Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1975 75221 Opispatentowy przedrukowano ze wzgledu na zauwazone bledy KI. 42c, 12 MKP G01b5/26 CZYTELNIA Urzedu Pnte^fnwfG- fBl»,.li li*--- 1 Twórcawynalazku: Janusz Schilbach Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Rolnicza, Kraków (Polska) Sposób obliczania powierzchni wycinków konturów klasyfikacyjnych w dzialce oraz przyrzad do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób obliczania powierzchni wycinków konturów klasyfikacyjnych w dzial¬ ce o ksztalcie trapezu i przyrzad do stosowania tego sposobu.Znany jest sposób obliczania powierzchni wycinków konturów klasyfikacyjnych polegajacy na tym, ze oblicza sie powierzchnie poszczególnych wycinków w granicy dzialki, a nastepnie sie je sumuje. Róznice miedzy uzyskana w ten sposób suma a znana powierzchnia calej dzialki rozdziela sie proporcjonalnie do wielkosci powierzchni poszczególnych wycinków. Do obliczania powierzchni stosuje sie przyrzady takie jak na przyklad cyrkiel odmierzacz i podzialka transwersalna, planimetr harfowy lub biegunowy.Stosowany sposób nu szereg wad i niedogodnosci polegajacych na tym, ze koniecznejest rachunkowe lub pizy pomocy przyrzadów obliczanie wielkosci powierzchni poszczególnych wycinków w dzialce oraz praco¬ chlonne wyrównanie obliczonych powierzchni wycinków, do wielkosci dajacej w sumie powierzchnie calej dzialki.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci poprzez zastosowanie sposobu obliczania powierzchni wycinków konturów klasyfikacyjnych w dzialce o ksztalcie trapezu, polegajacego na tym, ze wycin¬ ki oblicza sie wykorzystujac proporcjonalnosc ich powierzchni do dlugosci mierzonych w miejscu przeciecia srodkowej trapezu, bedacej srednia arytmetyczna dwóch boków równoleglych z granicami konturów klasyfika¬ cyjnych. Zadanie techniczne prowadzace do osiagniecia tego celu polega na opracowaniu sposobu i przyrzadu, dajacych gotowe odczyty powierzchni wycinków, których suma jest równa powierzchni calej dzialki.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie sposobu opartego o zasade proporcjonalnosci powierzchni wycinków konturów klasyfikacyjnych w dzialce o ksztalcie trapezu do odpowiednich dlugosci srodkowej tra¬ pezu, zawartych w granicach tych konturów oraz w oparciu o zasade, iz pek prostych odcina na dwóch poprzecz¬ nych, równoleglych odcinki proporcjonalne.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze przeprowadza sie przez oba konce srodkowej trapezu i przez wszystkie miejsca przeciecia granic konturów klasyfikacyjnych z ta srodkowa pek pólprostych wychodzacych z jednego punktu, a nastepnie równolegle do srodkowej trapezu ustawia sie podzialke milimetrowa tak, by odczyt w milimetrach odpowiadal powierzchni trapezu w arach, zas dlugosc ta byla objeta pólprostymi miedzy którymi zawarta jest srodkowa trapezu.Przyrzad do stosowania tego sposobu sklada sie z prostokatnej plyty z przezroczystego tworzywa na2 75 221 której sa dwie linie pólproste, tworzace kat ostry oraz szereg wzajemnie równoleglych linii, prostopadlych do dwusiecznej tego kata, przy czym w wierzcholku kata osadzona jest obrotowo listwa z tworzywa przezroczys¬ tego majaca linie wskaznikowa, która przy przesunieciach tworzy pek pólprostych przechodzacych przez ten wierzcholek. Czescia skladowa przyrzadu jest linijka milimetrowa nie zwiazana z nim na stale.Powierzchnie wycinków konturów klasyfikacyjnych oblicza sie w ten sposób, ze na mapie ustawia sie przyrzad tak, aby obie linie pólproste objely srodkowa trapezu, zas linie pionowe byly do niej równolegle.Nastepnie równolegle do linii pionowych ustawia sie podzialke milimetrowa tak, by odczyt w milimetrach odpowiadal powierzchni trapezu warach, zas dlugosc ta byla objeta pólprostymi miedzy którymi zawarta jest srodkowa trapezu. Przy takim ustawieniu przyrzadu przesuwamy listwe tak, by linia wskaznikowa kolejno przeszla przez punkty przeciecia granic konturów klasyfikacyjnych ze srodkowa trapezu, odczytujac na podzial- ce milimetrowej sumy powierzchni wycinków klasyfikacyjnych liczone od poczatku podzialki. Po przeprowadze¬ niu rachunku liczbowego, polegajacego na odejmowaniu przy kolejnym odczycie wielkosci z poprzedniego od¬ czytu uzyskujemy powierzchnie poszczególnych wycinków konturów klasyfikacyjnych w dzialce.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest wyeliminowanie rachunkowego, lub za pomoca przyrzadów obliczania wielkosci powierzchni poszczególnych wycinków w dzialce oraz pracochlonnego wyrównywania obli¬ czonych powierzchni wycinków do wielkosci dajacej w sumie powierzchnie calej dzialki.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 preedsta- wia przyrzad w widoku z góry.Przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z prostokatnej plyty 1 z przezroczystego tworzywa, na której sa dwie linie pólproste 2 tworzace kat ostry oraz szereg wzajemnie równoleglych linii 3 prostopadlych do dwusiecz¬ nej tego kata, przy czym w wierzcholku kata 4 osadzona jest obrotowo listwa 5 z tworzywa przezroczystego, majaca wykreslona linie wskaznikowa 6 przechodzaca przez ten wierzcholek. Czescia skladowa przyrzadu jest linijka milimetrowa 7 nie zwiazana z nim na stale. PL