Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: '5.12.1975 75397 KI. 21n*,»/44 MKP H04n 9/44 Twórca wynalazku: Andrzej Bartosiak Uprawniony z patentu tymczasowego: Centralny Osrodek Badawczo-Roz¬ wojowy Radia i Telewizji, Warszawa (Polska) Uklad synchronizowania fazy przelaczania sygnalu chrominancji w urzadzeniach odbiorczych telewizji kolorowej Uklad synchronizowania fazy przelaczania sygna¬ lu chrominancji telewizji kolorowej przeznaczony jest do urzadzen odbiorczych systemu SECAM w celu przywrócenia równoczesnosci wystepowania sygnalów róznicowych, przy czym wlasciwa faza przelaczania zgodna z faza przelaczania w urzadze¬ niu nadawczymi zapewnia uzyskanie tych sygnalów w odpowiednich torach.Stosowane sa obecnie sposoby synchronizowania fazy przelaczania, w których wykorzystuje sie specjalny sygnal synchronizacji fazy przelaczania w czasie trwania impulsu gaszacego pionowego.W powyzszym sposobie korzysta sie badz to z fafctu zmiany polaryzacji specjalnego sygnalu dla przypadku zmiany fazy przelaczania z wlasciwej na niewlasciwa, badz tez wyróznia sie zmiane czestotliwosci podnosnej, zawarta w specjalnym sygnale. W obu przypadkach korekcja fazy prze¬ laczania sygnalu chrominancji moze zachodzic naj¬ czesciej co 1/50 s, co w wielu przypadkach jest zbyt powolne.Znane sa równiez sposoby, w których wykorzy¬ stuje sie róznice czestotliwosci spoczynkowych pod¬ nosnej w czasie trwania impulsu gaszacego pozio¬ mego. W drugim znanym sposobie w specjalnym ukladzie wydziela sie z sygnalu chrominancji pod- nosne spoczynkowe w czasie trwania impulsu ga¬ szacego poziomego, przeksztalca sie róznice czesto¬ tliwosci na róznice amplitud, przeprowadza sie detekcje amplitudowa uzyskanego sygnalu, wy- 18 15 20 25 filtrowuje i wzmacnia sie zawarta w nim skla¬ dowa o czestotliwosci równej polowie czestotli¬ wosci odchylania poziomego i po ewentualnym uksztaltowaniu wykorzystuje sie te skladowa do synchronizowania przerzutnika, dostarczajacego sy¬ gnalu przelaczania sygnalu chrominancji.Wada tego ukladu jest znaczne jego skompliko¬ wanie oraz trudnosc zestrojenia polegajaca ma ko¬ niecznosci zestrojenia co najmniej dwóch róznych obwodów. Powyzsze trudnosci wystepuja zwlasz¬ cza w procesie uruchamiania ukladów.Celem wynalazku jest uproszczenie ukladu syn¬ chronizowania fazy przelaczania sygnalu chromi¬ nancji w urzadzeniach odbiorczych telewizji ko¬ lorowej przez zmniejszenie ilosci elementów i ula¬ twienie strojenia w procesie uruchamiania, a przede wszystkim poprawienie jego niezawodnosci.Cel ten osiagnieto wedlug wynalazku przez za¬ stosowanie ukladu, w którym calkowity sygnal chrominancji doprowadzany jest do pierwszego wejscia elementu NAND. Do drugiego wejscia te¬ go ukladu doprowadza sie impulsy, synchroniczne z impulsami gaszenia poziomego w sygnale wejscio¬ wym. Sygnal wyjsciowy z elementu NAND uzyty jest do sterowania pierwszego wejscia przerzutni¬ ka dynamicznego. Do drugiego wejscia przerzut¬ nika dynamicznego doprowadza sie odpowiednio uksztaltowane impulsy synchroniczne z impulsami gaszenia poziomego.Wynalazek zostanie wyjasniony przykladowo na 75 39775 397 rysunku, na którym fig. 1 przedstawia calkowity sygnal wizyjny obrazu kolorowego KWGS, fig. 2 — charakterystyke ukladu binarnego rozrózniania czestotliwosci, fig 3 — sygnal wyjsciowy ukladu binarnego rozrózniania czestotliwosci, fig. 4 — im¬ pulsy synchroniczne z impulsami gaszenia pozio¬ mego w sygnale wejsciowym, fig. 5 — schemat blokowy ukladu synchronizowania, fazy przela¬ czania sygnalu chrominancji.W calkowitym sygnale wizyjnym obrazu kolo¬ rowego KWGS wedlug fig. 1 wyodrebniono czas trwania impulsu gaszacego poziomego Gh. W cza¬ sie trwania tego impulsu czestotliwosc podnosna przybiera dla kolejnych linii na przemian war¬ tosc Fob i For. Na fig. 2 przedstawiono charakte¬ rystyke ukladu binarnego rozrózniania czestotli¬ wosci. Sygnal wyjsciowy takiego ukladu charakte¬ ryzuje sie poziomem logicznym O dla czestotliwosci lezacych ponizej czestotliwosci F takiej, ze Fob^F^CFor oraz poziomem logicznym i dla cze¬ stotliwosci lezacej powyzej czestotliwosci F. Na fig. 3 przedstawiono sygnal wyjsciowy z ukladu binarnego rozrózniania czestotliwosci po dopro¬ wadzeniu do niego sygnalu chrominancji K za¬ wartego w calkowitym sygnale wizyjnym obrazu kolorowego KWGS z fig. 1.W sygnale wedlug fig. 3 wystepuja charaktery¬ styczne przedzialy czasowe, a mianowicie: pierw¬ szy przedzial czasowy 2 o nie zdefiniowanym po¬ ziomie logicznym, drugi przedzial czasowy 3, w którym poziom logiczny jest równy 0 tylko dla czestotliwosci spoczynkowej Fob, trzeci przedzial czasowy 4 o poziomie logicznym zaleznym od tres¬ ci obrazu, czwarty przedzial czasowy 5, w którym poziom logiczny jest równy 1 tylko dla czestotli¬ wosci For. Wykorzystuje sie wylacznie przedzialy czasowe 3 i 5. Na fig. 4 przedstawiono ciag impul¬ sów zsynchronizowanych z impulsami gaszenia poziomego Gh, wystepujacych wylacznie w prze¬ dziale czasowym 3 i 5 wedlug fig. 3.Uklad wedlug wynalazku pokazany na fig. 5 sklada sie z ukladu rozdzialu sygnalów 7, o wejsciu 11, do którego doprowadzany jest calkowity sy¬ gnal wizyjny obrazu KWGS. Na wyjsciu 12 ukladu 7 pojawia sie sygnal Y, uzyty do innych celów, zas na wyjsciu 13 — sygnal chrominancji K, który prócz wykorzystania go do innych celów doprowadzany jest do ukladu binarnego rozróznia¬ nia czestotliwosci 8 o charakterystyce przedstawionej na fig. 2. Sygnal wyjsciowy A z ukladu binarne¬ go rozrózniania czestotliwosci 8 doprowadzany jest do pierwszego wejscia elementu NAND 9, do dru¬ giego wejiscia tego ukladu doprowadza sie impul¬ sy B, przedstawione na fig. 4. Sygnal wyjsciowy z elementu NAND 9, spelniajacy zaleznosc logicz¬ na C=A-B, doprowadzany jest do pierwszego wejscia przerzutnika 10, do drugiego wejscia tego przerzutnika doprowadzany jest impuls B, poda- 5 wany równiez na wejscie 6. W takiej sytuacji przerzutnik 10 moze znalezc sie w okreslonym sta¬ nie tylko w obecnosci impulsu na obu wejsciach i stan ten utrzyma sie az do pojawienia sie na¬ stepnego impulsu. Nastepny impuls pojawi sie tyl- io ko na jednym wejsciu, przerzutnik przyjmuje wiec stan przeciwny i utrzyma go do pojawienia sie kolejnego impulsu, który zostanie doprowadzony do obu wejsc, w zwiazku z czym przerzutnik 10 przyjmie stan pierwszy. 15 W ten sposób przerzutnik 10 wiernie bedzie sledzic zmiany czestotliwosci spoczynkowej w cal¬ kowitym sygnale wizyjnym obrazu KWGS, dopro¬ wadzanym do wejscia 11. Sygnaly wyjsciowe prze- 20 rzutnika 10, pojawiajace sie na jego wyjsciach 15 i 16, uzyte sa do przelaczania sygnalu chrominan¬ cji K w innych czlonach urzadzenia odbiorczego. PL PL