Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.02.1975 75169 KI. |42o, 15 MKP; GOlp 15/00 CZYTELNIA Pylskiej RzecK "' ' sTwórcawynalazku: Jan Kacy Uprawniony z patentu tymczasowego: Kopalnia Wegla Kamiennego „Jastrzebie", Jastrzebie Zdrój (Polska) Uklad polaczen czujnika spadku predkosci powietrza Przedmiotem wynalazku jest uklad polaczen czujnika spadku predkosci powietrza ponizej wartosci zadanej, przeznaczony do automatycznego wylaczania urzadzen elektrycznych bedacych pod napieciem w podziemnych pomieszczeniach zagrozonych wybuchem gazów, w których nastapilo zaklócenie warunków wentylacajnych.Znany anemometryczny czujnik predkosci powietrza, którego dzialanie polega na tym, ze kontrolowana predkosc powietrza wprawia w ruch wirnik czujnika, na osi którego zamocowany jest listek metalowy stanowiacy ekran, który przerywa drgania generatora w ukladzie Meissnera, polaczonego z uniwibratorem i prostownikiem pradowym dajac na wyjsciu znormalizowany sygnal pradowy, odczytywany na wskazniku w jednostkach predkosci powietrza.Niedogodnoscia znanego czujnika jest jego zlozony uklad elektroniczny wymagajacy elektrycznego zasi¬ lania co w warunkach podziemi kopaln nie zawsze jest mozliwe do zrealizowania. Poza tym czujnik wskazujac predkosc przeplywu powietrza nie reaguje na spadek ponizej zadanej wartosci krytycznej.Celem wynalazku jest unikniecie dotychczasowych niedogodnosci, a zadaniem technicznym postawionym do rozwiazania jest opracowanie urzadzenia reagujacego na spadek predkosci powietrza, nie wymagajacego ener¬ getycznego zasilania, posiadajacego prosta konstrukcje i pracujacego w sposób dwustanowy.Zadanie techniczne postawione do rozwiazania wykonano przez opracowanie ukladu polaczen urzadzenia, w którym na osi wirnika anemometru umieszczony jest bloczek z nawinieta linka podtrzymujaca kotwiczke z obciaznikami oraz magnesem stalym. Linka porusza sie wewnatrz diamagnetycznej tulei prowadzacej na zew¬ natrz której, zwlaszcza w dolnej czesci umieszczony jest zestyk magnetyczny normalnie otwarty i polaczony przewodami do zacisków wyjsciowych urzadzenia. Natomiast w dolnej czesci tulei prowadzacej umieszczony jest zaczep, który podtrzymuje kotwiczke w jej dolnym polozeniu w przypadku calkowitego rozwiniecia linki.Zaleta rozwiazania ukladu polaczen wedlug wynalazku jest prosta konstrukcja czujnika nie wymagajaca energetycznego zasilania, a dzialajacego na skutek przeplywu powietrza w miejscu jego zainstalowania, przy czym zmniejszenie predkosci powietrza ponizej wartosci zadanej powoduje zadzialanie zestyku magnetycznego bedacego w obwodzie wyjsciowym. Inna zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest zastosowanie jako elementu2 75 169 wykonawczego magnesu stalego wraz z zestykiem magnetycznym, co pozwala na wspólprace z dowolnym urza¬ dzeniem wylaczajacym energie elektryczna, polaczonym z czujnikiem linia iskrobezpieczna, co wymagane jest górniczymi przepisami bezpieczenstwa pracy.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 - przed¬ stawia czujnik w pólprzekroju w widoku od czola, a fig. 2 - czujnik w widoku z boku.Uklad polaczen czujnika wedlug wynalazku ma cylindryczna oslone 1 wewnatrz której ulozyskowany jest wirnik 2 anemometru, na osi którego osadzony jest zespól bloczków 3. Na jednym z zespolu bloczków 3 nawinieta jest linka 4 podtrzymujaca kotwiczke 5 z osadzonymi na niej obciaznikami 6 wraz z magnesami stalymi 7. Kotwiczka 5 umieszczona jest w tulei 8 prowadzacej na której dolnym koncu umieszczony jest zaczep 9 podtrzymujacy kotwiczke 5 przy calkowitym rozwinieciu linki 4. Na zewnatrz tulei prowadzacej 8 w dolnej jej czesci umieszczony jest zestyk 10 magnetyczny normalnie otwarty, polaczony przewodami U do zacisków 12 wyjsciowych czujnika. Tuleja 8 prowadzaca, kotwiczka 5 wraz z obciaznikami 6 wykonane sa z materialów diamagnetycznych.Na osi cylindrycznej oslony 1 wirnika 2 anemometru osadzone sa pierscieniowe oslony 13 do regulacji wartosci progowej dzialania czujnika.Uklad polaczen czujnika dziala w ten sposób, ze w przypadku kiedy predkosc powietrza przeplywajacego w wyrobisku i przez cylindryczna obudowe 1 czujnika jest wieksza od wartosci zadanej, wówczas wirnik 2 anemometru nawijajac linke 4 na jeden z zespolu bloczków 3 utrzymujac w górnym polozeniu kotwiczke 5.W przypadku kiedy predkosc powietrza w miejscu zainstalowania czujnika jest mniejsza od predkosci zadanej nastepuje obrót wirnika 2 anemometru, rozwijajac linke 4 pod wplywem obciazenia kotwiczka 5 obciaznikami 6 do dolnego polozenia tulei 8 prowadzacej, gdzie nastepuje zaczepienie kotwiczki 5 o zaczep 9, który wspólnie z zestykiem magnetycznym 10 jest przesuwany wzdluz tulejki 8. W chwili kiedy magnes staly 7 znajduje sie w strefie dzialania zestyku magnetycznego 10 nastepuje zamkniecie obwodu wejsciowego wspólpracujacego z czujnikiem urzadzenia wylaczajacego energie elektryczna. Predkosc zadana czujnika ustawia sie przez dobranie najkorzystniejszego obciazenia kotwiczki 5 oraz przystawienie wirnika 2 anemometru oslonami 13 pierscie¬ niowymi. PL PL