Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 5.12.1975 75409 KI. 21d1,34 MKP H02p 9/10 C 4- * t wta!'xlA Urzedu Patentowego Twórca wynalazku: Jan Pabianczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Polskie Koleje Panstwowe, Cen¬ tralny Osrodek Badan i Rozwoju Techniki Kolejnic¬ twa, Warszawa (Polska) Uklad poczatkowego wzbudzania samowzbudnych pradnic pradu stalego z bocznikowymi regulatorami napiecia Przedmiotem wynalazku jest wklad poczatkowego wzbudzania samowzbudnych pradnic pradu stalego z bocznikowymi regulatorami napiecia.Znane sa sposoby poczatkowego wzbudzania sa¬ mowzbudnych pradnic pradu stalego z bocznikowy¬ mi regulatorami napiecia polegajace na przylacze¬ niu w okresie samowzbudzania dodatkowego zródla napiecia stalego na zaciski wzbudzenia pradnicy, umozliwiajac samowzbudzanie, lub na podlaczeniu dodatkowego zródla napiecia dla zasilania obwo¬ dów sterujacych regulatora napiecia.Wada powyzszych ukladów jest koniecznosc sto¬ sowania dodatkowego zródla napiecia, przy czym sposób pierwszy wymaga zródla napiecia o znacz¬ nej mocy, natomiast sposób drugi wymaga znacz¬ nego napiecia szczatkowego pradnicy.Celem wynalazku jest sposób wzbudzania samo¬ wzbudnych pradnic pradu stalego, który -umozliwia samowzbudzanie przy niskich napieciach szczatko¬ wych, jest prosty w budowie, tani i wygodny w eksploatacji oraz moze byc stosowany do wszystkich pradnic z bezstykowymi regulatorami bocznikowy¬ mi.Cel zostal osiagniety przez modyfikacje ukladu regulatora wzbudzania.Istota wynalazku polega na tym, ze równolegle do zacisków wyjsciowych regulatora napiecia jest zalaczony rezystor nieliniowy. W poczatkowym o- kresie samowzbudzania, przy niskim napieciu prad¬ nicy jego rezystancja jest niewielka, umozliwiajaca ;.0 15 20 25 samowzbudzanie. W miare zwiekszania sie napie¬ cia pradnicy rezystancja rezystora gwaltownie wzra¬ sta ograniczajac skladowa pradu wzbudzenia, ply¬ naca przez ten rezystor, a równoczesnie umozliwia¬ jac przejecie funkcji wzbudzania przez regulator.Rezystor ten jest zalaczony w obwód wzbudzenia na stale.Zaleta ukladu jest prostota budowy i duza pew¬ nosc dzialania przy braku ujemnych skutków w wypadku uszkodzenia tak rezystora jak i regulato¬ ra napiecia.Uktad poczatkowego wzbudzania samowzbudnych pradnic bocznikowych wedlug wynalazku zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysun¬ ku, który pokazuje schemat ideowo — blokowy.Uklad poczatkowego wzbudzania pradnicy pradu stalego 1 sklada sie z rezystora nieliniowego 3, pod¬ laczonego w szereg z uzwojeniem wzudzenia prad¬ nicy 1, 'równolegle do zacisków wyjsciowych regu¬ latora 2. Samowzbudzanie pradnicy 1 polega na tym, ze w poczatkowym okresie samowzbudzania, kiedy napiecie pradnicy 1 jest niskie, rezystancja rezystora 3 jest niewielka i umozliwia przeplyw pradu przez uzwojenie wzbudzenia. W miare wzro¬ stu napiecia pradnicy 1 rezystancja rezystora nie¬ liniowego 3 wzrasta wielokrotnie.Jednoczesnie wzrost rezystancji w obwodzie wzbu¬ dzenia ogranicza wzrost napiecia pradnicy 1 do wartosci ponizej napiecia znamionowego, co umozli¬ wia poprawna prace regulatora napiecia. Dalsze 75 40975 409 dowzibudzanie pradnicy polega na bocznikowaniu rezystora 3 przez uklad wzbudzenia.Jako rezystora nieliniowego 3 mozna uzyc zarów¬ ki o odpowiednim napieciu znamionowym i mocy.Uszkodzenie rezystora przed samowzbudzeniem po¬ woduje niewzbudzenie sie pradnicy 1, natomiast przerwa rezystora w czasie pracy nie powoduije zadnych zauwazalnych zmian w pracy ukladu. PL