Uprawniony z patentu: Pilkington Brothers Limited, Liverpool (Wielka Brytania) Urzadzenie do usuwania gazów z cieklej kapieli metalowej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do Usu¬ wania gazów z cieklej kapieli metalowej.Urzadzenie wedlug wynalazku znajduje szczegól¬ nie zastosowanie podczas usuwania gazów z cieklej kapieli metalowej stosowanej w niektórych proce¬ sach wytwórczych szkla. W procesach tych szklo styka sie z górna powierzchnia cieklej kapieli me¬ talowej w trakcie albo nadawania odpowiednich ksztaltów wyrobowi szklanemu, na przyklad plyty albo tez podczas obróbki powierzchniowej jiuz ufor¬ mowanego wyrobu. Ciekla kapiel metalowa stoso¬ wana w tego rodzaju procesach winna posiadac sklad wedlug polskiego patentu nr 41876.Waznym jest wlasciwe zapobieganie powstawaniu pecherzy gazowych wytwarzajacych sie w kapieli metalowej, które wyplywajac ku powierzchni ka¬ pieli osiadaja na dolnej powierzchni szklanego wy¬ robu. Tego rodzaju uszkadzanie powierzchni szkla¬ nej przez pecherze znane jest pod nazwa „pecherzy dennych".Kapiel metalowa stosowana podczas procesu wy¬ twarzania szkla zazwyczaj znajduje sie w kadzi wyprawionej od wewnatrz materialem ogniotrwa¬ lym. Podczas tego procesiu soda zawarta w szkle stykajacym sie z kapiela przechodzi do wyprawy kadzi i tworzy na niej polewe szklana. Z kolei, po¬ wstala polewa na wyprawie kadzi stanowi zródlo tworzenia pecherzy gazowych, zwlaszcza wodoru, które po osiagnieciu odpowiedniej wielkosci od¬ rywaja sie od scianek wyprawy i wyplywaja do 10 15 20 25 góry. Zastosowanie odsysania poprzez ogniotrwala wyprawe kadzi przeciwdziala powstawaniu peche¬ rzy gazowych, jednak w pewnych okolicznosciach tworzaca sie polewa czyni wyprawe kadzi nieprze¬ puszczalna, co z kolei uniemozliwia odsysanie ga¬ zów poprzez wyprawe kadzi.Celem wynalazku bylo opracowanie konstrukcji urzadzenia, które pozwoliloby na otrzymanie wy¬ dzielajacych sie w kapieli gazów bez koniecznosci usuwania wytwarzajacej sie na scianach kadzi po¬ lewy.Cel zostal osiagniety przez to, ze urzadzenie za¬ wiera element wykonany z ogniotrwalego porowa¬ tego materialu czesciowo zanurzony w kapieli oraz przewód ssacy polaczony z elementem i z pompa ssaca do usuwania gazów z kapieli poprzez ten element.Korzystnym jest gdy nie zanurzona czesc elemen¬ tu ma nieprzepuszczalna powierzchnie i jest pola¬ czona bezposrednio z przewodem ssacym. Powierz¬ chnia nie zanurzonej czesci ogniotrwalego elementu moze byc pokryta szklista polewa.Zastosowanie odsysania poprzez element z poro¬ watego materialu zanurzony w cieklym metalu, który nie jest ani czescia samej kadzi, ani tez jej wyprawy, pozwala na latwa kazdorazowa wymiane elementu w przypadkach, gdy jego zanurzona czesc pokryje sie polewa i stanie sie nieprzepuszczalna.Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocznione w przykladowym wykonaniu na rysunku, który 760093 76009 4 przedstawia schematycznie jego widok perspekty¬ wiczny.Ciekle szklo zostaje doprowadzone na jedna stro¬ ne kapieli 1, a nastepnie zostaje przesuwane po po¬ wierzchni kapieli na jej druga strone. Kapiel meta¬ lowa 1 stanowi ciekly metal taki jak cyna, która posiada wieksza gestosc od szkla. Przeplyw szkla doprowadzonego do kapieli jest odpowiednio wyre¬ gulowany, co powoduje, ze warstwa plynnego szkla tworzy sie na powierzchni kapieli 1 i przeplywa wzdluz w postaci tasmy 2 o jednakowej szerokosci mniejszej od szerokosci kapieli 1 zawartej w po¬ dluznej kadzi. Tasmaszklana 2 przesuwa sie wzdluz kapieli 1, w kierunku oznaczonym na rysunku strzalka A. Tasma 2 jest ograniczona po bokacn dwoma powierzchniami ograniczajacymi 3 i 4 polo¬ zonymi na powierzchni kapieli 1, do których do¬ prowadzony jest ciagly doplyw gazu ochronnego, na przyklad azotu, stanowiacego atmosfere ochronna w przestrzeni ponad kapiela.Temperatura szklanej tasmy 2 jest regulowana w trakcie przesuwania sie tasmy wzdluz kapieli 1 przez regulatory temperatury (nie pokazane na ry¬ sunku) umieszczone w kapieli i ponad kapiela w taki sposób, ze tasma szklana 2 zblizajac sie do drugiej strony kapieli 1 jest juz wystarczajaco ostu¬ dzona, by opuszczajac powierzchnie kapieli w sta¬ nie nie odksztalconym mogla przejsc do strefy ko¬ lejnej obróbki, na przyklad obróbki wyzarzajacej.Jak przedstawiono na rysunku kadz zawierajaca kapiel 1 posiada dno 5 jednolite ze scianami bocz¬ nymi 6 powstalymi z wylozenia odpowiednim ma¬ terialem ogniotrwalym zewnetrznego metalowego pancerza. Dla zabezpieczenia sie przed tworzeniem sie pecherzy gazu na przyklad pecherzy wodoru powstajacych na ogniotrwalej wyprawie kadzi, wówczas gdy wyprawa poprzez czeste uzywanie urzadzenia pokryje sie szklista polewa, zastosowano w kapieli 1 elementy odsysajace 7, z których dwa pokazane na rysunku sa zanurzone w kapieli me¬ talowej 1.W przedstawionym rozwiazaniu konstrukcyjnym elementy odsysajace 7 sa czesciowo zanurzone w powierzchniach ograniczajacych 3 i 4 kapieli 1 po bokach tasmy 2. Kazdy z elementów 7 stanowi glowice wykonana z porowatego ogniotrwalego ma¬ terialu, której jedna czesc 8 jest zanurzona pod po¬ wierzchnia kapieli 1, zas druga czesc 9 jest wynu¬ rzona. Czesc wynurzona 9 jest pokryta powierzch¬ niowo na przyklad szklem czyniacym ja nieprze¬ puszczalna. Przewód ssacy 10 przechodzi poprzez nieprzepuszczalna powierzchnie wynurzonej czesci 9 laczac sie z wewnetrzna czescia glowicy 7. Przewód odsysajacy 10 jestt uszczelniony na powierzchni z zasady przy pomocy masy szklanej i wychodzi na zewnatrz poprzez odpowiednia sciane boczna 6 ka¬ dzi do pompy odsysajacej (nie pokazanej na rysun¬ ku) wsfpólnej dla wszystkich glowic odsysajacych 7.Pompa odsysajaca moze byc kazda pompa nadajaca sie do tego celu, zaleca sie zas pompe typu inzekto- rowego.Podczas dzialania urzadzenia gazy wydzielajace sie z cieklej kapieli metalowej 1 zostaja wsysane przez glowice odsysajace 7, co zapobiega tworzeniu sie pecherzy gazowych.Glowice odsysajace 7 moga byc wykonane z ogniotrwalego materialu porowatego, tego samego rodzaju jaki uzywany jest do wyprawy wnetrza ka¬ dzi. Glowice 7 moga byc równiez wykonane z we¬ gla; wówczas wynurzona czesc 9 kazdej glowicy 7 winna byc wykonana jako nieprzepuszczalna z gra¬ fitu lub wegla o wiekszej gestosci niz pozostala czesc glowicy 7.Glowice odsysajace 7 maja okolo 30 cm kwadra¬ towych powierzchni w czesci zanurzonej 8 i sa roz¬ stawione w odstepach wzdluz dlugosci kapieli 1.O ile gazy posiadaja wieksza sklonnosc do wytwa¬ rzania sie w goracym koncu kapieli 1, wówczas glowice odsysajace 7 winny byc rozlozone gesciej pod powierzchnia kapieli w miejscu przesuwania sie tasmy szklanej, celem zwiekszenia odprowadza¬ nia gazów szczególnie w goracym koncu kapieli 1.Celem zwiekszenia wydajnosci glowic odsysaja¬ cych 7 ustawia sie je w kapieli 1 w poblizu pomp mieszajacych (nie pokazanych na rysunku), których zadaniem jest wymieszanie kapieli. PL PL