Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.02.1975 76200 KI. 201,1 MKP B60I 3/10 CZYTELNIA Urzedu Patentowegc Polskiej BzECzypcsroii.fi) Li' Twórcawynalazku: Jan Lyskanowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Elektrotechniki, Warszawa (Polska) Urzadzenie zabezpieczajace przed poslizgiem i doziemieniem silniki i urzadzenia trakcji elektrycznej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zabezpieczajace przed poslizgiem i doziemieniem silniki i urzadze¬ nia stosowane w taborze trakcji elektrycznej.Znane dotychczas rozwiazania zabezpieczen przed poslizgiem oparte sa na ciaglym porównywaniu napiec lub czestotliwosci jako funkqi predkosci obrotowej poszczególnych zestawów kolowych pojazdu za pomoca pradniczek tachometrycznych lub innych czujników. Jeden z parametrów, czestotliwosc lub napiecie jest prosta funkcja predkosci obrotowej zestawu kolowego, którego porównanie dokonuje sie na przyklad w ukladzie symetrycznym mostka elektrycznego. Warunkiem prawidlowej i niezawodnej pracy ukladu jest miedzy innymi dobra jakosc pradniczektachometrycznych. ? Wada tych zabezpieczen jest to, ze zachowanie dostatecznej czulosci ukladu nawet przy malych predkos¬ ciach pojazdów wymaga albo stosowania oporników o ograniczonej rezystancji, w których jest tracona stosun¬ kowo duza ilosc energii elektrycznej, albo stosowania skomplikowanych ukladów zliczajacych impulsy.Dotychczasowe rozwiazania zabezpieczen przed doziemieniem silników i urzadzen trakcyjnych w taborze trakcji elektrycznej opieraja swe dzialanie na ochronie róznicowej. Zabezpieczenie takie sklada sie z przekaznika róznicowego majacego dwie cewki pradowe wysokiego napiecia na wspólnym rdzeniu, ale o przeciwnym kierun¬ ku nawiniecia. Dlatego w normalnych warunkach pracy obwodu zabezpieczanego, strumienie magnetyczne zno¬ sza sie. W przypadku pojawienia sie niesymetrii w obwodzie, powstaje strumien wypadkowy, który powoduje przyciagniecie zwory i na przyklad przelaczenie zestyków; Powazna wada tych przekazników jest niska czulosc pradowa oraz duze trudnosci w uzyskaniu izolacji miedzy dwiema cewkami pradowymi. Poza tym zastosowanie tego przekaznika wymaga rozciecia obwodów wysokiego napiecia.Celem wynalazku jest unikniecie opisanych wad i niedogodnosci, a zadaniem technicznym jest opracowanie uniwersalnego i prostego urzadzenia opartego na pomiarze róznicy pradów, zabezpieczajacego jednoczesnie przed poslizgiem i doziemieniem silniki i urzadzenia trakcji elektrycznej.Cel ten osiagnieto w urzadzeniu wedlug wynalazku, którego istote stanowia przekladnik pradowy w ukla¬ dzie przetwornika drugiej harmonicznej oraz uklad wykonawczy skladajacy sie z zbacza stabilizowanego gene-2 76200 ratora przylaczonego przez rezystor do uzwojenia pierwotnego przekladnika, prostownika przylaczonego do rezystora i uzwojenia wtórnego przekladnika oraz wzmacniacza pradu stalego do którego wejscia jest przylaczo¬ ny prostownik a do wyjscia przekaznik posredniczacy. Przekladnik sklada sie z dwóch rdzeni magnetycznych o dwóch uzwojeniach kazdy, z przeprowadzonymi przez srodek rdzeni przewodami zasilajacymi obwód zabez¬ pieczany.W wyniku zastosowania przekladnika w ukladzie przetwornika drugiej harmonicznej uzyskuje sie duza czulosc pradowa ukladu wykonawczego oraz mozliwosc przeprowadzenia przez srodek rdzeni przetwornika przewodów zasilajacych obwód zabezpieczany, przez co zapewnia sie dobra izolacje obwodów wysokiego i niskiego napiecia.Przedmiot wynalazku pokazano w przykladowym wykonaniu na rysunku przedstawiajacym schemat blo- kowo-ideowy urzadzenia zabezpieczajacego.Urzadzenie zabezpieczajace sklada sie z przekladnika P w ukladzie przetwornika parzystych harmonicz¬ nych oraz ukladu wykonawczego R .Przekladnik P jest zbudowany z dwóch toroidalnych rdzeni magnetycznych z nawinietymi uzwojeniami pierwotnymi zx i z2. Przez srodek rdzeni sa przeprowadzone przewody pradowe obwodu zabezpieczanego. Uzwojenie pierwotne Z\ jest przylaczone za posrednictwem rezystora R5 do genera¬ tora G w ukladzie przetwornicy na tranzystorach zasilanego z zasilacza Z natomiast uzwojenie wtórne Z2 jest przylaczone do prostownika Pr, nalezacych do ukladu wykonawczego R. Wzmacniacz przekaznikowy W jest zasilany z zasilacza Z i jest przylaczony do prostownika Pr. Przekaznik posredniczacy Pwy przylaczony do wyjscia wzmacniacza W steruje stykami a.Przez uzwojenie pierwotne przepuszcza sie prad przemienny o czestotliwosci akustycznej z generatora G powodujacy okresowe przemagnesowania rdzenia. Jezeli w obwodzie WN wystapi niesymetria pradowa na skutek doziemienia czesci obwodu lub w wyniku poslizgu kól pojazdu, to rdzen zacznie byc magnesowany polem magnetycznym proporcjonalnym do róznicy pradów plynacych w przewodach zasilajacych. W uzwojeniu wyjs¬ ciowym przetwornika indukuje sie napiecie parzystych harmonicznych, które jest prostowane przez prostownik Pr i wygladzone. W ten sposób uzyskuje sie napiecie stale o wartosci proporcjonalnej w pewnym zakresie do róznicy pradów li oraz l2. Spadek napiecia na rezystorze R5 wykorzystany jest do podtrzymania dzialania przekaznika w zakresie duzych pradów zwarciowych.Jezeli napiecie na wyjsciu prostownika Pr przekroczy wartosc zadzialania wzmacniacza W pracujacego w ukladzie na przyklad przcrzutnika dwustabilnego, nastepuje zadzialanie przekaznika posredniczacego Pwy, który swymi stykami a podaje impuls do wylacznika. Uklad wykonawczy R wraca do stanu spoczynkowego z chwila zrównania sie pradów sterujacych i jest gotowy do dalszej pracy. Zasilacz Z stabilizuje napiecie pomoc¬ nicze doprowadzone do ukladów pólprzewodnikowych generatora G i wzmacniacza W. PL PL