Uprawniony z patentu: Robert Bosch GmBH, Stuttgart (Republika Fede¬ ralna Niemiec) Urzadzenie sterujace do wtryskiwacza paliwa Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie steru¬ jace do wtryskiwacza paliwa silnika spalinowego zawierajacego przynajmniej jeden zawór wtrysko¬ wy, posiadajace przeznaczony do wytwarzania prostokatnych impulsów, okreslajacych czas ot¬ warcia zaworu wtryskowego przerzutnik mono- . stabilny, zawierajacy tranzystor wejsciowy i tran¬ zystor wyjsciowy, przy czym czas trwania tych impulsów jest zmieniany w zaleznosci od liczby obrotów przez napiecie sterujace, dzialajace na baze tranzystora wejsciowego, a napiecie to ma przebieg okresowy, zmieniajacy sie w takt impul¬ sów wlaczajacych zawór wtryskowy i jest poda¬ wane na dzielnik napiecia, znajdujacy sie na wejs¬ ciu przerzutnika.W znanych wtryskiwaczach tego typu dozowanie ilosci paliwa doprowadzanego na kazdy kolejny takt pracy silnika nastepuje na podstawie dlugosci czasu otwarcia danego zaworu wtryskowego, do którego paliwo jest doprowadzane pod praktycz¬ nie stalym cisnieniem. Do zmieniania dlugosci im¬ pulsu wlaczajacego zawór w obwodzie sprzezenia zwrotnego przerzutnika przeznaczony jest element magazynujacy energie elektryczna, bedacy dlawi¬ kiem z rdzeniem zelaznym, którego indukcyjnosc jest regulowana cisnieniem panujacym w rurze ssacej za przepustnica. Aby uzyskac dodatkowa korekcje czasu trwania impulsu, zalezna od ilosci obrotów, mozna przewidziec zmieniajace sie w czasie napiecie sterujace, które przy nie zmienio- 2 nych warunkach sprzezenia zwrotnego przedluza lub skraca czas trwania stanu niestabilnego, przy czym napiecie to jest wyzwalane przy koncu im¬ pulsu wlaczajacego zawór wtryskowy i jest wy- 5 twarzane przez obwód sterujacy, zawierajacy dwa lub wiecej tranzystorów przerzutnikowych.W urzadzeniach sterujacych opisanego typu zna- ' ne juz jest doprowadzanie napiecia sterujacego do punktu polaczenia oporników dzielnika napiecio- io wego, które daje samoczynna, zalezna od ilosci obrotów silnika korekcje dlugosci impulsów ot¬ wierajacych, a ponadto do tego punktu polacze¬ nia przylaczony jest koniec uzwojenia wtórnego transformatora sluzacego jako czlon czasowy prze- 15 rzutnika, przy czym drugi koniec tego uzwojenia wtórnego jest polaczony z baza tranzystora wejs¬ ciowego tego przerzutnika.W znanym urzadzeniu sterujacym korekcja w zaleznosci od liczby obrotów jest jednakowa dla 20 kazdego stanu obciazenia silnika. Dla róznych ro¬ dzajów silników spalinowych pozadane jest jed¬ nak i czesto potrzebne by wplywac na te korekcje w zaleznosci od obciazenia tak, by przy czescio¬ wym obciazeniu, wynoszacym 60—80% najwyzsze- 25 go obciazenia, uzyskac minimum niepozadanych spalin.Potrzebne do tego dostosowanie charakterystyki korekcji daje sie w urzadzeniach sterujacych opi¬ sanego typu przeprowadzic w prosty sposób, przez 30 równolegle dolaczenie do dzielnika napiecia w za- 76 51676516 leznosci od obciazenia silnika drugiego dzielnika napiecia.W korzystnym przykladzie wykonania do przy¬ laczania drugiego dzielnika napiecia przeznaczo¬ ny jest tranzystor, którego przejscie emiter-kolek- tor, przykladowo szeregowo z opornikiem, wlaczo¬ ne jest pomiedzy punkt polaczenia oporników pierwszego dzielnika napiecia a punkt polaczenia oporników drugiego dzielnika napiecia.Przedmiot wynalazku jest przykladowo opisany na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia uklad elektryczny urzadzenia sterowania wtry- skiwacza silnika spalinowego, fig. 2 — charakte¬ rystyke uzyskiwanej za pomoca urzadzenia z fig. 1 zaleznosci czasu trwania otwarcia zaworu wtry¬ skowego od ilosci obrotów silnika, zas fig. 3 — wykresy czterech przebiegów napieciowych wy¬ stepujacych w urzadzeniu z fig. 1, a fig. 4 — od¬ miane czesci ukladu urzadzenia sterujacego wed¬ lug wynalazku.Przedstawiony na fig. 1 wtryskiwacz paliwa jest przeznaczony do czterocylindrowego silnika spalinowego 1, którego swiece zaplonowe 2 sa przylaczone do nie przedstawionego ukladu zaplo¬ nowego. W bezposredniej bliskosci do nie przed¬ stawionego na rysunku zaworu wlotowego silnika, w kazdym z prowadzacych do poszczególnych cy¬ lindrów odgalezien rury ssacej 3 znajduje sie uruchamiany elektromagnetycznie zawór wtrysko¬ wy 4. Do kazdego z zaworów 4 poprzez przewód paliwowy 5 z rozdzielacza 6 doprowadzane jest paliwo. W rozdzielaczu i w przewodach paliwo¬ wych 5 paliwo za pomoca elektromechanicznie po¬ ruszanej pompy jest utrzymywane pod stalym w przyblizeniu cisnieniem okolo 2 atmosfer. / Kazdy z zaworów wtryskowych 4 ma nie przed¬ stawione na rysunku uzwojenie magnesujace, któ¬ rego jeden koniec jest przylaczony do masy, a drugi poprzez przewód 8 jest polaczony z jed¬ nym z oporników 9. Oporniki 9 sa przylaczone po dwa razem do kolektora jednego z dwóch tranzy¬ storów mocy 10, 11, nalezacych do opisanego w dalszym ciagu opisu elektronicznego ukladu regu¬ lacji i sterowania.Wymieniony uklad regulacji i sterowania oprócz tranzystorów mocy 10, 11 zawiera sluzacy do wy¬ twarzania impulsów elektrycznych, obramowany na rysunku linia przerywana, monostabilny prze- rzutnik tranzystorowy 12, do którego naleza tran¬ zystor wejsciowy Tl i tranzystor wyjsciowy T2 oraz dlawik 13 z rdzeniem zelaznym jako czlon ustalajacy czas.Dlawik 13 . jest wykonany jako transformator i posiada przestawny rdzen 14. Rdzen ten jest osa¬ dzony na drazku nastawczym 15, który jest po¬ laczony z nie przedstawiona membrana puszki cisnieniowej 16. Puszka cisnieniowa jest swa stro¬ na ssaca przylaczona do rury ssacej 3 silnika bez¬ posrednio za przepustnica 18 przestawiana peda¬ lem 17 i przy spadku cisnienia podnosi rdzen 14 w kierunku pokazanym strzalka tak, ze zwieksza¬ jaca sie szczelina powietrzna rdzenia zmniejsza tym bardziej indukcyjnosc uzwojenia pierwotnego 9 transformatora im nizsze jest cisnienie w rurze ssacej 3.Uzwojenie wtórne 20 dlawika 13 jest jednym z dwóch konców przylaczone do bazy tranzystora wejsciowego Tl i do opornika R3, polaczonego ze wspólnym przewodem plusowym 21, natomiast 5 drugi koniec uzwojenia Wtórnego 20 jest polaczo¬ ny z punktem polaczenia H dwóch oporników Rl i R2, tworzacych dzielnik napieciowy. Opornik R2 jest drugim swym wyprowadzeniem polaczony z przewodem plusowym 21, a opornik Rl jest io drugim swym wyprowadzeniem polaczony z prze¬ wodem minusowym 30, który jest przylaczony do masy i do bieguna ujemnego nie przedstawionej baterii 12 V. Tranzystory Tl i T2, oba typu n-p-n, sa przylaczone swymi emiterami bezposrednio do 15 przewodu minusowego 30. Kolektor tranzystora wejsciowego Tl przez opornik R4 a kolektor tran¬ zystora T2 przez uzwojenie pierwotne 10 dlawika 13 i przez szeregowo z nim polaczony opornik R6 sa polaczone z przewodem plusowym 21. Baza 20 tranzystora T2 jest przez opornik sprzegajacy R5 polaczona z kolektorem tranzystora wejsciowego Tl. Baza tranzystora Tl przez kondensator Cl jest polaczona ze stykiem nieruchomym 23 lacznika, którego styk ruchomy 24 jest polaczony z prze- 25 wodem minusowym 30, przy czym lacznik ten jest przez krzywke dwugarbowa 28, sprzezona przez nie przedstawiony wal krzywkowy z walem kor¬ bowym 27 silnika, zwierany raz na kazdy obrót walu korbowego, przez co blokowany jest tran- 30 zystor Tl. W celu ladowania i rozladowywania kondensatora Cl jego wyprowadzenie polaczone ze stykiem 23 jest przylaczone przez opornik 29 do przewodu plusowego 21, natomiast jego drugie wyprowadzenie jest polaczone z przewodem plu- 35 sowym 21 przez opornik R3 i przez uzwojenie wtórne 20 z punktem H.Zanim opisane beda dalsze elementy ukladu sterowniczego trzeba podac jak zmieniaja sie im¬ pulsy pradowe J okreslajace czas otwarcia zawo- 40 rów wtryskowych 4, powstajace przy zwarciu styków 23, 24, gdy zmienia sie cisnienie w rurze ssacej 3, a zatem i indukcyjnosc uzwojenia pier¬ wotnego 19.Bezposrednio przed momentem zwarcia styku 24 45 tranzystor wejsciowy Tl jest w stanie przewodze¬ nia i utrzymuje tranzystor wyjsciowy T2 w stanie zablokowania. Gdy styk ruchomy 24 za pomoca krzywki 28 zostanie docisniety do styku nierucho¬ mego 23, ladunek nagromadzony na kondensatorze 50 Cl powoduje zmniejszenie sie potencjalu bazy tranzystora wejsciowego Tl ponizej potencjalu przewodowego minusowego 30 do wartosci ujem¬ nej. Na skutek tego tranzystor Tl zostaje zablo¬ kowany, a przerzutnik 12 znajduje sie w swoim 55 stanie niestabilnym, w którym tranzystor T2 jest w stanie przewodzenia. Przez tranzystor T2 plynie wykladniczo narastajacy prad kolektorowy, prze¬ plywajacy przez uzwojenie pierwotne 19, przy czym tak samo zmieniajace sie pole magnetyczne 6o jest wytwarzane w rdzeniu transformatora. Na¬ rastanie pradu nastepuje tym szybciej im wieksza jest szczelina powietrzna i im mniejsza jest in¬ dukcyjnosc uzwojenia pierwotnego 19. Przy ta¬ kim narastaniu pradu w uzwojeniu wtórnym 20 65 indukowane jest napiecie sprzezenia zwrotnego,76 5 które maleje wykladniczo od wartosci jaka ma w momencie zwarcia lacznika z predkoscia okreslo¬ na przez wartosc indukcyjnosci i jest tak skiero¬ wane, ze dazy do utrzymania tranzystora wejscio¬ wego Ti w stanie zablokowania i przeciwdziala dodatniemu napieciu wstepnemu bazy, ustalane¬ mu przez opornik R3, które dazy do ponownego wprowadzenia tranzystora wejsciowego w jego stabilny stan przewodzenia. Nastepuje to wówczas, gdy napiecie sprzezenia zwrotnego, indukowane w uzwojeniu wtórnym. 20 ma wartosc mniejsza niz napiecie wstepne bazy.Jak dlugo tranzystor Ti jest zablokowany, prze¬ wodzacy tranzystor T2 utrzymuje polaczone z nim poprzez wzmacniacz 32 tranzystory mocy 10, 11 równiez w stanie przewodzenia. Gdy jednak tran¬ zystor Ti powróci do swego stabilnego stanu prze¬ wodzenia, tranzystory T2, 10 i 11 zostaja ponow¬ nie zablokowane. Czas trwania impulsu J, wpro¬ wadzajacego zawory 4 w stan otwarcia trwa za¬ tem od momentu zwarcia styków 23, 24 lacznika az do takiego momentu, w którym tranzystor wyjsciowy T2 zostaje zablokowany a tranzystor wejsciowy Ti jest ponownie przewodzacy. Gdy in- dukcyjnosc uzwojenia pierwotnego 19 przy spad¬ ku cisnienia w rurze ssacej 3 maleje i dzieki te¬ mu prad kolektora tranzystora T2 moze szybciej wzrastac, napiecie sprzezenia zwrotnego induko¬ wane w uzwojeniu wtórym 20 równiez maleje szybciej i tranzystor wejsciowy wczesniej powraca do swego stanu przewodzenia. Zawory 4 zostaja w takim przypadku zamkniete znacznie wczesniej niz w przypadku wiekszosci indukcyjnosci i wiek¬ szego cisnienia.Dzieki opisanej zmianie indukcyjnosci uzwoje¬ nia pierwotnego 19 dlugosc impulsu otwierajace¬ go J zaworu wtryskowego zostaje dostosowana do cisnienia panujacego w rurze ssacej silnika. Ba¬ dania w czasie pracy silnika i w czasie prób wy¬ kazaly jednak, ze ilosc wtryskiwanego paliwa musi byc równiez zmieniana w zaleznosci od liczby obrotów silnika. Poniewaz ustalane przez wartosc cisnienia dlugosci impulsu dla danej wartosci cisnienia maja jednakowa wartosc, niezalezna od ilosci obrotów silnika, przedstawiony na fig. 1 uklad sterowania posiada dodatkowo uklad regu¬ lacyjny A, za pomoca którego napiecie pomiedzy punktem H a przewodem minusowym 30 jest zmieniane okresowo w takt wtrysków. Uklad re¬ gulacyjny A wytwarza przy tym napiecie steru¬ jace, którego przebieg zmian w czasie jest przed¬ stawiony na wykresie d z fig. 3 jako przebieg napiecia Us.Czas trwania Ti impulsu J jest okreslony przez wartosc chwilowa napiecia sterujacego Us przy koncu impulsu. Czas ten lezy przy tym w okresie Tp, pomiedzy momentem wyzwolenia napiecia sterujacego a momentem, w którym wartosc chwi¬ lowa tego napiecia sterujacego okresla czas trwa¬ nia impulsu. Uzyskuje sie przez to zaleznosc czasu trwania Ti od okresu Tp wzglednie ilosci obrotów n silnika.Uklad regulacyjny A z fig. 1 sluzy do urzeczy¬ wistnienia przedstawionej na fig. 2 zaleznosci cza- 516 6 su trwania Ti impulsu otwierajacego od ilosci obr rotów silnika. Czas trwania impulsu otwierajacego powinien zatem przy wzroscie ilosci obrotów sil¬ nika ciagle wzrastac az do wartosci ilosci obrotów 5 silnika n1=2500 obrotów na minute, nastepnie do wartosci n2=3300 obrotów na minute, czas trwa¬ nia impulsu otwierajacego powinien pozostawac staly, po czym az do wartosci n8=4000 obrotów na minute czas ten powinien malec, a powyzej tej • io ilosci obrotów czas ten powinien byc w przybli¬ zeniu staly i miec wartosc znacznie mniejsza niz w srodkowym zakresie wartosci predkosci obroto¬ wej silnika.Uklad regulacyjny A zawiera pierwszy tranzy- 15 stor T3, którego baza jest w punkcie Q przez dajacy stale opóznienie VI kondensator C2 i opor¬ nik R7 polaczona z opornikiem R4, polaczonym z kolektorem tranzystora wejsciowego Tl. Tran¬ zystor T3 podobnie jak drugi i trzeci tranzystor 20 T4j T5 Sa przylaczone swymi emiterami do prze¬ wodu minusowego. Baza tranzystora T3 jest przez opornik R8 przylaczona do przewodu plusowego 21. Baza drugiego tranzystora T4, który za pomoca opornika RIO bazy jest podobnie jak pierwszy 25 tranzystor T3 w stanie spoczynkowym utrzymy¬ wany w stanie przewodzenia, jest polaczona przez dajacy drugie opóznienie V2 kondensator sprze¬ gajacy C3 z kolektorem tranzystora T3, natomiast nastepny, polaczony swa baza przez opornik R12 30 z kolektorem tranzystora T4, tranzystor T5 w stanie spoczynkowym jest zablokowany, a w sta¬ nie przewodzenia powoduje szybkie naladowanie przez diode Dl kondensatora C4, który wraz z równolegle z nim polaczonym opornikiem R15 35 rozladowania lezy w obwodzie równoleglym do opornika kolektorowego R14 tranzystora T5.Napiecie panujace podczas ladowania i rozlado¬ wania na kondensatorze C4 jest wykorzystywane do tworzenia napiecia sterujacego Us i poprzez 40 wtórnik emiterowy na tranzystorze T6, którego kolektor jest przylaczony bezposrednio do prze¬ wodu plusowego 21, a baza przez diode D2 jest polaczona z kondensatorem C4, podawane jest w punkcie H na dzielnik napieciowy utworzony 45 z oporników Rl i R2.Opisane dotychczas czesci ukladu regulacyjnego A pracuja w nastepujacy sposób. Gdy tranzystor Tl pod koniec impulsu otwierajacego J, przykla¬ dowo w momencie czasu t2, ponownie powraca do 50 stanu przewodzenia, na jego kolektorze wystepuje ujemny skok napiecia, który poprzez opornik R7 i kondensator C2 blokuje przewodzacy w stanie spoczynkowym tranzystor T3. Wystepujacy na ba¬ zie tranzystora T3 ujemny skok napiecia prze- 55 chodzi w wykladniczo narastajace napiecie na oporniku R8, az po opóznieniu VI, okreslonym przez wartosc pojemnosci kondensatora C2, tran¬ zystor T3 ponownie znajdzie sie w stanie przewo¬ dzenia. Na kolektorze tranzystora T3 wystepuje 60 przy tym ujemny skok napiecia, który przez kon¬ densator C3 jest podawany na baze przewodzacego w stanie spoczynkowym tranzystora T4. Tranzy¬ stor T4 zostaje zablokowany az do czasu gdy kon- 65 densator C3 rozladuje sie poprzez opornik RIO76 516 8 tak dalece, ze baza tranzystora T4 bedzie miala potencjal dodatni w stosunku do jego emitera.Impuls wystepujacy na kolektorze tranzystora T4 zostaje zanegowany przez tranzystor T5, w ten sposób mianowicie, ze gdy tranzystor T4 przewo¬ dzi, tranzystor T5 jest zablokowany i odwrotnie.Gdy tranzystor T5 w momencie czasu t3 zaczyna przewodzic, wówczas kondensator C4 moze bardzo szybko poprzez diode Dl i opornik R13 nalado¬ wac sie do takiego napiecia, które jest okreslone przez dzielnik napieciowy utworzony przez opor¬ niki R13 i R14. Gdy tranzystor T5 zostaje zablo¬ kowany, kondensator C4 rozladowuje sie z duza stala czasu poczynajac od momentu czasu t4 po¬ przez opornik R15 i bardzo duza wejsciowa opor¬ nosc rzeczywista tranzystora T6. Na oporniku R15 powstaje wówczas przebieg PI potencjalu nary¬ sowany na wykresie d z fig. 3 linia przerywana.Gdy silnik pracuje powoli i okres powtarzania Tp impulsów otwierajacych jest duzy, kondensator C4 ma wystarczajaco duzo czasu na rozladowanie sie.W momencie czasu tn, na skutek zwarcia styków 23, 24 lacznika zostaje zapoczatkowany nowy im¬ puls wtryskowy Jlf którego koniec jest okreslony przez wartosc bezwzgledna dalej narastajacego napiecia sterujacego Us. Jak pokazano na fig. 3 koniec nowego impulsu wtryskowego JA wyste¬ puje w momencie czasu t12 gdy wartosc napiecia sterujacego Us wynosi Ux.Przy wzroscie ilosci obrotów silnika okres Tp=l/n maleje i koniec impulsu wtryskowego lezy coraz blizej momentu czasu t4, czyli przy niz¬ szej wartosci potencjalu PI. Czas trwania Tl im¬ pulsu rosnie przy tym z iloscia obrotów silnika az do wartosci nv Dla wiekszych predkosci obro¬ towych koniec impulsu wypada w zakresie stalej wartosci napiecia Us=U0, które z dzielnika napie¬ ciowego utworzonego z oporników R16, R17 jest do¬ prowadzane przez diode D3 na baze tranzystora T6.Czas trwania Tl impulsu pozostaje zatem staly przy nie zmienionych warunkach az do ilosci ob¬ rotów n=n2.Aby w przedziale wartosci ilosci obrotów silnika od n2 do ns uzyskac przedstawiony spadek czasu trwania impulsu, z kolektorem tranzystora T4 przez diode D5 polaczony jest z przewodem minu¬ sowym 30 kondensator C5, który w momencie czasu t3 lub t18 zostaje szybko naladowany i od momentu czasu t4 lub t14 jest powolnie rozlado¬ wywany poprzez opornik R19. Dioda D4 sluzy do tego, by kondensator ten tylko wtedy i tak dlugo oddzialywal na tranzystor T6, gdy potencjal P2 na jego elektrodzie polaczonej z ta dioda i z dioda D5 ma wartosc wieksza niz napiecie U0, czyli na wykresie d z fig. 3 lezy blizej linii zerowej. Gdy koniec impulsu przypada na galezi krzywej na¬ piecia P2 pomiedzy momentem czasu T4 a prze¬ cieciem linii poziomej Us=U0, nastepuje zmniej¬ szanie sie czasu trwania Tl impulsu. Gdy ilosc obrotów wzrasta poza wartosc n8 koniec impulsu nastepuje juz przed momentem czasu t4 lub t14.Kondensator C5 jest wówczas ladowany calkowi¬ cie, na skutek czego czas trwania impulsu po¬ wyzej wartosci n3 ilosci obrotów jest praktycznie staly.Uklad regulacyjny A i powodowana przez nie¬ go, podana na fig. 2, zalezna od ilosci obrotów silnika kolekcja okreslanego przez cisnienie w ru¬ rze ssacej czasu trwania Ti impulsu J sa opisane 5 jedynie przykladowo i dla silnika spalinowego o innej konstrukcji beda musialy byc dokonane odpowiednie zmiany w celu przystosowania. Cha¬ rakterystyka korekcji bedzie miala przebieg od¬ biegajacy od podanego na fig. 2. io Niezaleznie od tego jak szczególowo przebiega charakterystyka, uwazana za najkorzystniejsza, czesto, na przyklad w celu wykorzystania pelnych zdolnosci silnika, potrzebne jest, by ilosc wstrzy¬ kiwanego paliwa przy pelnym obciazeniu byla 15 inna niz przy pracy z czesciowym obciazeniem.Aby uklad regulacyjny mógl byc stosowany do wprowadzania zaleznej od ilosci obrotów silnika korekcji, jednak ze slabszym lub silniejszym od¬ dzialywaniem, do pierwszego dzielnika napiecio- 20 wego, utworzonego z oporników Rl, R2, wtedy gdy silnik pracuje pod pelnym obciazeniem, do¬ laczany jest równolegle drugi, utworzony z opor¬ ników R21, R22, dzielnika napiecia. Do przepro¬ wadzania podlaczania tego dzielnika przeznaczony 25 jest tranzystor T7, który swym przejsciem kolek- tor-emiter jest wlaczony pomiedzy punkt polacze¬ nia H oporników Rl, R2 pierwszego dzielnika a punkt polaczenia oporników R21, R22 drugiego dzielnika, szeregowo z opornikiem R23. W przed- 30 stawionym na fig. 1 przykladzie wykonania jako kryterium pelnego obciazenia stosowany jest czas trwania impulsu wtryskowego J, podawanego z przerzutnika monostabilnego. Gdy ten czas przekracza wartosc porównawcza S, która jest za- 35 dawana przez uklad opózniajacy, zawierajacy tranzystory T8 i T9, wówczas sygnalizowane jest pelne obciazenie.Tranzystor T9 jest, podobnie jak tranzystor T8, typu n-p-n i podobnie jak on jest przylaczony 40 swym emiterem do przewodu minusowego 30. Je¬ go baza jest polaczona przez opornik R28 i diode D6 z przewodem plusowym 21 oraz przez opornik R27 z przewodem minusowym 30. W celu otrzy¬ mania opóznienia S kondensator C6 jednym ze 45 swych wyprowadzen jest przylaczony do diody D6 i opornika R28, a drugim wyprowadzeniem do opornika R29, polaczonego z przewodem pluso¬ wym oraz do anody diody D7, której katoda jest polaczona z tym punktem ukladu regulacyjnego, 50 na którym pomiedzy dwoma impulsami wtrysko¬ wymi J panuje potencjal dodatni bliski potencjalu przewodu plusowego, przy czym potencjal ten znacznie zmniejsza sie podczas impulsu wtrysko¬ wego. W przedstawionym przykladzie punkt przy- 55 laczenia K diody D7 jest bezposrednio polaczony z kolektorem tranzystora wyjsciowego T2 prze¬ rzutnika.W przerwach pomiedzy impulsami J tranzystor T9 jest w stanie przewodzenia, tranzystor T8 jest 60 zablokowany a tranzystor T7 przewodzi. Konden¬ sator C6 jest wówczas na swej elektrodzie pola¬ czonej z baza tranzystora T9 ladowany silnie ujemnie w stosunku do swej drugiej elektrody.Gdy przerzutnik 12 na poczatku impulsu wtrysko- 65 wego J zostaje wyzwolony w momencie czasu tt9 lub tu, przez co jego tranzystor wyjsciowy T2 staje sie przewodzacy, potencjal na kolektorze tego tranzystora wyjsciowego staje sie bliski potencjalu przewodu minusowego i powoduje to, ze ladunek gromadzacy sie na kondensatorze C6 blokuje tranzystor T9, tranzystor T8 staje sie przewodza¬ cy a tranzystor TT zablokowany i to tak dlugo, az po czasie opóznienia S kondensator C6 rozla¬ duje sie i w momencie czasu t5 lub t15 tranzystor T9 stanie sie ponownie przewodzacy.Gdy wartosc bezwzgledna cisnienia w rurze ssacej 3 na skutek odpowiadajacego czesciowemu obciazeniu silnika ustawienia przepustnicy 18 jest bardzo niska, a okreslony przez dlawik 13 czas trwania Ti impulsu jest krótki i na skutek tego w momencie czasu t2 juz przed koncem t5 czasu opóznienia S impuls juz sie konczy, dzielnik na¬ piecia utworzony z oporników R21, R22 nie dzia¬ la, poniewaz jest on odciety od reszty ukladu przez zablokowany jeszcze przy koncu impulsu tranzy¬ stor T7. Zalezna od ilosci obrotów korekcja za pomoca napiecia sterujacego Us jest wówczas w pelni czynna.Gdy natomiast przy pelnym obciazeniu, wskutek duzego otworzenia przepustnicy 18, cisnienie w rurze ssacej jest tylko nieco mniejsze od cisnie¬ nia otoczenia, dlawik 13 powoduje odpowiednio duzy czas trwania impulsu, na skutek czego naj¬ pierw konczy sie impuls a potem tranzystor T9 a wraz z nim tranzystor T7 powracaja do po¬ przedniego stanu przewodzenia. W takim przy¬ padku napiecie sterujace Us wzgledem opornika R18 ma dzialanie oslabione, poniewaz dzialaja równoczesnie oba dzielniki napiecia i wstepne na¬ piecie stale punktu H jest przez zwiekszony prad silniej utrzymywane. Przedstawiony przyklad wykonania umozliwia wiele róznych oddzialywan na charakterystyke korekcji w zaleznosci od licz¬ by obrotów. Mozna przykladowo stosunek podzialu dzielnika napieciowego utworzonego przez oporniki R21, R22 dobrac zaleznie od potrzeby wiekszy niz dla pierwszego dzielnika napiecia, utworzonego przez oporniki Rl, R2 i uzyskac przez to przy pracy pod pelnym obciazeniem podniesienie lub opuszczenie, a ponadto dalsze mozliwosci zmian daje zmienianie opornika R23.W drugim przykladzie wykonania, przedstawio¬ nym na fig. 4, zastosowane jest uproszczenie po¬ legajace na tym, ze przejscie z obciazenia czescio¬ wego na obciazenie pelne jest realizowane przez zwarcie mechanicznych styków KI, K2. Styki te sa umieszczone w obwodzie sterowania tranzysto¬ ra T10 typu n-p-n, który podobnie jak tranzystor T8 w pierwszym przykladzie wykonania, swym kolektorem i swym opornikiem kolektorowym jest przylaczony do bazy tranzystora T7, lecz jego baza inaczej niz w pierwszym przykladzie wykonania jest przylaczona przez opornik R30 do przewodu minusowego i poprzez diode D8 i dwa oporniki R31 i R32 do przewodu plusowego 21.Przez te dwa oporniki i diode moze plynac duzy prad bazy utrzymujacy tranzystor T10 w stanie przewodzenia gdy styki KI i K2 sa roz¬ warte. 1516 10 Gdy styki KI, K2, przy nacisnieciu pedalu gazu 17 bezposrednio przed osiagnieciem pelnego ot¬ warcia przepustnicy 18 zostaja zwarte, tranzystor T10 zostaje zablokowany. Tranzystor T7 otrzy- 5 muje przez opornik R25 wystarczajacy prad bazy iv jest na skutek tego w stanie przewodzenia, przez co dzielnik napiecia utworzony przez oporniki R21, R22 jest przylaczony równolegle do dzielnika na¬ piecia utworzonego przez oporniki Rl, R2.™ W przykladzie Wykonania z fig. 4 zwarcie sty¬ ków KI, K2 nastepuje poprzez ich mechaniczne sprzezenie z pedalem gazu 17. MózEwe jest jed¬ nak równiez wykorzystanie do zwierania styków przy przejsciu na pelne obciazenie innych wiel- 15 kosci fizycznych, przykladowo silnego spadku cis¬ nienia panujacego w rurze ssacej 3. Nadaje sie do tego przykladowo polaczona z rura ssaca pusz¬ ka membranowa, której membrana jest z jednej strony pod dzialaniem cisnienia w rurze ssacej 20 a z drugiej strony pod dzialaniem cisnienia otocze¬ nia i przy róznicy cisnien 50—70 torów zwiera styki. PL PLPatent holder: Robert Bosch GmBH, Stuttgart (Federal Republic of Germany) Fuel injector control device The invention relates to a control device for a fuel injector of an internal combustion engine comprising at least one injection valve having a rectangular pulses determining the time of the opening the injection valve mono trigger. stable, consisting of an input transistor and an output transistor, the duration of these pulses being varied according to the number of revolutions by a control voltage based on the input transistor, and this voltage has a periodic course, changing with the pulse of the pulses switching on the valve In the known injectors of this type, the dosing of the amount of fuel supplied to each successive cycle of the engine operation takes place on the basis of the length of the injection valve opening time, to which the fuel is injected into practice. ¬ not constant pressure. The electric energy storage element, which is a choke with an iron core, the inductance of which is regulated by the pressure in the suction pipe behind the throttle, is provided for changing the length of the pulse switching the valve in the feedback circuit of the trigger. In order to obtain an additional correction of the pulse duration, depending on the number of revolutions, a time-varying control voltage can be provided, which, with unchanged feedback conditions, prolongs or shortens the duration of the unstable state, the voltage being triggered at the end of the pulse switching on the injection valve and is produced by a control circuit containing two or more toggle transistors. In control devices of the type described, it is already known to apply a control voltage to the connection point of the voltage divider resistors, which gives an automatic, dependent from the number of revolutions of the motor, correction of the length of the pulses opening, and furthermore to this point of connection, the end of the secondary winding of the transformer is connected to the transformer, which serves as the time element of the transformer, the other end of this secondary winding being connected to the base of the input transistor of this In a known control device, a stopper The operation, depending on the number of revolutions, is the same for each state of engine load. For various types of internal combustion engines, however, it is desirable and often necessary to influence these corrections depending on the load so that at a partial load of 60-80% of the highest load, the minimum undesirable exhaust gas is obtained. for this, the adjustment of the correction characteristic can be carried out in control devices of the type described in a simple manner, by connecting the voltage divider in parallel depending on the motor load of the second voltage divider. In a preferred embodiment for connecting a second voltage divider, a transistor is intended, the emitter-collector transition, for example in series with the resistor, is connected between the connection point of the resistors of the first voltage divider and the connection point of the resistors of the second voltage divider. The subject of the invention is described, for example, on the basis of the drawing in which Fig. 1 shows the electric system of the injection control of the internal combustion engine skewer, Fig. 2 - the characteristics of the dependence of the injection valve opening time on the number of engine revolutions obtained by means of the device from Fig. 1, and Fig. 3 - diagrams of four voltage waveforms occurring in the device of Fig. 1 and FIG. 4 is a variant of a control system according to the invention. The fuel injector shown in FIG. 1 is intended for a four-cylinder internal combustion engine 1, the spark plugs 2 of which are connected to an ignition system, not shown. In the immediate vicinity of an engine inlet valve (not shown), in each of the suction pipe branches 3 leading to the individual cylinders, there is an electromagnetically actuated injection valve 4. Each valve 4 is supplied through the fuel line 5 from the distributor 6 by there is fuel. In the distributor and in the fuel lines 5, the fuel is kept under an approximately constant pressure of about 2 atmospheres by means of an electro-mechanically actuated pump. Each of the injection valves 4 has a magnetizing coil (not shown), one end of which is connected to ground, and the other end is connected via wire 8 to one of the resistors 9. The resistors 9 are connected in pairs to the collector. one of the two power transistors 10, 11 belonging to the following description of the electronic regulation and control system. The said regulation and control system, in addition to the power transistors 10, 11, includes a line for generating electric pulses, framed in the figure. an intermittent, monostable transistor 12, which includes an input transistor T1 and an output transistor T2, and a choke 13 with an iron core as a timing member. it is designed as a transformer and has an adjustable core 14. This core is seated on an adjusting rod 15 which is connected to the diaphragm of the pressure box 16, not shown. The pressure box is connected to the suction pipe 3 of the gasoline engine. Indirectly after the throttle 18, operated by the pedal 17, and with a drop in pressure, it raises the core 14 in the direction shown by the arrow so that the increasing air gap of the core reduces the more the inductance of the primary winding 9 of the transformer, the lower the pressure in the suction pipe 3. Secondary winding 20 The throttle 13 is one of the two ends connected to the base of the input transistor T1 and to the resistor R3 connected to the common positive conductor 21, while the other end of the Secondary winding 20 is connected to the connection point H of the two resistors R1 and R2 forming a voltage divider. The resistor R2 is its second lead connected to the positive lead 21, and the resistor R1 is connected with its other lead to the minus lead 30 which is connected to the ground and to the negative pole of a 12 V battery, not shown. Transistors T1 and T2, both of the type npn, are connected with their emitters directly to the negative conductor 30. The collector of the input transistor T1 through the resistor R4 and the collector of the transistor T2 through the primary winding 10 of the choke 13 and through the resistor R6 connected in series with it are connected to the positive conductor 21. Base 20 of the transistor T2 is connected to the collector of the input transistor T1 through the R5 coupling resistor. The base of the transistor T1 is connected by the capacitor C1 to the fixed contact 23 of the switch, the movable contact of which 24 is connected to the negative conductor 30, this switch being through a double-barbed cam 28, connected by a camshaft not shown with a crankshaft 27. motor, closes once for every revolution of the crankshaft, thereby blocking the transistor T1. For charging and discharging the capacitor Cl, its lead connected to contact 23 is connected via a resistor 29 to the positive lead 21, while its second lead is connected to the plumb lead 21 via a resistor R3 and via a secondary winding 20 to point H. other elements of the control system, it is necessary to specify how the current pulses J change, which determine the opening time of the injection valves 4, which arise when the contacts 23, 24 are closed, when the pressure in the suction pipe 3 changes, and thus the inductance of the primary winding 19. Immediately before the contact 24 is closed, input transistor T1 is conductive and keeps output transistor T2 locked. When the moving contact 24 is pressed against the stationary contact 23 by means of the cam 28, the charge accumulated on the capacitor 50 Cl causes the base potential of the input transistor T1 to drop below the negative conductor potential 30 to a negative value. As a result, transistor T1 is blocked and flip-flop 12 is in its unstable state, in which transistor T2 is conducted. An exponentially increasing collector current flows through the transistor T2, flowing through the primary winding 19, the same varying magnetic field 6 ° being produced in the transformer core. The rise of the current occurs the faster the larger the air gap and the smaller the inductance of the primary winding 19. With such a rise in current in the secondary winding 20 65, a feedback voltage 76 is induced, which decreases exponentially from the value it has in at the moment of shorting the switch with the speed determined by the value of inductance i is directed in such a way that it aims to keep the input transistor Ti in the blocking state and counteracts the positive initial voltage of the base, determined by the resistor R3, which causes the re-insertion of the transistor input into its steady conduction state. This occurs when the feedback voltage is induced in the secondary winding. 20 has a value lower than the base bias voltage. As long as transistor Ti is blocked, conductive transistor T2 keeps the power transistors 10, 11 connected to it via the amplifier 32 also conductive. However, when the transistor Ti returns to its stable conductive state, transistors T2, 10 and 11 are re-blocked. The duration of the pulse J, which causes the valves 4 to open, therefore lasts from the moment the contacts 23, 24 of the switch are closed until the moment when the output transistor T2 is blocked and the input transistor Ti is again conductive. As the inductance of the primary winding 19 decreases with a pressure drop in the suction tube 3 and thus the collector current of T2 can increase faster, the feedback voltage induced in the secondary winding 20 also decreases faster and the input transistor returns to its own earlier. conduction state. The valves 4 are then closed much earlier than in the case of most inductances and higher pressures. By the described change of the inductance of the primary winding 19, the length of the opening pulse J of the injection valve is adapted to the pressure in the suction pipe of the engine. However, tests during engine operation and during tests have shown that the amount of fuel injected must also be varied depending on the number of engine revolutions. Since the pulse lengths determined by the pressure value for a given pressure value have the same value, regardless of the number of engine revolutions, the control system shown in Fig. 1 additionally has an A control system, by means of which the voltage between point H and the negative conductor 30 is periodically changed in time of injection. The control system A produces a control voltage, the time history of which is shown in the diagram d of FIG. 3 as the voltage curve Us. The duration Ti of the pulse J is determined by the instantaneous value of the control voltage Us at the end of the pulse. This time here lies in the period Tp, between the moment of the control voltage release and the moment in which the instantaneous value of this control voltage determines the impulse duration. This results in a dependence of the duration Ti on the period Tp or the number of engine revolutions n. The control system A of FIG. 1 serves to actualize the dependence of the duration of the opening impulse Ti on the number of rotations of the engine shown in FIG. 2. The duration of the opening impulse should therefore, with an increase in the number of engine revolutions, continuously increase up to the value of the engine revolutions n1 = 2500 revolutions per minute, then to the value n2 = 3300 revolutions per minute, the duration of the opening impulse should remain constant after until the value of n8 = 4000 revolutions per minute, this time should be reduced, and above this value and the number of revolutions, this time should be approximately constant and have a value much lower than in the middle range of the engine speed. it comprises a first transistor T3, the base of which is at Q via a capacitor C2 which gives a constant delay VI, and a resistor R7 connected to a resistor R4 connected to the collector of the input transistor T1. The transistor T3 as well as the second and third transistors 20 T4j T5 are connected by their emitters to the negative wire. The base of the transistor T3 is connected via a resistor R8 to the positive conductor 21. The base of the second transistor T4, which is kept conductive like the first transistor T3 in quiescent state by means of the base resistor R10, is connected by a capacitor which gives a second delay V2. ¬ connecting C3 with the collector of transistor T3, while the next, connected by its base through the resistor R12 30 with the collector of transistor T4, the quiescent transistor T5 is blocked, and in the conduction state it causes fast charging of the capacitor C4 by diode D1, which together with before the connected discharge resistor R15 lies in a circuit parallel to the collector resistor R14 of the transistor T5. The charging and discharging voltage on the capacitor C4 is used to create the control voltage Us and through the emitter follower on the transistor T6, the collector of which is connected directly to positive line 21, and the base via di Since D2 is connected to the capacitor C4, it is fed at point H to a voltage divider made up of resistors R1 and R2. The parts of the control circuit A described so far operate as follows. When the transistor T1 at the end of the opening pulse J, for example at time t2, returns to the conductive state again, its collector experiences a negative voltage spike which blocks the quiescent conductive transistor T3 through the resistor R7 and the capacitor C2. The negative voltage spike at the base of the transistor T3 transforms into an exponentially increasing voltage on the resistor R8, until after a delay VI, determined by the capacitance value of the capacitor C2, the transistor T3 is again in the on-state. At the collector of the transistor T3 there is a negative voltage jump, which is fed via the capacitor C3 to the base of the idle-conducting transistor T4. The transistor T4 is blocked until the capacitor C3 discharges through the resistor RIO76 516 8 so much that the base of the transistor T4 has a positive potential in relation to its emitter. The impulse on the collector of transistor T4 is negated by the transistor T5 in this way, that when the transistor T4 is conducting, the transistor T5 is blocked and vice versa. When the transistor T5 begins to conduct at the time t3, then the capacitor C4 can very quickly charge through the diode D1 and the resistor R13 to this voltage which is determined by the voltage divider formed by the resistances R13 and R14. When the transistor T5 is blocked, the capacitor C4 discharges with a long time constant starting from time t4 through the resistor R15 and the very high input resistance of the transistor T6. A potential waveform PI is then drawn on the resistor R15, as shown in the graph d, Fig. 3, as a dashed line. When the motor is running slowly and the repetition period Tp of the opening pulses is large, the capacitor C4 has enough time to discharge. When the contacts 23, 24 of the switch are closed, a new injection pulse J1f is initiated, the end of which is determined by the absolute value of the further increasing control voltage Us. As shown in Fig. 3, the end of the new injection pulse JA occurs at the time t12 when the value of the control voltage Us is Ux. With an increase in the number of engine revolutions, the period Tp = l / n decreases and the end of the injection pulse is getting closer to the time t4, i.e. at a lower value of the PI potential. The duration of the pulse Tl increases with the number of engine revolutions up to the value nv. For higher rotational speeds, the end of the pulse falls within the range of the constant voltage value Us = U0, which from the voltage divider formed by the resistors R16, R17 is quite led by the diode D3 on the basis of the transistor T6. The pulse duration Tl remains constant under unchanged conditions until the number of revolutions n = n2. In order to obtain the decrease in the pulse duration in the range of the number of revolutions of the motor from n2 to ns, with the collector of the transistor T4, through the diode D5, the capacitor C5 is connected to the minus conductor 30, which at the time t3 or t18 is quickly charged and from time t4 or t14 is slowly discharged through the resistor R19. Diode D4 serves to ensure that this capacitor affects the transistor T6 only as long as the potential P2 on its electrode connected to this diode and diode D5 has a value greater than the voltage U0, i.e. in the diagram dz Fig. 3 it is closer to the zero line . When the pulse ends on a branch of the voltage curve P2 between the time T4 and the crossover of the horizontal line Us = U0, the pulse duration T1 decreases. When the number of revolutions increases beyond the value of n8, the end of the pulse is already before the moment of time t4 or t14. The capacitor C5 is then fully charged, as a result of which the pulse duration above the value n3 of the number of revolutions is practically constant. 2, the collection of the suction pressure duration Ti in the suction pipe, given in FIG. 2, is only described by way of example, and for an internal combustion engine of a different design, appropriate changes will have to be made to adapt . The correction curve will have a course deviating from that given in Fig. 2. Regardless of the details of the characteristic considered to be the most favorable, it is often necessary, for example, to use the full capacity of the engine, that the amount of fuel injected is at full load it was different from that at partial load operation. In order that the regulating circuit could be used to introduce a correction depending on the number of revolutions of the motor, but with a weaker or stronger influence, to the first voltage divider made up of the resistors Rl, R2, when the engine is running at full load, a second voltage divider made of resistors R21, R22 is connected in parallel. The transistor T7 is intended to carry out the connection of this divider, which by its collector-emitter transition is connected between the connection point H of the resistors R1, R2 of the first divider and the connection point of the resistors R21, R22 of the second divider in series with the resistor R23. In the embodiment shown in FIG. 1, the duration of the injection pulse J, supplied from the monostable trigger, is used as the criterion for full load. When this time exceeds the comparative value S, which is given by the delay circuit comprising the transistors T8 and T9, then the full load is signaled. The transistor T9 is, like the transistor T8, of the npn type and, like this transistor, is connected by its emitter to the negative wire 30. Its base is connected via a resistor R28 and diode D6 to the positive wire 21 and via a resistor R27 to the negative wire 30. In order to obtain the delay S, the capacitor C6 is connected to diode D6 with one of its 45 leads and the resistor R28, and the second lead to the resistor R29, connected to the positive wire, and to the anode of the diode D7, the cathode of which is connected to this point of the control circuit, on which, between the two injection pulses J, there is a positive potential close to the potential of the positive wire, this potential is significantly reduced during the injection pulse. In the example shown, the connection point K of the diode D7 is directly connected to the collector of the output transistor T2 of the transformer. In the intervals between pulses J, transistor T9 is on, T8 is blocked and T7 is conducting. The capacitor C6 is then, on its electrode connected to the base of transistor T9, strongly negatively charged with respect to its other electrode. When the trigger 12 at the beginning of the injection pulse J is triggered at the time tt9 or tu, so that its transistor output T2 becomes conductive, the collector potential of this output transistor becomes close to the potential of the negative conductor and this causes the charge accumulating on the capacitor C6 to block the T9 transistor, the T8 becomes conductive and the TT transistor is blocked, and so on until after delay S, capacitor C6 discharges and at time t5 or t15 transistor T9 becomes conductive again. When the absolute value of the pressure in the suction pipe 3 due to the partial load of the motor, the throttle position 18 is very low, and the time determined by the choke 13 is the pulse duration Ti is short and, consequently, at the moment of time t2 it is delayed already before the end of time t5 When the pulse S is over, the voltage divider made up of the resistors R21, R22 does not work because it is cut off from the rest of the circuit by the transistor T7 blocked at the end of the pulse. The speed-dependent correction with the control voltage Us is then fully active, but when at full load, due to the large opening of the throttle 18, the pressure in the suction pipe is only slightly lower than that of the surroundings, the throttle 13 causes a correspondingly long pulse duration whereby the pulse first ends and then the transistor T9 and with it the transistor T7 revert to their previous conduction state. In such a case, the control voltage Us with respect to the resistor R18 has a weakened effect, because both voltage dividers operate simultaneously and the constant initial voltage of the point H is maintained more strongly by the increased current. The illustrated embodiment allows many different influences on the correction characteristics depending on the number of revolutions. For example, the division ratio of the voltage divider formed by the resistors R21, R22 can be selected, depending on the needs, greater than for the first voltage divider formed by the resistors Rl, R2, and thus, when working under full load, it can be raised or lowered, and further changes can be changed by changing the resistor R23 In the second embodiment, shown in FIG. 4, a simplification is applied in that the transition from partial load to full load is accomplished by closing the mechanical contacts KI, K2. These contacts are placed in the control circuit of the npn transistor T10, which, like the transistor T8 in the first embodiment, is connected with its collector and its collector resistor to the base of the transistor T7, but its base, differently than in the first embodiment, is connected by a resistor. R30 to the negative wire and through the diode D8 and the two resistors R31 and R32 to the positive wire 21. A large base current can flow through these two resistors and a diode, keeping the transistor T10 conductive when the contacts KI and K2 are open. 1516 10 When the contacts K1, K2, upon depressing the accelerator pedal 17 immediately before reaching the full opening of the throttle 18, are closed, the transistor T10 is blocked. The transistor T7 receives through the resistor R25 a sufficient base current iv is consequently conductive so that the voltage divider formed by resistors R21, R22 is connected in parallel to the voltage divider formed by resistors R1, R2. ™ In the embodiment example 4, the contacts KI, K2 are shorted by their mechanical connection with the gas pedal 17. However, it is also possible to use other physical quantities to close the contacts when switching to the full load, for example a strong drop in the prevailing pressure in the suction pipe 3. Suitable for this, for example, a membrane box connected to the suction pipe, the diaphragm of which is on the one hand under the action of the pressure in the suction pipe 20 and on the other hand under the influence of the ambient pressure and a pressure difference of 50-70 lines contacts. PL PL