Pierwszenstwo: 29.01.1973 (P. 160482) Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.09.1975 78572 KI. 5c,23/00 MKP E21d 23/00 CZYltLNIA Urzedu Patentowego httii) Im»<••¦'•* i} Lyjttj Twórcy wynalazku: Tadeusz Zur, Roman Ogrodniczek, Stefan Kulczak, Zbigniew Danda Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi Zaklady Badawcze i Projektowe Miedzi „Cuprum", Wroclaw (Polska) Sposób przemieszczania hydraulicznej obudowy kasztowej przy wybieraniu filarów podtrzymujacych strop w komorowo-filaro- wym systemie eksploatacji zloza Wynalazek dotyczy sposobu przemieszczania hy¬ draulicznej obudowy kasztowej przy wybieraniu filarów podtrzymujacych strop w komorowo-fila- rowym systemie eksploatacji zloza.Eksploatacja systemem komorowo-filarowym jest prowadzona w ten sposób, ze przygotowany front pomiedzy chodnikami rozcina sie komorami sze¬ rokosci 5 — 6 m pozostawiajac filary podtrzy¬ mujace strop o wymiarach 4X4 m.Dwa rzedy filarów od czola eksploatacji pod¬ trzymuja strop nad przestrzenia robocza oraz dro¬ gami przejazdowymi dla sprzetu mechanicznego.W miare przesuwania sie czola frontu eksploa¬ tacyjnego ostatni, trzeci rzad filarów podtrzymu¬ jacych strop jest czesciowo likwidowany przez rozstrzeliwanie wraz z wywolywaniem zawalu.Urobek z tych filarów nie jest wybierany i po¬ zostaje w zawale dajac znaczne straty zloza.W górnictwie znane sa sposoby zabezpieczenia stropu wyrobisk eksploatacyjnych na linii zawalu przez stosowanie hydraulicznej obudowy zmecha¬ nizowanej. Obudowa ustawiona jest na calej dlu¬ gosci linii frontu i jest przesuwana tylko do przo¬ du za postepem czola frontu eksploatacyjnego.Wymaga to stosowania znacznych ilosci kosztow¬ nych obudów hydraulicznych.W znanych rozwiazaniach hydraulicznej obudo¬ wy zmechanizowanej z czlonami kilku podporowy¬ mi, przemieszczanie odbywa sie na tej zasadzie, ze czlony sa wypychane lub podciagane przy jedno- 2 czesnym wystepowaniu w czlonach zwiazanych z nimi rozpierania pomiedzy stropem i spagiem. Z tym wiaze sie cykliczne obciazenie i odciazanie stropu bezposredniego, co moze przyczynic sie do s naruszenia jego równowagi i spowodowania za¬ walu. Z powyzsza niedogodnoscia, prawdopodobna szczególnie przy duzych odleglosciach przemiesz¬ czenia, wiaze sie inna, a mianowicie dlugi czas przemieszczania. i° Obudowy zespolowe z duza iloscia podpór po¬ siadajace uklady przemieszczania gasienicowe, kro- czaco-jezdne lub kroczace wymagaja posiadania wlasnych ukladów zasilajacych, wzglednie urza¬ dzen zdolnych przyjmowac energie z zasilania 15 zewnetrznego i wykorzystywac ja do rozpierania i przemieszczania obudowy. Obudowy te o stosun¬ kowo prostych ukladach zasilania podpór hydrau¬ licznych maja dosc skomplikowane i kosztowne mechanizmy przemieszczania wyposazone w hy- 20 drauliczne uklady. Skomplikowane mechanizmy przemieszczania obnizaja niezawodnosc tych Obu¬ dów, co z kolei prowadzi do powstawania za¬ grozen w kopalni.Celem wynalazku jest opracowanie bezpieczne- 25 go sposobu przemieszczania kasztów hydraulicz¬ nych umozliwiajacych wybranie filarów podtrzy¬ mujacych strop na linii zawalu na calej dlugosci frontu w komorowo-filarowym systemie eksploa¬ tacji przy uzyciu kilku zespolów podpór hydrau- 30 licznych. 78 57278 572 3 Zgodnie z wynalazkiem kaszty obudowy po wy¬ braniu filarów podporowych podtrzymujacych strop na linii zawalu wycofuje sie samodzielnie przy pomocy znanych - hydraulicznych -mechanizmów posuwu do nastepnego rzedu filarów utrzymujac caly czas czesciowa podpornosc stropu a nastep¬ nie przewozi sie je przy pomocy podwozia cia¬ gnionego lub samojezdnego kolejno miedzy naste¬ pne nierozstrzelone filary podporowe podtrzymu¬ jace strop na linii zawalu. Dla przemieszczenia, podnosi sie cala obudowe lub jej czlony przy pomocy stóp pomocniczych zwiazanych na stale z obudowa, badz przy pomocy hydraulicznych pod¬ nosników lub wysiegników utwierdzonych na sta¬ le na podwoziu ciagnionym lub samojezdnym.Sposób wedlug wynalazku jest w dalszej czes¬ ci opisany w oparciu o rysunek, na którym fig. 1 przedstawia przyklad wyrobiska w widoku z gó¬ ry, fig. 2 przedstawia obudowe w widoku z bo¬ ku, fig. 3 — w widoku z góry, fig. 4 przedsta¬ wia inne rozwiazanie obudowy w widoku z góry fig. 5 — te sama obudowe w widoku z czola, a fig. 6 przedstawia urzadzenie z wysiegnikiem do przewozenia obudowy.Jak pokazano na fig. 1 pomiedzy rozstrzeliwa¬ ne filary 1 podstrzymujace strop na linii zawalu 2 ustawione sa trzy lub cztery hydrauliczne obu¬ dowy kasztowe 3 umozliwiajace bezpieczne wy¬ branie filarów 1. Obudowy te ustawia sie w li¬ nii filarów podtrzymujacych strop i rozpiera hy¬ draulicznie. Nastepnie filary podporowe znajdu¬ jace sie pomiedzy obudowami hydraulicznymi zo¬ staja urobione przy uzyciu materialów wybucho¬ wych a urobek z nich jest wybrany. Po tej czynnosci obudowy sa przesuwane tylko do przo¬ du przy pomocy hydraulicznych mechanizmów posuwu utrzymujac caly czas czesciowa podpor¬ nosc stropu, do miejsca 4, gdzie strop jest pod¬ trzymywany przez nastepny rzad filarów 5 a na¬ stepnie sa zwalniane i przewozone przy uzyciu ciagnika i podwozia na dalszy odcinek linii fila¬ rów 'podporowych utrzymujacych strop na linii zawalu, umozliwiajac ich wybranie.Pokazana na fig. 2 i 3 obudowe kasztowa, we¬ dlug wynalazku w rozwiazaniu pierwszym, stano¬ wi zespól skladajacy sie z glównych elementów pracujacych obudowy, a mianowicie ze stropnic 6, podpór hydraulicznych 7, stóp glównych 8, oraz ramy wiazacej 9. Do ramy 9 zamocowane sa wy- suwne badz stale stropy pomocnicze 10, umozli¬ wiajace podnoszenie i opuszczanie calego kasztu obudowy wraz ze stopami 8, podczas osadzania go na podwoziu jezdnym 11, lub zdejmowania te¬ go podwozia i osadzania na spagu. Z rama 9, wzglednie z podwoziem 11 zaczepem przegubowym 12 zlaczony jest ciagnik 13.Bofeazana na fig. 4, 5 obudowe kasztowa, we¬ dlug wynalazku w rozwiazaniu drugim, stanowi zespól skladajacy sie z glównych elementów pra¬ cujacych — jak stropnice 6, podpory hydraulicz¬ ne-Tf, 'stopy glówne 8, oraz rama 9, która jest tak uksztaltowana, aby byla mozliwosc latwego wprowadzenia w obreb obudowy podwozia kolo¬ wego 11. Na podwoziu kolowym 11 zamocowane 4 sa elementy podnosnikowe np. cylindry hydrau¬ liczne 14, do podnoszenia kasztu i jego utrzyma¬ nia ponad spagiem podczas przemieszczania jezd¬ nego. Wymienione podwozie posiada zaczep 12 do 5 polaczenia go z ciagnikiem 13.Jeszcze dogodniejszym rozwiazaniem jest takie, gdy podwozie kolowe posiada wlasny naped. W rozwiazaniu takim korzystne jest na samojezd¬ nym podwoziu 11 umiescic wysiegnik 15 do pod¬ noszenia obudowy badz jej czlonów, utrzymuja¬ cych je równiez podczas przewozenia. Rozwiazanie takie przedstawiono na fig. 6.Naped i sterowanie obudowy na stanowiskach jej pracy odbywa sie z ruchomej stacji zasila¬ jacej, Obslugujacej kolejno kilka kasztów obudo¬ wy.Obudowa kasztowa wedlug wynalazku cechuje sie prosta budowa konstrukcyjna, malym cieza¬ rem, duza podpornoscia kasztu i mozliwoscia szyb¬ kiego przemieszczania na znaczne odleglosci. Dzie¬ ki temu obudowa moze byc zastosowana do pod¬ pierania stropu komór przy urabianiu filarów pod¬ porowych w komorowo-filarowym systemie eksplo¬ atacji, przez co zmniejszaja sie straty bezpowrot¬ ne i uzyskuje sie duze efekty ekonomiczne.Szczególnie jest przydatna, gdy w wymienionym systemie eksploatacji wybieranie kostek nastepu¬ je szeregowo w kierunku poprzecznym do poste¬ pu frontu robót, przy zastosowaniu niewielkiej ilosci zespolów obudowy kasztowej, na przyklad 3 sztuk. Sposób wedlug wynalazku eliminuje ko¬ niecznosc wyposazenia frontu eksploatacyjnego na calej dlugosci w kasztowa obudowe hydrauliczna, umozliwia jednak prowadzenie eksploatacji calym frontem, zmniejszajac przy tym znacznie straty ekploatacyjne zloza, które sa nie do unikniecia bez zastosowania obudowy hydraulicznej. PL PL