Pierwszenstwo: 11.05.1972 (P. 155 295) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 75524 KI. 21n7,3/14 MKP H04n 3/14 CZY IlLNIA Urzedu Pnl~n+?w1f-o.Polskiej Izfr Twórcy wynalazku: Teresa Rudowska, Grzegorz Rudowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Warszawska, Warsza¬ wa (Polska) Mozaikowa lampa analizujaca Przedmiotem wynalazku jest mozaikowa lampa analizujaca, pracujaca w zakresie widzialnym pod¬ czerwieni lub mikrofalowym, bez analizujacego strumienia elektronów, znajdujaca zastosowanie jako uklad analizy obrazu w kamerach telewizyj¬ nych, termografach i ukladach badajacych roz¬ klad promieniowania mikrofalowego.Znany jest uklad lampy analizujacej z mozaika skladajaca sie ze znacznej ilosci fotodiod, pola¬ czonych z ukladem elektronicznym w ten sposób, ze mozliwe jest przekazywanie informacji o po¬ ziomie oswietlenia poszczególnych fotodiod. Po¬ szczególne elementy mozaiki, które stanowia te fotodiody, polaczone sa z ukladem elektronicznym, co wymaga wykonania tylu polaczen ile jest foto¬ diod (ile punktów w obrazie) oraz dodatkowo, co najmniej jednej elektrody wspólnej.Dotychczas znane uklady mozaikowe daja obraz o znacznej ziarnistosci, co spowodowane jest skon¬ czonymi wymiarami poszczególnych fotoelementów, które nie moga byc zbyt male i polozone zbyt blisko siebie. Ponadto konstrukcja i technologia takiej mozaiki jest skomplikowana, bowiem wymaga po¬ laczenia wszystkich jej elementów w postaci foto¬ diod lub fotorezystorów z ukladem elektronicznym, a ponadto wszystkie fotoelementy musza byc jedna¬ kowe.Wytyczonym w tej sytuacji zadaniem jest usu¬ niecie wad i niedogodnosci znanych rozwiazan mozaikowych lamp analizujacych. 2 Cel ten zostal zrealizowany przez umieszczenie po obu stronach warstwy czulej na promienio¬ wanie, wykonanej z fotoczulego lub termoczulego materialu, jak na przyklad piroelektrycznego czy 5 fotoprzewodzacego i odpowiednich elektrod meta¬ lowych.Elektrody maja postac pasków usytuowanych w przyblizeniu równolegle wzgledem siebie, przy czym paski tych elektrod po jednej stronie warstwy 10 czulej na promieniowanie krzyzuja sie z kazda z elektrod paskowych po drugiej stronie tej warstwy.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest mozli¬ wosc otrzymywania bardzo gestej mozaiki prak¬ tycznie punktowych elementów foto lub termoczu- 15 lych w prosty technologicznie sposób. Ulatwia to konstrukcje ukladów optycznych, powodujac zwie¬ kszenie zdolnosci rozdzielczej. Inna zaleta opisy¬ wanego urzadzenia jest zredukowanie do minimum liczby koniecznych polaczen elektrycznych oraz lat- 20 wosc w zrealizowaniu polaczenia poszczególnych fotoelementów z ukladem elektronicznym. Ilosc ko¬ niecznych polaczen jest w najkorzystniejszym przy¬ padku równa sumie liczby elektrod.Przedmiot wynalazku jest blizej przedstawiony 25 na rysunku, na którym fig. 1 i fig. 2 przedsta¬ wiaja przykladowe wykonanie mozaikowej lampy analizujacej w dwóch przekrojach w plaszczyznach prostopadlych wzgledem siebie.Jak uwidoczniono na fig. 1 i na fig. 2, na pod- 30 lozu izolacyjnym 1 sa umieszczone nie przecinajace 75 52475 524 3 sie paskowe elektrody metalowe 2, równolegle usy¬ tuowane wzgledem siebie. Na podloze izolacyjne 1 z elektrodami 2 jest naniesiony material foto lub termoczuly 3, który posiada jednakowe wlasciwosci w kazdym miejscu. Material fotoczuly 3, na przy¬ klad piroelektryczny lub fotoprzewodzacy jest na¬ niesiony w taki sposób, aby bylo mozliwe dolaczenie do pasków elektrod odpowiednich przewodów la¬ czacych lampe z ukladem elektronicznym. Na po¬ wierzchnie materialu fotoczulego 3 jest nalozony uklad elektrod paskowych 2. Elektrody 2 sa na¬ niesione w taki sposób, aby krzyzowaly sie z ele¬ ktrodami 2 znajdujacymi sie na podlozu, korzyst¬ nie pod katem prostym. Przy zastosowaniu jako materialu termoczulego 3 takiej substancji, która nie absorbuje padajacego promieniowania, stosuje sie pokrywanie calej powierzchni mozaikowej lampy analizujacej, z wyjatkiem miejsc polaczen elektrod z ukladem elektronicznym izolacyjna warstwa 4 absorbujaca promieniowanie o zadanym zakresie widmowym. Natomiast w lampach, w których ma¬ terial fotoczuly 3 jest materialem absorbujacym promieniowanie, elektrody 2 powinny byc czesciowo przezroczyste w badanym zakresie promieniowania.Rozmieszczenie elektrod po obu stronach mate¬ rialu w sposób opisany wyzej powoduje, ze otrzy¬ muje sie uklad zlozony z pojedynczych detektorów promieniowania, które powstaja w obszarze, gdzie znajdujace sie po obu stronach warstwy 3 elek¬ trody 2 wzajemnie sie krzyzuja.Zasada dzialania mozaikowej lampy analizujacej bedacej przedmiotem wynalazku jest oparta na elektronicznej analizie zmian wlasciwosci elektry¬ cznych poszczególnych fragmentów materialu foto¬ czulego, które to zmiany sa wywolane padajacym na material fotoczuly promieniowaniem. Kazdy 10 15 20 25 element ukladu stanowi pojedynczy detektor pro¬ mieniowania, który jest kolejno przylaczany do wlasciwego ukladu elektronicznego. Zmiany wlasci¬ wosci elektrycznych (na przyklad rezystancji lub pojemnosci) danego elementu sa funkcja nateze¬ nia i rozkladu widmowego promieniowania jak w zwyklych detektorach promieniowania. Stosujac ko¬ lejna analize elementów otrzymuje sie ciag im¬ pulsów o róznej amplitudzie, które po odpowied¬ niej obróbce elektronicznej sa zazwyczaj stosowa¬ ne do regulacji intensywnosci swiecenia odpowia¬ dajacych im punktom na ekranie lampy obrazo¬ wej. Kolejne przelaczanie elementów jest realizo¬ wane przez odpowiedni uklad elektroniczny. Otrzy¬ many w ten sposób obraz jest odwzorowaniem roz¬ kladu promieniowania padajacego na mozaikowa lampe analizujaca. PL PL