Przedmiotem wynalazku niniejszego jest naped do czerpaków, szczególnie zas do urzadzen, które miedzy dluzszemi prze¬ sunieciami wykonywaja kilkakrotne prze¬ suniecia mniejsze. Podczas tych przesu¬ niec zostaje wypompowana pewna ilbsc plynu ponad tlok czerpaka, a nastepnie wraz z nim wydobyta az do ujscia otworu wiertniczego. Podczas tych mniejszych przesuniec lina wyciagowa musi byc wie¬ lokrotnie podciagana na wysokosc skoku ssavnego tloka czerpaka, co powoduje znaczne straty wskutek wielkiego ciezaru martwego calego urzadzenia.Wynalazek niniejszy ma na celu zmniejszenie tych strat przez calkowite lub przynajmniej czesciowe zrównowazenie cie¬ zaru czesci poruszanych podczas mniej¬ szych przesuniec tloka.Wskutek wielkiej glebokosci czerpania, wynoszacej czestokroc kilkaset metrów, nie mozna osiagnac wyrównania ciezarów pod¬ czas calego przebiegu pracy; w urzadzeniu wiec wykonanem wedlug tego wynalazku wyrównanie to ograniczone jest do wyso¬ kosci skoku osiaganej w praktyce. Dla o- trzymania tego wyrównania ciezarów sto¬ sowane jest najprostsze oirzadzenie, w kto¬ rem zespól wyrównywajacy np, przeciw¬ ciezar zostaje czasowo laczony z napedem czerpaka podczas wykonywania jego mniej¬ szych przesuniec t, j. podczas skoków ssaw¬ nych tloka.Rysunek uwidocznia na fig. 1 zarys wy¬ konania urzadzenia, a fig. 2 wskazuje na wykresie osiagnieta oszczednosc pracy.Na fig. 1 cyfra 1 oznacza tlok czerpaka, 2 — line wyciagowa, 3 — beben wyciago-wy, 4 — wal, 5—silnik napedu, 6 — sprze¬ glo laczace beben z walem lub odlaczajace od walu. Na wale znajduje sie poza tem beben 7, na którym nawinietych jest kilka zwojów liny 8. Na jednym koncu tej liny zawieszony jest przeciwciezar 9, a na dru¬ gim dodatkowy ciezar 10 przeznaczony do naciagania liny. Lina bebna 7 opasuje kól¬ ka linowe 11 umieszczone na dostatecznej wysokosci, aby przeciwciezar 9 mógl wy¬ konywac ruchy odpowiadajace skokowi tlo¬ ka czerpaka. Skok przeciwciezaru oraz skok ssawny tloka nie potrzebuja oczywi¬ scie byc równe, wielkosc tych skoków za¬ lezy od stosunku srednic bebnów 7 i 3, Czynnosc wydobywania uskutecznia sie w sposób nastepujacy: Tlok czerpaka o- trzymuje najpierw ruch zwrotny na spo¬ dzie otworu wiertniczego o wysokosc odpo¬ wiadajaca skokowi ssawnemu, wynoszace¬ mu 8 do 9 metrów. Ruch zwrotny otrzy¬ muje sie np. przez odpowiednie zmiany kie¬ runku obrotu silnika napednego lub przy silnikach jednokierunkowych, przez wla¬ czanie i wylaczanie sprzegla 6. Podczas tych ruchów lina 8 jest naciagnieta przez przeciwciezar polaczony z walem 4. Po na¬ gromadzeniu odpowiedniej ilosci wydoby¬ wanego plynu nad tlokiem czerpaka usu¬ wa s:e dzialania liny 8 przez podparcie przeciwciezaru 9 powierzchnia 12, poczem tlok czerpaka zostaje wyciagniety do ujscia otworu wiertniczego.Czynnosci te powtarzaja sie po ponow- nem opuszczeniu itloka do otworu. Dzia¬ lanie ciezaru liny wyciagowej podczas ru¬ chu ku dolowi moze byc zuzytkowane dla podniesienia przeciwciezaru 9 lub dla wprawiania w ruch dodatkowych napedów, które moga byc np. polaczone bezposred¬ nio z przeciwciezarem 9 podnoszonym i opuszczanym podczas ruchu tloka czerpa¬ ka.W wykresie pracy (fig. 2) odciete w kierunku strzalki 14 oznaczaja czas, a rzedne w kierunku strzalki 15 moc chwilo¬ wa silnika napednego. Krzywa nakreslona cienka linja przedstawia wykres mocy bez zastosowania przeciwciezaru, a grubsza linja — wykres mocy przy zastosowaniu przeciwciezaru. Z wykresu tego wynika jasno, ze podczas czasu T, przy braku przeciwciezaru nalezy podnosic caly cie- zaf liny wyciagowej o wysokosc skoku ssawnego. Praca ta jest stracona, jezeli nie zastosuje sie dzialania ciezaru dla jakiegos dodatkowego napedu, np. pompowania mniejszych ilosci ropy do zbiorników lub podobnej czynnosci. Przy wyrównaniu cie¬ zarów podczas stosowania przeciwciezaru pokonywa sie tylko tarcie i przespieszenie.Unika sie podnoszenia ciezaru liny i szczy¬ ty krzywej mocy podczas okresu pompo¬ wania T sa znacznie nizsze. Po ukoncze¬ niu tego okresu, przy rozpoczeciu wlasci¬ wego wyciagania tloka czerpaka krzywa wskazuje jednorazowe najwyzsze obciaze¬ nie spowodowane wylaczeniem przeciwcie¬ zaru i wieksza prace przyspieszenia, po¬ czem zmniejsza sie obciazenie wraz z coraz mniejszym ciezarem swobodnej czesci liny wyciagowej.Wykres mocy wskazuje, ze otrzymuje sie oszczednosc pracy, równa powierzch¬ niom gesto kreskowanym przy zastosowaniu wytrówniania ciezarów; pr^ypuszcz|a sie przytem, ze zuzytkowuje sie jeszcze dzia¬ lanie ciezaru opuszczajacego sie przeciw¬ ciezaru dla napedu dodatkowego. Jezeli natomiast nie zuzytkowuje sie tego dzia¬ lania sily ciezkosci, zapotrzebowanie mocy podczas okresów pompowania równa sie stale najwyzszemu zapotrzebowaniu. W tym wypadku przez zastosowanie przeciw¬ ciezaru osiaga sie znacznie wieksza oszczed¬ nosc pracy odpowiadajaca powierzchni zakreskowanej szeroko. PL