Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.06. 1975 75745 KI. 21c,68/50 MKP H02h 3/28 Twórcy wynalazku: Witold Bozek, Ryszard Myslatycki, Stanislaw Nitka, Stanislaw Szyja Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Konstrukcyjno-Mechani- zacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Uklad do wydzielania sygnalów zaklócen pradowych w trójfazowych sieciach elektroenergetycznych Przedmiotem wynalazku jest uklad do wydziela¬ nia sygnalów zaklócen pradowych w trójfazowych sieciach elektroenergetycznych z izolowanym punk¬ tem zerowym, przeznaczony do zasilania trójfazo¬ wych symetrycznych odbiorników w energii elek¬ trycznej.Dotychczas w trójfazowych sieciach elektroener¬ getycznych do zabezpieczenia przed skutkami zwarc i przeciazen stosowane sa bezpieczniki topikowe, wyzvralacze lub przekazniki elektromagnesowe i termiczne. Zabezpieczenia te nie stanowia ochro¬ ny przed skutkami niesymetrycznego zasilania od¬ biorników trójfazowych.Znane sa zabezpieczenia przed praca asymetrycz¬ na trójfazowych symetrycznych odbiorników ener¬ gii elektrycznej oparte na filtrze skladowych syme¬ trycznych przeciwnej kolejnosci faz.Zabezpieczenia te maja wade wynikajaca z trud¬ nosci zestrojenia filtra do szerokich zmian pradu zabezpieczonego odbiornika oraz wyeliminowanie uchybu wypadkowego przekladników pradowych filtra.Oprócz tego istnieja trudnosci wyeliminowania wyjsciowego blednego sygnalu filtra przy przeteze- niach krótkotrwalych, zwiazanych z rozruchami sil¬ ników i wystepujaca skladowa aperiodyczna pradu, powodujaca roztrojenie filtra. Oprócz tego wada tych zabezpieczen jest koniecznosc ustalenia wlas¬ ciwej kolejnosci faz dla uzwojen pierwotnych prze¬ kladników pradowych filtra. t 10 15 20 25 30 Celem wynalazku jest zwiekszenie skutecznosci zabezpieczenia przed praca asymetryczna trójfazo¬ wych symetrycznych odbiorników energii elektrycz¬ nej.Cel ten osiagnieto za pomoca ukladu zawieraja¬ cego trzy rózne przekladniki pradowe z uzwojenia¬ mi wtórnymi z tym, ze do jednych uzwojen wtór¬ nych podlaczone sa diody w ukladzie jednofazo¬ wych prostowników jednopolówkowych, z których kazdy oddzielnie obciazony jest kondensatorem i re¬ zystorem w ten sposób, ze suma wartosci napiec srednich na tych rezystorach jest proporcjonalna do pradów w uzwojeniach pierwotnych przekladni¬ ków, a do drugich uzwojen podlaczone sa diody w ukladzie trójfazowego prostownika jednopolów- kowego obciazonego kondensatorem i rezystorem, na których napiecie jest proporcjonalne do sumy pradów w uzwojeniach pierwotnych, przy czym wyjscia ukladów jednofazowych prostowników je¬ dnopolówkowych polaczone sa poprzez kondensa¬ tor z ukladem trójfazowego prostownika jednopo- lówkowego tak, ze na kondensatorze tym wystepu¬ je róznica napiec pomiedzy tymi ukladami prosto¬ wników, która poprzez diode doprowadzona jest do ukladu pomiarowo wykonawczego.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest reagowa¬ nie na asymetryczne stany zaklóceniowe trójfazo¬ wych symetrycznych odbiorników energii elektrycz¬ nej w szczególnosci na zwarcia dwufazowe o ogra- 7574575745 3 niczonej wartosci pradu zwarcia lub zanik napiecia w jednej z faz zasilajacych odbiornik.Uklad gwarantuje równiez pewne i szybkie rea¬ gowanie na zwarcie symetryczne trójfazowe i prze¬ ciazenia symetryczne w odbiornikach energii elek¬ trycznej.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przyklado¬ wym wykonaniu na rysunku, który przedstawia schemat ideowy ukladu. Uklad wedlug wynalazku zawiera trzy przekladniki pradowe czterouzwoje- niowe, w których uzwojenie pierwotne 1 sprzezone jest z uzwojeniami wtórnymi 4, 7, 10, uzwojenie pierwotne 2 sprzezone jest z uzwojeniami wtórnymi 5,. 8, 11, uzwojenie pierwotne 3 sprzezone jest z u- zwojeniami wtórnymi 6, 9, 12. Uzwojenia wtórne 4, 5, 6; 7, 8, 9 i 10, 11, 12 tworza trzy oddzielne uklady przeznaczone do otrzymywania sygnalów napieciowych w funkcji pradu plynacego przez uzwojenia pierwotne 1, 2, 3, przekladników prado¬ wych. Do uzwojen wtórnych 4, 5, 6, przekladników pradowych podlaczone sa diody 13, 14, 15 w ukla¬ dzie jednofazowych prostowników jednopolówko- wych z rezystorami 28, 29, 30 i kondensatorami 22, 23, 24. Na polaczonych szeregowo rezystorach 28, 29, 30 wystepuje napiecie, którego wartosc srednia jest proporcjonalna do pradów w uzwojeniach pier¬ wotnych 1, 2, 3 przekladników pradowych.Do uzwojen wtórnych 7, 8, 9 przekladników pra¬ dowych polaczone sa diody 16, 17, 18 w ukladzie trójfazowego prostownika jednopolówkowego obcia¬ zonego kondensatorem 31 i rezystorem 34, na których wydziela sie napiecie proporcjonalne do sumy pra¬ dów w uzwojeniach pierwotnych 1, 2, 3 przeklad¬ ników. Wyjscia ukladów jednofazowych prostow¬ ników jednopolówkowych polaczone sa poprzez kon¬ densator 33 z ukladem trójfazowego prostownika jednopolówkowego. Na kondensatorze 33 wystepuje równiez napiecie pomiedzy tymi ukladami prosto¬ wników.Przy symetrii pradów plynacych przez uzwojenie pierwotne 1, 2, 3 przekladników pradowych suma napiec na rezystorach 28, 29, 30 jest wieksza od na¬ piecia na rezystorze 34. Dioda 36 blokuje mozliwosc doprowadzenia do ukladu pomiarowo-wykonawcze- go 37 napiecia o tej samej biegunowosci.Przy asymetrii pradów plynacych przez uzwoje¬ nie pierwotne 1, 2, 3 przekladników pradowych su¬ ma napiec na rezystorach 28, 29, 30 jest mniejsza od napiecia na rezystorze 34.Dioda 37 jest wtedy spolaryzowana w kierunku przewodzenia i róznica napiec na rezystorach 28, 29, 30 i rezystorze 34 jest doprowadzona do ukladu pomiarowo-wykonawczego 37.Uzwojenia wtórne 10, 11, 12 przekladników pra¬ dowych obciazone sa rezystorami 19, 20, 21, a wy¬ dzielajace sie na tych rezystorach napiecie 7 pro¬ porcjonalne jest do pradów plynacych w uzwo- 6 jeniach pierwotnych 1, 2, 3 przekladników. Napie¬ cie to jest podawane poprzez prostownik 25, 26, 27 polaczony w gwiazde na kondensatorze 32 i re¬ zystor nastawczy 35. Podlaczone do uzwojen wtór¬ nych 10, 11, 12, diody 25, 26, 27 w ukladzie trójfa- 10 zowego prostownika jednopolówkowego obciazone sa kondensatorem 32 i rezystorem nastawnym 38.Srednia wartosc napiecia na rezystorze 35 pro¬ porcjonalna do sumy pradów w uzwojeniach pier¬ wotnych 1, 2, 3 przekladników pradowych stano- 15 wi sygnal zaklócen pradowych symetrycznych, który doprowadzony jest do ukladu pomiarowo wykonawczego 37. Uklad pomiarowo-wykonawczy 37 przy zaklóceniach pradowych asymetrycznych oraz symetrycznych powoduje wylaczenie napie- 20 cia zasilania odbiornika. PL PL