Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1974 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 75433 KI. 62a2,3/00 MKP B64c 3/00 Twórca wynalazku: Jerzy Wolf Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Lotnictwa, Warszawa (Polska) Skrzydlo sprezyste i Przedmiotem wynalazku jest zaglo-podobne skrzydlo sprezyste o napietej obwodowo sprezystej powloce.Znane konstrukcje zaglo-podobnych skrzydel ma¬ ja powloki usztywnione za pomoca plaskich, ela- 5 stycznych, prostoliniowych listewek przylegajacych swoja powierzchnia do powierzchni powloki. Li¬ stewki te, najczesciej wsuniete do pochewek na¬ szytych na powloce, wyginaja sie odpowiednio do wysklepienia powloki i obciazenia silami aerody- 10 namicznymi. Usztywnienie takie ma glównie na celu umozliwienie zmiany kierunku obciazenia si¬ lami aerodynamicznymi. Jego wada jest niestalosc profilu skrzydla i malo skuteczne eliminowanie lopotania powloki przy wzroscie predkosci oplywu 15 powietrza.W innym znanym rozwiazaniu wstepne napiecie powloki i utrzymanie stalosci profilu skrzydla spre¬ zystego uzyskuje sie przez zastosowanie lukowo wygietych, grzebieniastych zeber wsunietych w po- 2o chewki plasko naszyte na powloke. Dla uzyskania dostatecznej sztywnosci zeber i stalosci profilu skrzydla konieczne jest zwiekszenie jego ciezaru, co z kolei psuje zalety zaglo-podobnego skrzydla jako ultralekkiego plata nosnego. 25 Celem wynalazku bylo uzyskanie mozliwosci na¬ dania powloce skrzydla sprezystego trwalego pro¬ filu, niezaleznego od wartosci obciazenia skrzydla silami aerodynamicznymi i jego odksztalcen.Skrzydlo wedlug wynalazku jest wyposazone w 30 zebra uksztaltowane lukowo jako plaskie elemen¬ ty przylegajace swoja wypukla krawedzia do wkle¬ slej strony powloki skrzydla oraz ustawione swoja plaszczyzna w przyblizeniu prostopadle do po¬ wierzchni powloki i zgodnie z kierunkiem oplywu powietrza. Krawedzie wypukle tych zeber sa po¬ laczone dowolnym sposobem z powloka skrzydla, korzystnie poprzez przyklejenie obustronne lub jednostronne do tasmy, wykonanej z miekkiego materialu i spojonej z powloka przez zszycie lub w inny sposób zlaczonej.Zaleta skrzydla sprezystego o usztywnionej ze¬ brami powloce wedlug wynalazku, jest nieosiagalna w inny znany sposób ultralekkosc konstrukcji pla¬ ta nosnego przy jednoczesnej wysokiej wytrzyma¬ losci i stosunkowo bardzo dobrych wlasnosciach aerodynamicznych.Cechy te osiagniete sa dzieki korzystnej wspól¬ pracy cienkich i lekkich zeber z powloka, które mimo wiotkosci utrzymuja zadany profil skrzydla, stanowiac rodzaj teowych, korzystnie zakrzywio¬ nych, zginanych belek o duzej sztywnosci. Zebra te nadaja jednoczesnie skrzydlu pokazna statecz¬ nosc kierunkowa. Umozliwiaja równiez powloce znaczne sprezyste odksztalcenie, które zmniejszaja obciazenie dynamiczne konstrukcji nosnej skrzy¬ dla. Takze pozwalaja na zwijanie powloki w ciasny rulon, co posiada duze znaczenie uzytkowe dla przechowywania powloki lub mozliwosci jej roz¬ wijania i zwijania w czasie lotu. Wymienione wlas- 75 43375 3 ciwosci umozliwiaja realizacje bardzo prostych i ta¬ nich wolno-latajacych aparatów takich jak: szy¬ bowce podwieszone, szybowce transportowe* szy¬ bowce zmiennoplaty, zagloslizgi, ultralekkie male samoloty, samoloty-dzwigi, samoloty zmiennoplaty a takze doswiadczalne miesnioloty.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia powloke skrzydla sprezystego w wi¬ doku od strony nadcisnieniowej, fig. 2 — te sama powloke w stanie nieobciazonym silami aerody¬ namicznymi w widoku z przodu, fig. 3 — powloke w stanie obciazonym silami aerodynamicznymi, w widoku z przodu, fig. 4 — powloke w przekroju poprzecznym wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 1, a fig. 5 przedstawia w powiekszeniu zebro w przekroju poprzecznym, przy czym na rysunku nie przedstawiono konstrukcji nosnej skrzydla, na której jest rozpieta powloka.Konstrukcja nosrra skrzydla jest zaznaczona kreskowaniem, przy czym strzalkami oznaczonymi Pw i Pc przedstawiono sily oddzialywania tej kon¬ strukcji na powloke 1. Strzalka Pw oznacza sile naciagu wstepnego powloki 1, zas strzalka Pc — sile calkowita wywolana silami aerodynamicznymi i naciagiem wstepnym. Sily te przenoszone sa przez powloke 1 i ewentualnie sprezysty lacznik 2, zwiek¬ szajacy jej podatnosc sprezysta. Powloka 1 ma przyszyte od strony nadcisnieniowej tasmy 3. Tas¬ my te sa naszyte zgodnie z kierunkiem przeplywu powietrza. Do tasmy 3 sa przymocowane, korzyst¬ nie przez obustronne przyklejenie, jednym brze¬ giem zebra 4, o bardzo malej grubosci a i znacz- 433 4 nej szerokosci bu Zebra te sa lukowo wydete i do powloki 1 przylegaja swoja krawedzia wypukla.Na skutek dzialania sil Pw lut) Fc miekka po¬ wloka 1 ulega napieciu i zebra 4 samoczynnie 5 ustawiaja sie swoja plaszczyzna w przyblizeniu prostopadle do powierzchni powloki. Przy tym na¬ piecie powloki 1 ustawia i utrzymuje zebra 4 w polozeniu prostopadlym oraz usztywnia jednoczes¬ nie plaskie zebra 4, zabezpieczajac je przed utra- 10 ta statecznosci. Wynika to z tego, ze w górnej czesci zebra 4, przylegajacej do powloki 1 i przez nia przytrzymywanej, wystepuja zawsze naprezenia sciskajace, zas w dolnej czesci zebra 4, nie przy¬ trzymywanej powloka 1, wystepuja zawsze napre- 15 zenia rozciagajace. PL