecia wyjsciowego nie zalezy od wartosci zewnetrznego obciazenia, które moze sie zmieniac w granicach: zero —. obciazenie znamjonowe. Sta¬ bilizacja napiecia wyjsciowego falownika od zmian wartosci zewnetrznego obciazenia i zmian wartosci napiecia zasilajacego dokonywana jest w ukladzie automatycznej stabilizacji napiecia w sklad którego wchodza nastepujace podzespoly: uklad zadawania napiecia 13, uklad pomiaru napiecia 17, wezel sumacyjny 12, wzmacniacz sygnalu uchybu 14 oraz 60$ 4 regulator napiecia 2 wraz z filtrem dolnoprzepu- stowym 3 i uklad blokady pradowej 11. Od zew¬ netrznych zwarc falownik zostal zabezpieczony czlonem blokady pradowej 11, który powoduje na- 5 tychmiastowe zablokowanie regulatora napiecia 2 w przypadku wystapienia zwarcia na wyjsciu fa¬ lownika. Uklad blokady pradowej 11 pracuje na zasadzie ujemnego pradowego sprzezenia zwrotnego ze strefa nieczulosci. 10 PL PL