Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.05.1975 75752 KI. 5b,29/20 f2Ao23{20 MKP E21c 29/00 Twórcy wynalazku: Tadeusz Kalinecki, Krystyna Korde Uprawriony z patentu tymczasowego: Zaklady Konstrukcyjno-Mechani? zacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Napinak sprezynowo-cierny do ciegien lancuchowych zwlaszcza do maszyn górniczych Przedmiotem wynalazku jest napinak sprezyno- wo-cierny do ciegien lancuchowych, zwlaszcza do maszyn górniczych.Znane urzadzenia do napinania ciegien lancucho¬ wych z amortyzatorem hydraulicznym skladaja sie z napinaka sprezynowego polaczonego przegubowo z cylindrem silownika hydraulicznego, natomiast plyta ruchoma polaczona jest z tloczyskiem silow¬ nika hydraulicznego poprzez przegub i ramie.W kanale roboczym cylindra osadzony jest nieru¬ chomo pierscien sprezynujacy, nurnik oraz sprezy¬ na. W sciance cylindra silownika hydraulicznego znajduje sie kanal laczacy komore przed tlokiem z komora za tlokiem.Dzialanie amortyzacyjne napinaka uzyskuje sie na skutek przeplywu cieczy z komory poprzez za¬ wór dlawiacy do komory za tlokiem. Wada znanych urzadzen jest to, ze silownik hydrauliczny zamoco¬ wany jest na zewnatrz i moze byc latwo uszkodzo¬ ny. Dalsza wada znanych urzadzen sa ich duze gabaryty a szczególnie dlugosc co uniemozliwia prace kombajnu bez wnek. Inna wada znanych urzadzen jest uklad hydrauliczny, który nie za¬ pewnia stalego zabezpieczenia. W ukladzie tym jest szereg uszczelek i uszkodzenie jednej z nich poz¬ bawia napinak amortyzacji.Celem wynalazku jest napinak, który pracuje bez oleju i smarowania oraz przeznaczony jest do trudnych warunków pracy, a szczególnie przy du¬ zym zakresie zmian temperatury. 10 15 25 Cel ten osiagnieto przez umi?s^czenie w cylin¬ drycznym kadlutie dwóch tlcków rozpieranych sprezynami. Jedna ze sprezyn umieszczona jest w rozpreznej tulei, której zewnetrzna powierzchnia wylozona jest okladzina cierna wspólpracujaca z wewnetrzna powierzchnia cylindrycznego kadluba.Eczprezna tuleja wraz z okladzina jest przymoco¬ wana do tloka. Kadlub nppinaka jest mocowany cbrotcwo do uchwytu za pcsrednictwem slizgowego lozyska csiowego, który z kolei jest przymocowany do uchwytu w ksztalcie widelek na napedzie lub zwrotni przenosnika scianowego. Druga strcna na¬ pinaka zamknieta jest nakretka-pokrywa wkrecona w cylindryczny kadlub napinaka po przeciwnej stronie uchwytu.Napinak sprezynowo-cierny przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku w przekroju wzdluznym.Do cylindrycznego kadluba 1 wprowadzony jest tlok 2, który opiera sie o sprezyne 3 i czesciowo wchodzi w rozprezna tuleje 4. Na zewnetrznej po¬ wierzchni rozpreznej tulei 4 znajduje sie okladzina cierna 5. Rozprezna tuleja 4 wraz z cierna okladzi¬ na 5 przymocowana jest do tloka 6, o który z jed¬ nej strony opiera sie srubowa lub talerzowa spre¬ zyna 3 a z drugiej strony sprezyna 7. Sprezyna 7 drugim swym koncem opiera sie o nakretke 8. która zamyka kadlub cylindra 1 i zabezpieczona jest przed odkreceniem sie pierscieniem sprezy¬ stym 9. W csi cylindrycznego kadluba 1 poprzez 7575275752 otwory, w nakretce 8, w tloku 6 i tloku 2 wpro¬ wadzony jest ogniwowy lancuch 10 zablokowany plytka 11. Zapas ogniwowego lancucha 10 jest wy¬ prowadzony na zewnatrz napinaka przez otwór 12 w cylindrycznym kadlubie 1. Przez otwór 12 wlo¬ zone jest lozysko slizgowe 13 i uchwyt 14, do któ¬ rego sworzniem 15 mocowany jest widelkowy uchwyt 16 i sworzniem 17 napinak mocowany jest na napedzie lub zwrotni przenosnika scianowego.Uchwyt widelkowy 16 pozwala na dowolne polo¬ zenie cylindrycznego kadluba 1 w plaszczyznie po¬ ziomej lub pionowej, natomiast uchwyt 14 na lo¬ zysku slizgowym umozliwia obracanie sie cylin¬ drycznego kadluba 1 wokól jego osi.Zasada pracy napinaka polega na wykorzystaniu dzialania srubowej lub talerzowej sprezyny 3 i sprezyny 7 oraz rozpreznej tulei 4 z cierna okla¬ dzina 5 wspólpracujaca z wewnetrzna powierzch¬ nia cylindrycznego kadluba 1. Ogniwowy lancuch 10 rozpiety pomiedzy dwoma napinakami przecho¬ dzi przez gwiazde napedowa ciagnika kombajnu i od ciagnika pochodzi sila, która przenosi sie na ogniwowy^neuch „JL0_i<..plytke 11, nastepnie dziala na tlok 2*^widujac/wstepne odksztalcenie spre- 10 15 20 zyny 7, a nastepnie sprezyny 3, która jednoczesnie odksztalca sie promieniowo, zwieksza srednice i roz¬ piera tuleje rozprezna 4 z cierna okladzina 5 wy¬ wolujac efekt hamowania. Zanik sily dzialajacej na tlok 2 sprawia, ze caly uklad stopniowo, lagod¬ nie powraca do stanu wyjsciowego. PL PL