Pierwszenstwo — Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 75595 KI. 21e, 15/12 MKP Geir 15/12 Tworey wynalazku: Stanislaw Dlugosz, Janusz Janiczek, Krzysztof Jel- lonefc, Emilia Nowaczyk, Maria Wozniak Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Wroclawska, Wroc¬ law (Polska) Serwisowy przyrzad wielozakresowy Przedmiotem wynalazku jest przyrzad wieloza- kresowy z cyfrowym odczytem wyniku pomiaru, sluzacy do pomiaru napiecia stalego i zmiennego, natezenia pradu stalego i zmiennego, rezystancji, czestotliwosci, transmitancji napieciowej, napiecia wielkiej czestotliwosci oraz bedacy zródlem sygna¬ lu o przebiegu prostokatnym.Znany wielozakresowy przyrzad z cyfrowym od¬ czytem wyniku pomiaru stanowi kompensacyjny woltomierz napiecia stalego, który polaczony jest z przetwornikami wielkosci mierzonych na napie¬ cie stale. Przyrzad ten umozliwia pomiar napiecia stalego i zmiennego, natezenia pradu stalego i zmiennego oraz rezystancji i jest wykonany na elementach dyskretnych.Zasadnicza niedogodnoscia znanego przyrzadu wielozakresowego jest mala odpornosc kompensa¬ cyjnego woltomierza na zaklócenia, zwlaszcza o czestotliwosci 50Hz, wystepujace w sygnale pomia¬ rowym. Ponadto przyrzad ten jest przyrzadem la¬ boratoryjnym o malej dokladnosci pomiarów, a ze wzgledu na mala ilosc funkcji pomiarowych posia¬ da ograniczone zastosowanie w badaniach serwiso¬ wych.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci znanego przyrzadu, a zagadnieniem technicznym wynalazku jest skonstruowanie przyrzadu z od¬ czytem cyfrowym do pomiaru wielkosci elektrycz¬ nych wystepujacych w praktyce serwisowej oraz umozliwiajacego przeprowadzenie badan wlasnosci 10 2 podzespolów i bloków urzadzen elektronicznych i badan aparatury elektronicznej w trudnych wa¬ runkach eksploatacyjnych przyrzadu serwisowego.Zagadnienie o zostalo rozwiazane dzieki zasto¬ sowaniu calkujacego woltomierza cyfrowego, któ¬ ry polaczony jest z sonda wielkiej czestotliwosci polaczona z ukladem wyboru rodzaju pracy. Uklad wyboru rodzaju pracy polaczony jest poprzez for¬ mujacy uklad z licznikiem calkujacego woltomie¬ rza cyfrowego, którego przetwornik polaczony jest poprzez .separator i filtr czestotliwosci z ukladem wyboru rodzaju pracy. Zespól przetworników cal¬ kujacego woltomierza cyfrowego wyposazony jest w regulacyjny rezystor, sluzacy do zmiany cha- 15 rakterystyki przetwarzania tego przetwornika.Zespól zacisków wejsciowych i wyjsciowych jest wyposazony równiez w regulacyjny rezystor, slu¬ zacy do zmiany czestotliwosci napiecia wyjsciowe¬ go o przebiegu prostokatnym.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania serwisowego przyrzadu wedlug wyna¬ lazku jest mozliwosc wykonywania z duza doklad¬ noscia pomiarów wielu wielkosci elektrycznych, takich jak natezenie pradu * stalego i zmiennego, napiecia stalego i zmiennego, rezystancji, induk- cyjnosci, pojemnoscia transmitancji napieciowej i napiecia wielkiej czestotliwosci. Ponadto przyrzad stanowi równiez zródlo sygnalów o przebiegu pro¬ stokatnym. Przyrzad jest odporny na wstrzasy oraz 30 na zaklócenia wystepujace w sygnale pomiaro- 20 25 75 5953 75 595 4 wym, a ponadto charakteryzuje go duza nieza¬ wodnosc, gdyz wykonany jest na elementach sca¬ lonych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat blokowy serwisowego przyrzadu wielo- zakresowego z cyfrowym odczytem wyniku po¬ miaru.Serwisowy przyrzad wielozakresowy wedlug wy¬ nalazku sklada sie z cyfrowego calkujacego wol¬ tomierza 1 napiecia stalego polaczonego poprzez sygnalizacyjny uklad 2 z przetwornikiem 3 napie¬ cia zmiennego na stale, z przetwornikiem 4 rezy¬ stancji na napiecie stale i z przetwornikiem 5 pradu na napiecie stale. Przetworniki 3r 4 i 5 po¬ laczone sa poprzez uklad 6 zmiany zakresów po¬ miarowych z ukladem 7 wyboru rodzaju pracy przyrzadu, który polaczony jest poprzez formuja¬ cy uklad 8 z licznikiem calkujacego woltomierza 1. Zespól przetworników calkujacego woltomierza ,1 polaczony jest z separatorem 9, który poprzez filtr 10 czestotliwosci polaczony jest z ukladem 7 wyboru rodzaju pracy przyrzadu. Wejscie ukladu 7 wyboru rodzaju pracy przyrzadu polaczone jest z zespolem 11 zacisków wejsciowych i wyjscio¬ wych, który wyposazony jest w regulacyjny re¬ zystor 12. Calkujacy woltomierz 1 i uklad 7 wy¬ boru rodzaju pracy przyrzadu sa polaczone ponad¬ to z sonda 13 wielkiej czestotliwosci, a do petli sprzezenia zwrotnego zespolu przetworników cal¬ kujacego woltomierza 1 dolaczony jest drugi regu¬ lacyjny rezystor 14.Wielkosci mierzone doprowadzane sa do zespo¬ lu 11 zacisków wejsciowych. Gdy wielkoscia mie¬ rzona jest napiecie zmienne, rezystancja lub nate¬ zenie pradu, to za pomoca ukladu 7 wyboru ro¬ dzaju pracy przyrzadu tworzy sie taka strukture przyrzadu, ze w odpowiednim przetworniku na¬ stepuje przetworzenie danej wielkosci mierzonej 10 15 20 25 30 33 na napiecie stale, które mierzy cyfrowy wolto¬ mierz 1. Przy pomiarze czestotliwosci w formuja¬ cym ukladzie 8 nastepuje przetworzenie sygnalu wejsciowego na impulsy elektryczne, które poda¬ wane sa na wejscie licznika cyfrowego woltomie¬ rza 1. Uzyskanie sygnalu o przebiegu prostokat¬ nym umozliwia separator 9 i filtr 10 czestotliwo¬ sci. Sygnal o przebiegu prostokatnym z cyfrowego woltomierza 1 doprowadzany jest poprzez separa¬ tor 9 i filtr 10 do zespolu 11 zacisków wyjscio¬ wych. Regulacyjny rezystor 12 umozliwia zmiane czestotliwosci tego przebiegu. Przy pomiarze na¬ piecia wielkiej czestotliwosci sonda 13 przetwarza go na napiecie stale, mierzone woltomierzem 1, a drugi regulacyjny rezystor 14 umozliwia dopa¬ sowanie charakterystyk przetwarzania, sondy 13 i przetwornika woltomierza 1. PL