Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.02.1975 75856 KI. 21c,29 MKP HOlh 19/42 iWsLHlA1 r,,. tl ?.-w* Twórcywynalazku: Józef Krawczyk, Alfons Mynarski, Eugeniusz Janowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Sprzetu Elektrotechnicznego „Elgos", Czechowice-Dziedzice (Polska) Przelacznik pokretny Przedmiotem wynalazku jest przelacznik pokretny dwubiegunowy, stosowany zwlaszcza do przyborów i urzadzen grzejnych, zasilanych z sieci o napieciu znamionowym 220-380 V.Znane dotychczas i stosowane przelaczniki tego typu maja uklad styków i zacisków usytuowany w jednej plaszczyznie wzgledem walka sterujacego.Wada znanych i stosowanych przelaczników pokretnych jest ich duzy gabaryt, ograniczajacy zakres stosowania, szczególnie w odniesieniu do urzadzen i przyborów o mniejszych wymiarach. Istnieje wprawdzie mozliwosc zmniejszenia gabarytów przelaczników pokretnych, np. w przelacznikach czteropozycyjnych, w których ilosc styków jest mniejsza jak w przelacznikach siedmiopozycyjnych, co jednak powoduje koniecz¬ nosc stosowania dodatkowych elementów konstrukcyjnych, prowadzacych praktycznie do znacznych, pracochlonnych i kosztownych zmian konstrukcji. W tych znanych przelacznikach cztero-, piecio- lub siedmio¬ pozycyjnych, wyposazonych w dodatkowe zaciski do sygnalizacji brak jest praktycznie mozliwosci zmniejszenia ich gabarytów.Dalsza wade znanych przelaczników stanowi brak uniwersalnosci ich konstrukcji, wynikajacy z usytuowa¬ nia w jednej plaszczyznie ukladu styków i zacisków, co powoduje koniecznosc stosowania kilku róznych kon¬ strukcji w zaleznosci od potrzeb. Przykladowo w skrajnym przypadku odnosnie przelacznika czteropozycyjnego bez zacisków do sygnalizacji oraz siedmiopozycjynego z zaciskami do sygnalizacji, to te przelaczniki róznia sie iloscia styków, co powoduje koniecznosc stosowania odmiennych ich konstrukcji.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej opisanych wad tych znanych przelaczników pokretnych i ujedno¬ licenie konstrukcji oraz zwiekszenie zakresu ich stosowania.Cel ten osiagnieto przez opracowanie i wykonanie nowej konstrukcji przelacznika pokretnego z ukladem styk^ i zacisków usytuowanych w dwóch plaszczyznach wzgledem walka sterujacego.Konstrukcja przelacznika pokretnego"wedlugw^^ jego gabarytów i zastoso¬ wanie jako czteropozycyjnego, jak równiez jako piecio-oraz siedmiopozycyjnego w identycznym ukladzie konstrukcyjnym, z tym jedynie, ze wymianie podlega walek sterujacy, w zaleznosci od ilosci uruchamianych pozycji. W taki sposób uzyskuje sie uniwersalnosc zakresu zastosowania.2 75866 Przedmiot wynalazku jest zilustrowany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju podluznym przelacznik pokretny, fig. 2 — w widoku z góry od strony wewnetrznej korpus górny wraz ze stykami i zaciskami, fig. 3 — w widoku z góry od strony wewnetrznej korpus dolny wraz ze stykami i zaciskami. Przelacznik pokretny wedlug fig. 1 sklada sie z walka sterujacego 1, osadzonego w obudowie 5, w której równiez mocowane sa sztywno przez zagniatanie górny korpus 2 i dolny korpus 3. W górnym korpusie 2 umieszczony jest przerzutowy mechanizm 4, skladajacy sie z nie oznaczonych na rysunku sprezyny kulki i przekladki, przeznaczony do ustawiania przelacznika w zadanym polozeniu. Fig. 2 przedstawia górny korpus 2, w którym zamocowane sa za pomoca wkretów 12 ruchome styki 6 wraz z pradowym zaciskiem 7. W korpusie 2 zamocowane sa równiez zaciski 10a# b za pomoca wkretów 12. Fig. 3 przedstawia dolny korpus 3, w którym zamocowane sa za pomoca wkretów 12 ruchome styki 8 wraz z pradowym zaciskiem 9. W korpusie 3 zamocowa¬ ne sa równiez zaciski 1 la, b, c.Dzialanie przelacznika pokretnego wedlug wynalazku polega na tym, ze identycznie jak w przelacznikach tradycyjnych przelaczanie poszczególnych obwodów pradu nastepuje za pomoca walka sterujacego 1. Róznica natomiast w konstrukcji polega na tym, ze przelacznik wedlug wynalazku przez konstrukcyjnie odmienny uklad zacisków i styków w dwóch plaszczyznach umozliwia przesuniecie styków ruchomych 6 i 8 wzgledem siebie, przy czym jedna plaszczyzne tworzy górny korpus 2 wraz ze stykami ruchomymi 6, zaciskiem 7 oraz zaciskami 10a# b, a druga plaszczyzne tworzy dolny korpus 3 wraz z ruchomymi stykami 8 i zaciskiem 9 oraz zaciskami 11a, b, c. Takie przesuniecie styków 6 i 8 pozwala na zaciesnienie rozrzadu krzywek na walku sterujacym 1, a tym samym umozliwia zmniejszenie gabarytów przelacznika. Ponadto konstrukcja przelacznika wedlug wynalazku umozliwia pizez wymiane walka sterujacego 1 uzyskanie przelaczników cztero-, piecio- lub siedmiopozycyjnych z sygnalizacja lub bez sygnalizacji i to w jednym wyrobie bez zadnych zmian konstrukcyj¬ nych. PL PL