Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 21.04.1975 77755 KI. 21f,60/02 MKP* F21v 25/00 Twórcawynalazku: Zbigniew Pagiela Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego Zaklad Doswiadczalny Telemechaniki Górniczej „Elektrometal", Cieszyn (Polska) Przeciwwybuchowa oslona zródla swiatla Przedmiotem wynalazku jest przeciwwybuchowa oslona zródla swiatla zapewniajaca wylaczenie zasilania zródla swiatla w momencie uszkodzenia oslony.Znane jest rozwiazanie zabezpieczajace przed zapaleniem gazu wybuchowego od zródla swiatla polegajace na tym, ze zródlo swiatla posiada oslone jednosciankowa, przy czym zródlo to zamocowane jest w wyrzutni¬ kach, którymi jednoczesnie doprowadzone jest zasilanie zródla swiatla. W momencie mechanicznego uszkodze¬ nia zródla swiatla, np. stluczenia banki jarzeniówki, nastepuje zadzialanie wyrzutników powodujace przerwanie obwodu elektrycznego, którym jest zasilane zródlo swiatla, co zabezpiecza przed zapaleniem gazu wybucho¬ wego.Powyzsze rozwiazanie posiada te wade, ze przerwanie obwodu pradu zasilajacego zródlo swiatla nastepuje dopiero w momencie stluczenia oslony i takiego uszkodzenia zródla swiatla, które umozliwia zadzialanie wyrzutników, natomiast przerwanie obwodu nie nastepuje w przypadku uszkodzenia tylko oslony lub uszkodze¬ nia oslony i takiego uszkodzenia zródla swiatla, które nie spowoduje zadzialania wyrzutników. W tej sytuacji gaz wybuchowy przedostajacy sie przez uszkodzona oslone.moze ulec zapaleniu badz pod wplywem iskry powstalej na zaciskach zródla swiatla, badz od zarnika zródla swiatla w przypadku uszkodzenia zródla swiatla nie powodujacego zadzialania wyrzutników. Stwarza to duze niebezpieczenstwo dla personelu pracujacego w warunkach zagrozenia wybuchem np. w kopalniach gazowych, przemysle chemicznym itp.Celem wynalazku jest usuniecie wad wyzej opisanego rozwiazania, zas zagadnieniem technicznym do rozwiazania bylo opracowanie takiej oslony zródla swiatla, która zapewnialaby niezawodne przerwanie obwodu elektrycznego w przypadku uszkodzenia oslony.Istota wynalazku polega na tym, ze zródlo swiatla posiada oslone skladajaca sie z dwóch scianek tworzacych wewnatrz szczelna komore nad- lub podcisnieniowa polaczona odpowiednio z czescia nad- wzglednie podcisnieniowa urzadzenia stykowego posiadajaca koncówke sluzaca do doprowadzenia sprezonego plynu wzglednie do wypompowania plynu z ukladu. Czesc nad- wzgl. podcisnieniowa oddzielona jest od czesci stykowej urzadzenia stykowego przy pomocy przepony. Czesc stykowa zawiera zestyk, którego styk nieruchomy2 77 755 polaczony jest z jednym zaciskiem napiecia zasilajacego, natomiast styk ruchomy polaczony jest z jednym zaciskiem zródla swiatla, przy czym drugie zaciski napiecia zasilajacego i zródla swiatla polaczone sa ze soba bezposrednio.W wyniku zastosowania oslony wedlug wynalazku eliminuje sie calkowicie niebezpieczenstwo wybuchu wynikajace z uszkodzenia oslony zródla swiatla, gdyz uszkodzenie takie spowoduje natychmiastowe rozwarcie styków, a tym samym przerwanie obwodu elektrycznego zasilajacego zródlo swiatla. Zapewnia to duze bezpieczenstwo pracy w warunkach zagrozenia wybuchem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny oslony zawierajacej komore nadcisnieniowa, a fig. 2 — przekrój wzdluzny oslony zawierajacej komore podcisnieniowa.Przyklad I. Oslona przedstawiona na fig. 1 sklada sie z dwóch zasadniczych czesci, to jest oslony dwusciankowej 1, 2 i przeponowego urzadzenia stykowego 3 polaczonych ze soba za pomoca rurki 4. Scianki 1 i 2 zamkniete na obrzezach uszczelnieniem 5 tworza wewnatrz komore nadcisnieniowa 6. Urzadzenie stykowe 3 sklada sie z czesci nadcisnieniowej 7 i czesci stykowej 8 oddzielonych od siebie przepona elastyczna 9. Czesc nadcisnieniowa 7 posiada zaslepiana koncówka 10 sluzaca do doprowadzenia sprezonego powietrza. Czesc stykowa 8 posiada zestyk, którego styk ruchomy 11 poprzez element metalowy 12 przymocowanyjest w sposób trwaly do przepony9, natomiast styk nieruchomy 13 zamocowany w elemencie izolujacym 14 polaczony jest z jednym zaciskiem 15 napiecia zasilajacego. Pomiedzy elementami 12 i 14 znajduje sie sprezyna metalowa 16 dobrana w ten sposób, aby w przypadku braku nadcisnienia w czesci 7 rozlaczala styki 11 i 13. Element metalowy.12 ijeden^zacisk 17 zródla swiatla polaczone sa ze soba przy pomocy elastycznego przewodu 18.Pozostale zaciski napiecia zasilajacego 19 i zródla swiatla 20 polaczone sa ze soba bezposrednio.W przypadku uszkodzenia chociazby jednej ze scianek 1 lub 2 oslony cisnienie w komorze 6 oraz w czesci nadcisnieniowej 7 obnizy sie do wartosci cisnienia atmosferycznego, w wyniku czego przepona 9 pod wplywem dzialania sprezyny 16 spowoduje rozlaczenie styków 11 i 13 rozlaczajac w ten sposób zródlo swiatla 17, 20 od napiecia zasilajacego 15, 19.Pr zy k l,a d II. Odmiana oslony przedstawiona na fig. 2 posiada komore podcisnieniowa 6 polaczona przy pomocy rurki 4 z czescia podcisnieniowa 7 urzadzenia stykowego 3. Czesc urzadzenia stykowego 3 posiada zaslepiana koncówke 10 sluzaca do wypompowania powietrza z czesci 7 i komory 6 oraz sprezyne 16 tak dobrana, aby w przypadku zaniku podcisnienia w czesci 7 rozlaczala styki 11 i 13.Uszkodzenie chociazby jednej ze scianek 1 lub 2 oslony spowoduje wzrost cisnienia w komorze 6 oraz w czesci podcisnieniowej 7 do wartosci cisnienia atmosferycznego. W wyniku tego przepona 9 pod dzialaniem sprezyny 16 rozewrze styki 11 i 13 przerywajac tym samym obwód elektryczny, którym jest zasilane zródlo swiatla. PL PL