Pierwszenstwo:. Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.04.1975 76645 KI. 421,4/16 MKP G01n27/1( Urzedu Patentowego fciskaj tesafga^j^ tymj { Twórcywynalazku: Pawel Krzystolik, Marian Myslek, Jan Klakus, Krystian Mendera Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Uklad blokady elektrycznej dla analizatorów gazów Przedmiotem wynalazku jest uklad blokady elektrycznej dla analizatorów gazów, dzialajacy przy przekro¬ czeniu zadanego stezenia mierzonego gazu.W dotychczas stosowanych analizatorach gazów w szczególnosci gazów palnych dzialajacych na zasadzie spalania istnieja uklady, które powoduja zadzialanie sygnalizacji alarmoej oraz wylaczenie sieci elektrycznej spod napiecia jezli zostanie przekroczone dopuszczalne stezenie gazu. Kasowanie alarmu odbywa sie recznie przez dzialanie na uklad elektryczny bez ingerencji w obieg badanego gazu. Jest ono mozliwe po obnizeniu sie stezenia analizowanego gazu ponizej dopuszczalnego, jak równiez w przypadku wystapienia wysokiego stezenia gazu, przy którym wskutek niedostatku tlenu, sygnal wyjsciowy z elementu pomiarowego jest takze nizszy od progu alar¬ mowego. Ten drugi przypadek jest szczególnie grozny, gdyz stwarza pozory bezpieczenstwa wtedy, kiedy steze¬ nie gazu jest bardzo wysokie. Ponadto powazna wada tych analizatorów jest niedzialanie ukladów alarmowych i wylaczajacych w przypadku uruchomienia analizatora w czasie, kiedy w jego komorze pomiarowej znajduje sie gaz o wysokim stezeniu.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyzszych wad analizatorów gazów, przez opracowanie ukladu blokady elektrycznej, którego istotna cecha sa elementy pamietajace stan przekroczenia, nawet po okresowym wylaczeniu i powtórnym zalaczeniu analizatora do pracy oraz czlony zezwalajace na skasowanie alarmu jedynie wtedy, gdy stezenie gazu obnizy sie ponizej dopuszczalnej wartosci, a komora pomiarowa zostanie przewietrzona czystym powietrzem.Cel ten zostal zrealizowany dzieki zastosowaniu ukladu blokady elektrycznej dla analizatorów gazów.Istota wynalazku polega na tym, ze równolegle do bloku pamieci przekroczen wartosci zadanej podlaczone sa, wyjscie magnetycznej pamieci, wychylowy miernik i tranzystorowy klucz z opóznionym dzialaniem. Wyjscie bloku pamieci przekroczen wartosci zadanej jest polaczone z wejsciem wpisujacym pamieci magnetycznej oraz z jednym wejsciem czlonu kasujacego, którego drugie wejscie jest przylaczone do czlonu odblokowujacego.Wyjscie czlonu kasujacego jest polaczone z blokiem pamieci wartosci zadanej, kluczem tranzystorowym zwie¬ rajacym miernik wychylowy i jednym wejsciem odczytu pamieci magnetycznej. Drugie wejscie odczytu pamieci magnetycznej jest polaczone z napieciowym czlonem porównawczym.2 76 645 Dalsza cecha wynalazku jest to, ze blok pamieci przekroczen wartosci zadanej jest wyposazony we wzmac¬ niacz sterujacy tranzystor, którego kolektor poprzez diode i rezystor Rp jest polaczony z miernikiem wychylo- wym i z rezystorem R1 przylaczonym do inwersyjnego wejscia wzmacniacza. Ponadto dodatkowa cecha wyna¬ lazku jest to, ze czlon odblokowujacy jest wyposazony w przelaczajacy zawór z wlotem badanego gazu, z wlo¬ tem czystego powietrza i wylotem badanego gazu lub czystego powietrza, który jest jednoczesnie sprzezony mechanicznie z lacznikiem sterujacym element posredniczacy.Glówna zaleta wynalazku jest zapobiezenie dwuznacznosci wskazan przy niskich i wysokich koncentra¬ cjach gazu oraz uniemozliwienie skasowania sygnalów alarmowych bez przewietrzenia komory pomiarowej czystym powietrzem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia uklad elektryczna blokady dla analizatorów gazów w schemacie blokowym, fig. 2 — blok pamieci prze¬ kroczen wartosci zadanej w schemacie ideowym, a fig. 3 — czlon odblokowujacy w schemacie ogólnym.Uklad blokady elektrycznej dla analizatorów gazów wedlug wynalazku ma równolegle do wejscia bloku 1 pamieci przekroczen wartosci zadanej podlaczone wyjscie magnetycznej pamieci 2, wychylowy miernik 3 i tran¬ zystorowy klucz 4 z opóznionym dzialaniem. Wyjscie bloku 1 jest polaczone z wejsciem Z wpisujacym magne¬ tycznej pamieci 2 oraz z wejsciem a kasujacego czlonu 5. Drugie wejscie b kasujacego czlonu 5 jest polaczone do odblokowujacego czlonu 6. Wyjscie c kasujacego czlonu 5 jest polaczone z blokiem 1 pamieci przekroczen wartosci zadanej z wejsciem 01 odczytu informacji magnetycznej pamieci 2 oraz tranzystorowym kluczem 4.Dodatkowo wejscie 02 odczytu magnetycznej pamieci 2 jest polaczone z napieciowym porównawczym czlonem 7.Blok 1 pamieci przekroczen wartosci zadanej zawiera wzmacniacz W, sterujacy poprzez rezystor R5 baze tranzystora T. Kolektor tego tranzystora poprzez szeregowo polaczone diode D i rezystor Rp steruje in- wersyjnie wejscie wzmacniacza W i wychylowy miernik 3. Wejscie inwersyjne wzmacniacza W wraz z re¬ zystorem R1 i wychylowy miernik 3 sa polaczone równolegle. Dodatkowo inwersyjne wejscie wzmacniacza W jest polaczone poprzez rezystor R8 z wyjsciem magnetycznej pamieci 2, natomiast baza tranzystora T poprzez rezystor R6 z wyjsciem c kasujacego czlonu 5. Odblokowujacy czlon 6 jest wyposazony w lacznik L sprzezony mechanicznie z przelaczajacym zaworem Zp, zaopatrzonym we wlot Wm badanego gazu i wlot Wp czystego powietrza oraz wylot Wk, badanego gazu lub czystego powietrza, polaczony z pomiarowa komora K. Lacznik L jest polaczony ponadto z posredniczacym elementem Up, sterujacym wejscie b kasujacego czlonu 5. PL