Pierwszenstwo: 04.11.1972 (P. 158628) Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 17.02.1975 76235 KI. 5b, 41/00 MKP E21c 41/00 Twórcywynalazku: Miroslaw Chudek, Bernard Drzezla, Henryk Gil, TadeuszKochmanski, Magdziorz Jan, Wlodzimierz Olaszowski, Aleksander Tyrala Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Slaska im. W. Pstrowskiego, Gliwice (Polska) Sposób podziemnej eksploatacji fclóz pod obiektami Przedmiotem wynalazku jest sposób wybierania zlóz podziemnych, zwlaszcza pokladowych, pod obiek¬ tami na powierzchni ziemi lub w górotworze. Sposób ten najbardziej nadaje sie do wybierania pod obiektami dlugimi o malej szerokosci, tj. takimi jak linie kolejowe, drogi, podziemne wyrobiska korytarzowe, rurociagi, waly ziemne, rzeki itp.Korzystne oddzialywanie eksploatacji sposobem wedlug wynalazku na chronione obiekty w stosunku do eksploatacji o dlugim froncie prostoliniowym lub tez eksploatacji o przypadkowym ksztalcie, osiaga sie przez odpowiednie uksztaltowanie frontu wybierania badz tez przez odpowiednie rozmieszczenie w czasie eksploatacji pod i w sasiedztwie obiektu.Dotychczasowe sposoby eksploatacji pod dlugimi obiektami sprowadzaja sie do tego, ze najpierw prowadzi sie nieskrepowana eksploatacje poza wyznaczonym dla kazdego obiektu filarem ochronnym, a dopiero pózniej usiluje sie wybierac wewnatrz filaru ochronnego.Usilowania takie natrafiaja jednak na szereg przeszkód. Sa nimi: po pierwsze - utrudnione ksztaltowanie frontu eksploatacji pod katem zmniejszenia odksztalcen podluznych i poprzecznych w obiektach, po drugie- - niekorzystny stan odksztalcenia w obiektach poddanych poprzecznym odksztalceniom rozciagajacym, co nioze wykluczyc dalsze naruszanie ich równowagi poprzez prowadzenie eksploatacji wewnatrz filaru ochronnego, po trzecie - niekorzystny stan naprezenia w caliznie filaru, ochronnego poddanej wszechstronnym naprezeniom sciskajacym, co powoduje rozgniatanie filaru lub tapania w przypadku pokladu tapiacego, a to równiez moze wykluczyc dalsza eksploatacje. Wspomniane trudnosci poteguja sie, gdy w kilku pokladach pozostawione sa filary ochronne oraz gdy filary te sa zbyt waskie, co czesto ma miejsce.Wady dotychczasowych sposobów eksploatacji pod dlugimi obiektami usuwa sposób wedlug wynalazku, który umozliwia eksploatacje bezpieczna dla chronionego obiektu i nie przyczynia sie do wzrostu zagrozen górniczych lub nawet je zmniejsza.Sposób podziemnej eksploatacji zlóz pod obiektami wedlug wynalazku polega na tym, ze najpierw wybiera sie pod osia obiektu pas zloza o szerokosci stalej lub zmiennej zaleznie od warunków górniczo-geologicznych, a nastepnie z pewnym opóznieniem, pozostala czesc zloza w sasiedztwie obiektu.z 76236 Szerokosc wybieranego wyprzedzajaco pasa pod osia obiektu mozna tak dobrac, zeby przez caly czas trwania eksploatacj. w granicach zasiegu wplywów na chroniony obiekt odksztalcenia pódluL w"bL Se przekroczyly 50% odksztalcen wystepujacych przy eksploatacji dlugim frontem prostolimowym Ponadto IZT^TT TfI153" P°f K^ °biektU WyW°lUJe W °biekcie P°Przeczne odksztalcenia 2Z#£E& J^LSSSTja?°S tez wrecz korzystne dla obiektu czy **bezpieczeristwa robot~ Szerokosc pasa wybieranego pod osia obiektu oraz konieczne wyprzedzenie miedzy eksploatacja pasa a eksp oatacja zewnetrzna obhcza sie przy uzyciu odpowiednich wzorów matematycznych. Ponadto dla optym* hzacji tych dwu wielkosci opracowany jest odpowiedni program dla maszyny cyfrowej Poniewaz sposób eksploatacji pod obiektami wedlug wynalazku zapewnia zmniejszenie odksztalcen po¬ dluznych w obiekcre rzedu 50% i powoduje poprzeczne odksztalcenia sciskajace oraz zabezpiecza przed koncen¬ tracja naprezen w pokladach pod obiektem, wiec w wielu przypadkach mozna bedzie stosowac eksploatacje z zawalem stropu zamiast znacznie drozszej eksploatacji z podsadzka plynna, lub tez mozna bedzie eksploato- wac tam, gdzie ze wzgledu na bezpieczenstwo obiektów na powierzchni czy robót górniczych eksploatacja byla zatrzymana. r J ' Przyklady zastosowan sposobu eksploatacji wedlug wynalazku pokazano na rysunkach fig. 1 fig 2 fig 3 punkty A i B stanowia np. konce chronionegoobiektu. ' ' ' PLPriority: November 4, 1972 (P. 158628) Application announced: June 1, 1973 Patent description was published: February 17, 1975 76235 KI. 5b, 41/00 MKP E21c 41/00 Creators of the invention: Miroslaw Chudek, Bernard Drzezla, Henryk Gil, Tadeusz Kochmanski, Magdziorz Jan, Wlodzimierz Olaszowski, Aleksander Tyrala Authorized by a temporary patent: Silesian University of Technology W. Pstrowskiego, Gliwice (Poland) Method of underground mining of underground deposits under objects The subject of the invention is a method of extracting underground deposits, especially on-board ones, under objects on the ground or in a rock mass. This method is most suitable for excavating under long objects with a small width, i.e. such as railway lines, roads, underground corridors, pipelines, earth banks, rivers, etc. The favorable impact of the exploitation of the method according to the invention on the protected objects in relation to long-term exploitation. the front of a rectilinear or randomly shaped operation is achieved by appropriate shaping of the excavation front or by appropriate arrangement during operation under and in the vicinity of the object. of the object as a protective pillar, and then attempts to choose inside the protective pillar, however, such efforts encounter a number of obstacles. They are: firstly - difficult shaping of the front of exploitation in terms of reducing longitudinal and transverse deformations in objects, second - unfavorable state of deformation in objects subjected to transverse tensile deformations, which cannot exclude further disturbance of their balance by conducting exploitation inside the protective pillar, thirdly - an unfavorable state of stress in the body of the protective pillar subjected to comprehensive compressive stresses, which causes the pillar to crush or tap in the case of a sloping deck, and this may also exclude further operation. The aforementioned difficulties intensify when protective pillars are left in several decks and when these pillars are too narrow, which is often the case. The disadvantages of the current methods of exploitation under long objects are eliminated by the method according to the invention, which enables safe operation for the protected object and does not contribute to The method of underground mining of deposits under the objects according to the invention is based on the fact that first a strip of deposit with a constant or variable width, depending on mining and geological conditions, is selected under the axis of the object, and then, with a certain delay, the remaining part of the deposit in the vicinity of the facility.z 76236 The width of the pre-selected lane under the facility axis can be selected in such a way that the entire duration of operation. within the range of impacts on the protected object, the deformations of the shell L in "bL Se exceeded 50% of the deformations occurring when operated with a long rectilinear front. Moreover J ^ LSSSTja? ° They are also beneficial for the facility or ** the safety of the robot ~ The width of the belt selected for the axis of the facility and the necessary advance between belt operation and external operation are checked using appropriate mathematical formulas. In addition, for the optimization of these two sizes, an appropriate program for the digital machine is developed, because the method of operation under the objects according to the invention ensures the reduction of longitudinal strains in the object by 50% and causes transverse compression deformations and prevents the concentration of stresses in the decks under the object, So in many cases it will be possible to use mining with collapse of the roof instead of much more expensive exploitation with liquid filling, or it will be possible to operate where, due to the safety of objects on the surface or mining works, the operation has been stopped. Fig. 1, Fig. 2, Fig. 3, points A and B are e.g. the ends of the protected object. '' 'PL