Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.03.1975 75151 KI. 21c,68/50 MKP H02h 7/06 ;ZYVLLWIA Urzedu Piten^wo- Polsku! Iw:-- Twórcy wynalazku: Krystyn Madeyski, Tadeusz Cielecki, Zygmunt Holo- ga, Jan Pikula Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Montazu Elek¬ trycznego „Elektrobudowa", Kato¬ wice (Polska) Uklad przekladników pradowych zabezpieczenia róznicowego blo¬ ku elektro-energetycznego wielkiej mocy z odczepem dla potrzeb wlasnych Przedmiotem wynalazku jest uklad przekladni¬ ków pradowych zabezpieczenia róznicowego bloku elektroenergetycznego wielkiej mocy z wyprowa¬ dzonym odczepem dla zasilania w energie elekt¬ ryczna potrzeb wlasnych bloku.Znane rozwiazania ukladu zasilajacego jedno z podstawowych zabezpieczen jakim jest zabezpie¬ czenie róznicowe, oparte jest na ukladzie dziewie¬ ciu przekladników pradowych, na które skladaja sie: trzy przekladniki czterordzeniowe na wypro¬ wadzeniu punktu gwiazdowego generatora o prze¬ kladni równej stosunkowi natezenia pradu znamio¬ nowego generatora do 5A, identyczne trzy prze¬ kladniki na odczepie do transformatora potrzeb wlasnych z wykorzystanym tylko jednym rdze¬ niem, trzy przekladniki dwurdzeniowe po stronie b. wysokiego napiecia transformatora blokowego o przekladni równej stosunkowi natezenia pradu znamionowego transformatora blokowego do 1A.Dla pelnego obrazu ukladu nalezy dodac, ze aby skojarzyc w ukladzie porównawczym przesuniete w fazie, przez grupe polaczen transformatora, wektory pradów oraz ich moduly, elementem do¬ datkowym ukladu jest jeszcze zespól trzech prze¬ kladników wyrównawczych. Polaczenie obwodów wtórnych wymienionego ukladu przekladników wy¬ konane jest w ten sposób, ze zasilanie dwóch ga¬ lezi stabilizacji przekaznika róznicowego otrzymuje sie w jednej galezi z pradów punktu gwiazdowego generatora a w drugiej galezi przez skojarzone ze 10 15 20 25 30 soba prady o wyrównanym juz w przekladnikach wyrównawczych module strony bardzo wysokiego napiecia oraz prady odczepu dla potrzeb wlasnych.Niedogodnoscia techniczna znanego rozwiazania zabezpieczenia róznicowego jest zastosowanie na odczepie do transformatora potrzeb wlasnych, nie¬ zaleznie od trzech przekladników kilkurdzeniowych przeznaczonych do zasilania obwodów zabezpieczen i pomiarów transformatora odczepowego potrzeb wlasnych, trzech czterordzeniowych przekladników, z których tylko wykorzystuje sie po jednym rdze¬ niu. Przekladniki te ze wzgledu na duzy ciezar wymagaja stosowania odpowiednich konstrukcji wsporczych, a ich duze wymiary warunkuja w przypadku stosowania szyn ekranowanych, co jest prawie regula, powiekszenie srednicy ekranów, tak aby przekladniki, które sa typu wnetrzowego, miescily sie wewnatrz tych ekranów, co podnosilo koszt i pracochlonnosc montazu. Niezaleznie od wy¬ mienionych wyzej negatywnych cech znanego roz¬ wiazania, stosowanie do zabezpieczenia róznicowego czterordzeniowych przekladników stwarzalo zawsze realne niebezpieczenstwo otwarcia sie jednego lub kilku ze zwartych i nie wykorzystanych rdzeni na skutek stalych drgan sztywnego ukladu, co w re¬ zultacie mogloby spowodowac uszkodzenie pracu¬ jacego rdzenia i nawet odstawienie z eksploatacji generatora wielkiej mocy. Równoczesnie nie pracu¬ jace uzwojenia zwartych rdzeni niepotrzebnie sa 7515175151 3 narazone przy zwarciach na sily dynamiczne, moga¬ ce uszkodzic te uzwojenia.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci wymienionych wyzej, zwiazanych z istniejacym sta¬ nem techniki. Cel ten osiagnieto zgodnie z wyna¬ lazkiem w ten sposób, ze w trzech kilkurdzenio- wych przekladnikach pradowych zainstalowanych na odczepie do transformatora potrzeb wlasnych a sluzacych do zasilania obwodów zabezpieczen i pomiarów transformatora odczepowego potrzeb wlasnych zastosowano dodatkowy rdzen o prze¬ kladni równej przekladni przekladników prado¬ wych zamontowanych na wyprowadzeniu punktu gwiazdowego generatora i o pradzie pierwotnym równym pradowi pozostalych rdzeni przekladników na odczepie. Ten dodatkowy rdzen przeznaczony jest wylacznie do zasilania obwodów zabezpieczenia róznicowego.Dzieki temu wyeliminowano z ukladu trzy czte- rordzeniowe przekladniki wielkopradowe, posiada¬ jace tylko po jednym wykorzystanym rdzeniu.W wyniku uzyskuje sie zmniejszenie kosztu apa¬ ratury i zmniejszenie pracochlonnosci montazu ukladu, jak równiez uzyskuje sie znacznie wieksza pewnosc pracy ukladu, co ma zasadniczy wplyw na bezawaryjnosc pracy generatora.Na rysunku przedstawiono schemat przykladu wykonania przedmiotu wynalazku.Jak to wynika ze schematu, na wyprowadzeniu punktu gwiazdowego 1 generatora 200 MW 2 zain¬ stalowane sa trzy przekladniki pradowe, cztero- rdzeniowe o przekladni 10000/5/5/5/5/3 których czwarte rdzenie zasilaja pierwsza galaz 4 stabili¬ zacji przekaznika róznicowego 5. Druga galaz 6 stabilizacji przekaznika 5 zasilana jest z drugich rdzeni, trzech przekladników pradowych o prze¬ kladni 1200/1/1 7, zabudowanych po stronie 110 kV 8 transformatora blokowego 240 MVA 9 oraz równo¬ legle z dodatkowych rdzeni o przekladni 1500/0,75 io 10 w jakie zostaly wyposazone trzy przekladniki pradowe 1500/5/5/5 11 zainstalowane na odczepie 12 do transformatora potrzeb wlasnych 25/12,5MVA 13. W celu wyrównania przekladni i skojarzenia pradów zastosowane sa trzy przekladniki wyrów- 15 nawcze 14. PL PL