rOLSKA ¦ZECZPOSPOLITA LUDOWA «& W II A ¦! 1 n URZAO PATERTOWT PRL OPIS PATENTOWY PATENTU TYMCZASOWEGO Patent tymczasowy dodatkowy U.U pcllUIllU. III Zgloszono: 03.07.1972 (P. 156478) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowane: 2?.06. 1975 75741 KI. 21e,29/02 MKP GOlr 29/02 laisiiorsKA Twórca wynalazku: Bogdan Kasprzak Uprawniany z patentu tymczasowego: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Urzadzenie do okreslania wartosci ustalonej przebiegów o dlugich stalych czasowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do okre¬ slania wartosci ustalonej przebiegów o dlugich sta¬ lych czasowych, a zwlaszcza do okreslania war¬ tosci wielkosci mierzonej, w czasie gdy trwa jesz¬ cze stan nie ustalony przyrzadu pomiarowego, za¬ wierajacego czujniki lub inne elementy o dlugich stalych czasowych. Urzadzenie wspólpracujace z przyrzadem poimiarowym, na przyklad z watomie- rzem wyposazonym w czujnik cieplny, pozwala na skrócenie czasu oczekiwania na wynik wskazan przy¬ rzadu.Dotychczas nie sa znane urzadzenia do szyb¬ kiego okreslania wartosci ustalonej przebiegów o dlugich stalych czasowych. Znane sa natomiast przyrzady do badania stanów nie ustataiych, któ¬ rych dzialanie polega na wielokrotnym pobieraniu próbek wielkosci mierzonej w okreslonych chwi¬ lach jej zmian i obliczeniu z nich wartosci mierzo¬ nej. Przyrzady te umozliwiaja badanie przebiegów nie ustalonych, których czas trwania jest znacznie dluzszy od czasu próbkowania i czasu wykonywa¬ nia obliczen, wzglednie czasu zamodelowania ba¬ danego przebiegu w innej skali czasowej, natomiast nie nadaja sie do pomiarów, w których udzial bio¬ ra czujniki o stalych czasowych stosunkowo krót¬ kich w porównaniu z czasem potrzebnym na doko¬ nanie obliczen.Celem wynalazku jest wyeliminowanie koniecz¬ nosci dlugiego czasu oczekiwania na wynik po¬ miaru, powodowanego wystepowaniem stanów nie 10 15 20 25 30 ustalonych w trakcie pomiaru, a zagadnieniem tech¬ nicznym wynalazku jest skonstruowanie urzadze¬ nia, które wykonujac pojedyncze próbkowanie w poczatkowej fazie przebiegu nie ustalonego, pozwala na okreslenie wartosci ustalonej w czasie znacznie krótszym niz czas ustalenia sie przebiegu.Zagadnienie to zostalo rozwiazane dzieki temu, ze uklad rózniczkujacy jest polaczony poprzez blok detektora szczytowego ze wskaznikiem napiecia.Zagadnienie to zostalo rozwiazane ponadto dzieki temu, ze uklad oscylacyjny jest polaczony poprzez blok detektora szczytowego, wyposazonego w uklad pamieci i kasowania, ze wskaznikiem napie¬ cia.Zasadnicza korzyscia techniczna, wynikajaca ze stosowania urzadzenia wedlug wynalazku, jest mo¬ zliwosc okreslania wartosci ustalonej przebiegu o dlugiej stalej czasowej w czasie znacznie krót¬ szym od czasu ustalenia sie przebiegu przejsciowe¬ go czujnika uzytego do pomiaru danej wielkosci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia do szybkiego okre¬ slania wartosci ustalonej przebiegu o dlugiej sta¬ lej czasowej, fig. 2 — schemat drugiego urzadzenia, a fig. — 3 — wykres ilustrujacy zasade dzialania drugiego urzadzenia.Przyklad I. Urzadzenie do szybkiego okres¬ lania wartosci ustalonej przebiegu o dlugiej cza¬ sowej wedlug wynalazku stanowi próbkujacy blok 757413 75741 4 wykonany jako rózniczkujacy uklad 1, którego wyj¬ scie jest polaczone poprzez szczytowy detektor 2 ze wskaznikiem 3 napiecia, wyskalowanym w jed¬ nostkach wartosci ustalonych badanego przebiegu.Sygnal wejsciowy, odpowiadajacy badanemu prze¬ biegowi jest podawany na wejscie rózniczkujacego ukladu 1. Na wyjsciu rózniczkujacego ukladu 1 otrzymuje sie impuls o amplitudzie proporcjonal¬ nej do szybkosci narastania obwiedni sygnalu w po¬ czatkowym okresie przebiegu. Szczytowy detektor 2 wraz ze wskaznikem 3 umozliwia pomiar ampli¬ tudy tego impulsu, która jest proporcjonalna do ilorazu stalej czasowej przebiegu- badanego i jego wartosci ustalonej.Przyklad II. Drugie urzadzenie wedlug wy¬ nalazku stanowi próbkujacy blok, wykonany jako oscylacyjny uklad 4, którego wyjscie polaczone jest poprzez szczytowy detektor 5, wyposazony w uklad pamieci i kasowania, ze wskaznikiem 3 napiecia.Obwiednia wejsciowego sygnalu, odpowiadajace¬ go badanemu przebiegowi narasta, ustalajac sie ekspotencjalnie w czasie wedlug krzywej a. Wej¬ sciowy sygnal jest podawany na wejscie oscylacyj¬ nego ukladu 4, który powoduje drgania obwiedni sygnalu wejsciowego, zilustrowane krzywa b. Am¬ plituda drgan obwiedni jest dobrana tak, ze juz pierwsza wartosc maksymalna jest zblizona do war- 10 15 20 tosci ustalonej badanego przebiegu. Uklad pamie¬ ci szczytowego detektora 5 zapisuje pierwsza mak¬ symalna wartosc, która wskazuje wskaznik 3. Po okresowym skasowaniu pamieci nastepuje zapisanie nastepnej wartosci maksymalnej, która jest bardziej zblizona do koncowej wartosci ustalonej. W czasie pomiaru nastepuje samoczynna korekcja wskazan wskaznika 3 do momentu, w którym uzyskuje sie koncowy wynik. PL