Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 17.04.1975 KI. 42e,23 01 MKP GOlf 15/06 GOlp 5/02 CZYTELNIA Urzedu Potefite-w^go Pelsiiij Izcctypk' t| l Twórcy wynalazku: Andrzej Norek, Apoloniusz Belko Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Obróbki Skrawaniem, Kraków (Polska) Rotametr Przedmiotem wynalazku jest rotametr majacy zastosowanie do przeprowadzania pomiarów nate¬ zenia przeplywu powietrza w przewodach, z mozli¬ woscia graficznej rejestracji zmian mierzonej wiel¬ kosci.Znane i stosowane rotametry zbudowane sa ze szklanej rury, w której umieszczony jest swobodnie fruwak. Fruwak ten w zaleznosci od wielkosci na¬ tezenia przeplywu powietrza wywolujacego róznice cisnien na dolnej i górnej jego powierzchni wznosi sie na odpowiednia wysokosc, a wielkosc wzniosu fruwaka jest odczytywana na skali wykonanej na szklanej rurze. Rotametry te zapewniaja dokladnosc pomiaru tylko w dziesieciu procentach, a natezenie przeplywu uwzglednia w nich tylko róznice cisnien dzialajacych na górna i dolna powierzchnie fruwa¬ ka. Nie uwzglednione sa natomiast gestosci powie¬ trza przeplywajacego w przewodzie. Nie jest rów¬ niez mozliwa transformacja natezenia przeplywu powietrza na napiecie elektryczne, a tym samym rejestracja graficzna zmian mierzonej wielkosci.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji rotametru o zwiekszonej dokladnosci, dogodnych warunkach pomiaru i odczytu, przy równoczesnej mozliwosci rejestracji graficznej natezenia prze¬ plywu powietrza.Cel ten zostal zrealizowany w konstrukcji rota¬ metru wedlug wynalazku, którego rozwiazanie zblizone jest do przeplywomierza przez uwzglednie¬ nie cisnienia w przewodzie, oraz spadku cisnienia 2 na turbince z jednoczesnym zastosowaniem ukladu mnozacego napiecia transformowanego z cisnienia w przewodzie, oraz ze spadku cisnienia na turbince, co umozliwia bezposredni odczyt natezenia przeply- 5 wu i jego rejestracje graficzna.Ceche charakterystyczna rotametru wedlug wy¬ nalazku, stanowi to, ze w obsadzie umieszczonej w przezroczystej rurze jest umieszczona obrotowo na lozyskach slizgowych turbinka z lopatkami o regu¬ lo lowanym kacie, na której jest osadzony na stale transmiter obrotów, oraz ze na zewnetrznej po¬ wierzchni przezroczystej rury wokól turbinki jest osadzony czujnik obrotów polaczony przewodem elektrycznym z mnoznikiem napiec, przy czym mno- 15 znik napiec jest polaczony z jednej strony przewo¬ dem elektrycznym z czujnikiem cisnienia umiesz¬ czonym na tulei na wejsciu do turbinki, a z dru¬ giej strony mnoznik napiec jest polaczony przewo¬ dem elektrycznym z rejestratorem. Niezaleznie od 20 tego w obsadzie na jej powierzchniach czolowych sa wykonane otwory umozliwiajace przeplyw czyn¬ nika i jego oddzialywanie na lopatki turbiny.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, który przedstawia jego przekrój osiowy. 25 Turbina 1 jest osadzona obrotowo na lozyskach slizgowych w obsadzie 2 wykonanej z teflonu. W turbince 1 pod nastawnym katem osadzone sa lo¬ patki 9, oraz jest osadzony na stale transmiter ob¬ rotów 5. Obsada 2 jest umieszczona w przezroczy- 30 stej rurze 10 zakonczonej z jednej i z drugiej stro- 75 65575 655 3 ny kolnierzami 12. Na srubie 10 na jej zewnetrznej powierzchni wokól turbinki 1 jest osadzony czujnik obrotów 3 polaczony przewodem elektrycznym z mnoznikiem napiec 6. Mnoznik napiec 6 z jednej strony jest polaczony przewodem elektrycznym z czujnikiem cisnienia 4 a z drugiej strony z rejestra¬ torem 7. Czujnik cisnienia 4 jest osadzony w otwo¬ rze cylindrycznej rury 11 polaczonej szczelnie z ru¬ ra 10. Obsada 2 na powierzchniach czolowych ma wykonane otwory 8 umozliwiajace przeplyw czyn¬ nika i jego oddzialywanie na lopatki 9 turbiny 1.Przeplywajacy gaz wprawia w ruch obrotowy turbinke h przy czym jej obroty sa zalezne od pred¬ kosci przeplywajacego gazu. Za posrednictwem transmitera 5 oraz czujnika 3 obroty sa transfor¬ mowane na impulsy elektryczne. Ilosc impulsów równa sie ilosci obrotów a zatem rejestruje szyb¬ kosc przeplywajacego czynnika. Jednoczesnie w sposób ciagly rejestrowane jest cisnienie gazu po¬ przez czujnik 4, który jest czujnikiem membrano¬ wym, pracujacym na zasadzie indukcyjnego czuj¬ nika róznicowego.Uklad rotametru przed jego zastosowaniem po¬ winien byc wycechowany. 15 20 PL PL