Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.10.1975 75 006 KI. 30a,4/02 MKP A61b 5/02 CZYTELNIA Urredii Polerrio»ego Twórca wynalazku: Franciszek Skibniewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Szefostwo Techniki Lotniczej MON, Warszawa (Polska) Uklad do pomiaru cisnienia tetniczego Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomiaru cisnienia tetniczego u ludzi w oparciu o metode osluchowa i analize tetna obwodowego.Znane sa uklady do pomiaru cisnienia tetnicze¬ go u ludzi wyposazone w pneumatyczny mankiet do uciskania przedramienia i mikrofon, a wyko¬ rzystujace zjawisko powstawania tonów Korotko- wa do pomiaru cisnienia skurczowego, a ich zaniku — do pomiaru cisnienia rozkurczowego. Tony Ko¬ rotkowa odebrane przez mikrofon i zamienione na impulsy elektryczne, po wzmocnieniu podawa¬ ne sa na elektroniczny uklad pomiarowy lub re¬ jestracyjny.Inny rodzaj ukladu do pomiaru cisnienia tetni¬ czego oparty jest na analizie ksztaltu impulsów fali tetna obwodowego. Odbierane przez czujnik impulsy tetna w postaci przebiegów elektrycznych napiecia, po wzmocnieniu, podawane sa na uklad elektroniczny, w którym podlegaja analizie w celu okreslenia wartosci cisnienia skurczowego i roz¬ kurczowego. Odmiana ukladu, oparta na tej samej metodzie, jest uklad wykorzystujacy do analizy nie ksztalt impulsów tetna obwodowego, a fakt ich pojawiania sie i zaniku, co uzyskuje sie w wyni¬ ku wywierania ucisku na tetnice palca.Zasadnicza wada pierwszego ukladu jest duzy wplyw zaklócen akustycznych i mechanicznych na poprawnosc pomiarów. Wada drugiego ukladu, w obydwu jego odmianach, jest zmniejszona wiary¬ godnosc pomiarów przy badaniu osób ze zmiana- 10 15 20 25 30 mi w ukladzie krazenia oraz zlozona budowa u- kladu elektronicznego analizatora impulsów fali tetna obwodowego. Wady powyzsze uniemozliwiaja sto&owanie tych ukladów do pomiaru cisnienia tet¬ niczego w warunkach zaklócen akustycznych jak np. do badan przedstartowych pilotów na lotnia skach.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad ukladów do pomiaru cisnienia tetniczego czyli zwiekszenie ich pewnosci dzialania i wiarygod¬ nosci pomiarów w warunkach zaklócen.Postawione zadanie zostalo rozwiazane przez skonstruowanie ukladu do pomiaru cisnienia tetni- czego opartego na zjawisku powstawania tonów Korotkowa z jednoczesna analiza pojawiania sie i zaniku fali tetna obwodowego. Wartosc cisnienia skurczowego mierzona jest w momencie podania do odpowiednio wysterowanego przerzutnika mo- nostabilnego impulsu sygnalizujacego powstanie pierwszego tonu Korotkowa i pojawienie sie pier¬ wszego impulsu tetna. Wartosc cisnienia rozkurczo¬ wego sygnalizowana jest przez pierwszy impuls tetna podawany na uklad blokady, przy jednoczes¬ nym zaniku impulsu sygnalizujacego wystepowa¬ nie tonów Korotkowa. Dla synchronizacji impul¬ sów tetna i tonów Korotkowa oraz sygnalizacji momentów pomiarów cisnienia, zastosowano od¬ powiednio wysterowane uklady opóznienia i blo¬ kady.Uklad umozliwia skuteczny pomiar cisnienia 75 0063 tetniczego niezaleznie od wielkosci tonów Korotko- wa i impulsów tetna oraz poziomu zaklócen.Wynalazek zostanie blizej omówiony" na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ogólny schemat bloko¬ wy ukladu, a fig. 2 — przebiegi zmian napiec na wyjsciu poszczególnych bloków ukladu z fig. 1 i cisnienia w mankiecie uciskujacym.Uklad do pomiaru cisnienia tetniczego wedlug wynalazku sklada sie z mikrofonu 2 umieszczo¬ nego w7 mankiecie 1 i polaczonego poprzez uklad wzmocnienia i dyskryminacji 3 oraz uklad ksztal¬ towania impulsów 4 z przerzutnikiem monostabil¬ nym* 5. Czujnik fotoelektryczny 11 poprzez uklad wzmocnienia i dyskryminacji 12 i polaczony z nim szeregowo uklad ksztaltowania impulsów 13 oraz uklad blokady i opóznienia 14 z przylaczonym do niego ukladem S, napelniania mankietu 1, polaczo¬ ny jest-.z przerzutnikiem monostabilnym 15. Z przerzutnikiem monostabilnym 15 polaczony jest, poprzez wlacznik 9 sterowany z ukladu wskazni¬ ka cisnienia skurczowego 10, uklad ksztaltowania impulsów 4. Wyjscia przerzutników monostabil- nych 5 i 15 polaczone sa z ukladem blokady 6, który steruje ukladem wskaznika cisnienia skur¬ czowego 7. Ponadto z wejsciem ukladu blokady 6 przerzutnik monostabilny 15 polaczony jest po¬ przez uklad opóznienia 16, z którego wyjsciem polaczony jest przerzutnik 17 z ukladem wskaz¬ nika cisnienia skurczowego 10.Dzialanie ukladu jest nastepujace: w czasie na¬ pelniania powietrzem mankietu 1 i w kilka se¬ kund po jego napelnieniu, uklad blokady i opóz¬ nienia 14 uniemozliwia przechodzenie impulsów zaklócajacych na dalsze stopnie ukladu pomiaro¬ wego. Uklad ksztaltowania 4 tonów Korotkowa jest polaczony z przerzutnikiem monostabilnym 15. Po napelnieniu, mankiet 1 uciska tetnice ra¬ mieniowa uniemozliwiajac przedostawanie sie krwi ponizej miejsca ucisku.. Stopniowo obnizajace sie cisnienie w mankiecie 1 zmniejsza ucisk na tetni¬ ce ramieniowa. Z chwila zrównania sie cisnienia powietrza w mankiecie 1 z cisnieniem skurczo¬ wym krwi, wystapia tony Korotkowa a nastepnie impulsy tetna. Odbierane przez mikrofon 2 tony Korotkowa oraz impulsy tetna odbierane przez czujnik fotoelektryczny 11 po przejsciu przez ukla¬ dy wzmocnienia i dyskryminacji 3 i 12 i po u- ksztaltowaniu w ukladach ksztaltowania 4 i 13, steruja dwoma równolegle dzialajacymi torami: pomiaru cisnienia skurczowego 10—17 i pomiaru cisnienia rozkurczowego 1—7.Uksztaltowane impulsy tetna i tony Korotkowa przesylane sa do ukladu opóznienia 16. Przerzut¬ nik Schmitta 17 sterujacy ukladem wskaznika cis¬ nienia skurczowego 10, zostanie uruchomiony do¬ piero po przyjsciu dwóch uksztaltowanych impul¬ sów tetna lub tonów Korotkowa, albo jednego im¬ pulsu tonów Korotkowa i jednego impulsu tetna.Impuls przerzutnika Schmitta 17 spowoduje za- 006 4 dzialanie ukladu wskaznika cisnienia skurczowego 10 i odlaczenie za', pomoca wylacznika 9 sterowa¬ nia przerzutnika monostabilnego 15 przez uklad ksztaltowania impulsów 4. 5- Uksztaltowane przez uklad 4 tony Korotkowa u- ruchamiaja przerzutnik monostabilny 5, który wy- -^tear-za- impulsy prostokatne o czasie trwania 200—300 milisekund powodujace zatykanie ukla¬ du blokady 6, uniemozliwiajac tym samym prze- 10 chodzenie impulsów tetna na uklad wskaznika cis¬ nienia rozkurczowego 7. Uklad blokady 6 stero¬ wany jest ponadto z ukladu opóznienia 16.Obnizajace sie w dalszym ciagu cisnienie po¬ wietrza w mankiecie 1 powoduje zanik tonów Ko- 15 -retkowa. Niewystapienie tonów Korotkowa, a tym samym brak impulsu z przerzutnika monostabil¬ nego 5 spowoduje wystapienie na wyjsciu z ukla¬ du blokady 6 uksztaltowanego impulsu tetna. Im¬ puls ten spowoduje zadzialanie ukladu wskaznika 20 cisnienia rozkurczowego7. ~ Badania wykazaly, ze uklad wedlug wynalazku umozliwia dokonywanie pomiarów cisnienia tetni¬ czego u ludzi z dokladnoscia do 2 mm slupa rteci tak w warunkach klinicznych jak i warunkach 25 zaklócen akustycznych o natezeniu do 130 decy- teli.Uklad do pomiaru cisnienia tetniczego wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie, zwlaszcza w lecznictwie otwartym; PL PL