Pierwszenstwo: 27.10.1971 (P. 151269) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 21.04.1975 76976 KI. 59e,2 MKP F04c 1/16 CZYTELNIA Urzedu Patentowego lahi.ii r.rf.-- ti LodatiE'L Twórcywynalazku: Mieczyslaw Bak, Wladyslaw Szubielski, Marian Klis Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne, Wroclaw (Polska) Pompa wyporowa dwustronnego dzialania z obrotowymi tlokami wirujacymi w jednym kierunku Przedmiotem wynalazku jest pompa wyporowa dwustronnego dzialania z obrotowymi tlokami, wirujacymi w jednym kierunku, zwlaszcza do cieczy wolnych od czesci stalych.Znane i szeroko stosowane sa pompy wyporowe, których tloki wykonuja ruchy posuwisto zwrotne, obrotowe, wirujace lub obiegowe.Jednym z wazniejszych warunków dobrej pracy tych pomp jest zastosowanie skutecznego pasowania suwliwego lub obrotowego, tak by ruch organu roboczego byl mozliwy, a zarazem by przestrzenie, ssawna i tloczona byly oddzielone z dostateczna szczelnoscia. W pompach o wirujacych tlokach wzajemne zetkniecie sie tloków, a zatem i odciecie obszaru ssawnego od tlocznego, odbywa sie wzdluz linii prostej i dlatego nawet niewielkie zuzycie wspólpracujacych z soba elementów ruchomych lub drobna niedokladnosc wykonania, wywieraja ujemny wplyw na sprawnosc i wysokosc podnoszenia cieczy. Znane sa równiez pompy rotodynamicz- ne, w których elementem roboczym jest wirnik z odpowiednio uksztaltowanymi lopatkami. Pompy te w porów¬ naniu z wyporowymi, maja zupelnie równomierny ruch, który odbywa sie w sposób ciagly, bez okresowych zmian natezenia przeplywu i cisnienia, wymagaja jednak dokladnego wykonania i nie moga byc uzyte do wysokich cisnien i wydajnosci. Do innych wad znanych pomp, nalezy zaliczyc ich duzy ciezar oraz koszt eksploatacji, który jest wynikiem miedzy innymi krótkiego czasu pracy, pomiedzy remontami pompy.Przedmiot wynalazku ma na celu wyeliminowanie powyzszych wad i niedogodnosci, poprzez zaprojektowa- jiie pompy, która polaczy zalety pomp tlokowych i rotodynamicznych.Cel ten zostal osiagniety w ten sposób, ze w korpusie o ksztalcie pierscienia umieszczono zespól elemen¬ tów roboczych o ksztalcie zblizonym do elipsy, które obracaja sie w jednym kierunku, poruszane przekladnia zebata napedzana dowolnym silnikiem, przy czym korpus jest zaopatrzony w dwie podwójne pokrywy z krócca¬ mi i zaworami ssawnymi i tlocznymi, a ze wzgledu na cykliczne i przestawne zmiany pojemnosci pomiedzy samymi elementami roboczymi oraz pomiedzy elementami roboczymi a korpusem zrealizowany jest cykl dwu¬ stronnego dzialania pompy.Rozwiazanie to pozwolilo calkowicie wyeliminowac masy posuwisto zwrotne, przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich zalet pomp tlokowych, utrzymac ciagly wyplyw cieczy bez pulsacji strugi zagwaranto-2 76 976 wany czterema cyklami tloczenia na jeden obrót, uzyskac wieksza wydajnosc i wysokosc tloczenia oraz lepsza sprawnosc mechaniczna niz porównywalne pompy tlokowe.Wynalazek jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1, przedstawia przekrój poprzeczny pompy z uwidocznieniem ukladu i ksztaltu elementów roboczych i korpusu a fig. 2 przekrój podluzny z uwidocznie¬ niem warstwowej budowy pompy, napedu walków z elementami roboczymi oraz rozmieszczenia zaworów i krócców ssacych i tlocznych.Pompa wedlug wynalazku ma korpus 1 o ksztalcie pierscienia, polaczony rozlacznie z podwójnymi pokrywami 2 przednia i 3 tylna, w których osadzone sa obrotowo, walki 4 bierne rozmieszczone symetrycznie w korpusie 1. Na walkach 4 pomiedzy pokrywami 2 i 3 osadzone sa sztywno elementy 5 robocze, zas na koncach tych walków, poza pokrywa 2 przednia osadzone sa sztywno kola zebate 6 napedzane zazebiajace sie z kolem zebatym 7 napedowym, osadzonym obrotowo na czopie 8 lozyskujacym, przy czym kola zebate 7 i 8 obudowane sa oslona 9. W pokrywie 2 przedniej rozmieszczone sa zawory 10 ssace i gniazda z uszczelkami 12 pierscieniowymi, zas w pokrywie 3 tylnej rozmieszczone sa zawory 11 tloczone.Na skutek obrotu elementów 5 roboczych, objetosci przestrzeni roboczych, wewnetrznej zawartej pomiedzy elementami 5 a pokrywami 2 i 3, oraz zewnetrznej zawartej pomiedzy elementami 5, korpusem 1 a pokrywami 2 i 3, zmieniaja sie cyklicznie co dziewiecdziesiat stopni, tak zejesli przestrzen wewnetrzna rosnie to przestrzen zewnetrzna maleje o ta sama wielkosc i na odwrót. Na skutek tych zmian ciecz jest zasysana z komory ssawnej zawartej w podwójnej pokrywie 2 przedniej, poprzez zawory 10 ssace, kolejno do przestrzeni roboczej wewnetrznej lub zewnetrznej, a nastepnie kolejno wypierana z tych przestrzenia poprzez zawory 11 tloczne do komory tlocznej, zawartej w podwójnej pokrywie 3 tylnej i dalej do wylotu.Pompa wyporowa wedlug wynalazku ze wzgledu na warstwowa budowe jest prosta i latwa w wykonaniu i eksploatacji, moze byc latwo wykonana jako kilku-stopniowa oraz moze znalezc szerokie zastosowanie do przepompywania róznych cieczy od malych do bardzo duzych cisnien i wydajnosci. PL PL