Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.10.1975 74 994 KI. 21e,27/20 MKP GOlr 27/20 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Polskiej HzeczypBsjsIre) L«y«^ Twórca wynalazku: Marian Iwieki Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Gdanska, Gdansk (Polska) Sposób bezposredniego pomiaru wzglednych wartosci napiec na powierzchni gruntu i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób bezposred¬ niego pomiaru wzglednych wartosci napiec na po¬ wierzchni gruntu i urzadzenie do stosowania tego sposobu w elektroenergetycznych urzadzeniach na¬ powietrznych.Dotychczas stosowany jest posredni sposób po¬ miaru wzglednych wartosci napiec na powierzchni gruntu polegajacy na tym, ze mierzy sie napiecie wyrazone w woltach, które wystepuje pomiedzy uziomem badanym a sonda pomiarowa wbita w ziemie, w warunkach przeplywu pradu pomiaro¬ wego w obwodzie utworzonym przez uziom bada¬ ny, ziemie, uziom pomocniczy i zródlo pradu. Dzie¬ lac napiecie zmierzone w danym miejscu na po¬ wierzchni gruntu, wyrazone w woltach, przez na¬ piecie zmierzone wzgledem ziemi odniesienia, uzy¬ skuje sie wzgledna wartosc napiecia na powie¬ rzchni gruntu.Urzadzenie do pomiaru napiec na powierzchni gruntu sklada sie z woltomierza polaczonego jed¬ nym zaciskiem z sonda pomiarowa wbita w zie¬ mie a drugim zaciskiem z uziomem badanym, do którego przylaczony jest równiez amperomierz po¬ laczony z biegunem zródla pradu pomiarowego.Drugi biegun zródla pradu polaczony jest z uzio¬ mem pomocniczym.Opisany wyzej sposób pomiaru jest bardzo cza¬ sochlonny zwlaszcza, gdy badania przeprowadza sie w licznych miejscach i na rozleglych terenach.Natomiast wada urzadzenia jest to, ze nie pozwa¬ lo 15 20 30 2 la ono na dokonanie bezposredniego pomiaru wzglednej wartosci napiecia na powierzchni grun¬ tu oraz, ze obarczone jest dosc znacznj^n uchybem pomiaru od rezystancji uziemienia sondy w wa¬ runkach, gdy pomiar przeprowadza sie woltomie¬ rzem o malej rezystancji wewnetrznej na grun¬ tach o znacznej rezystywnosci.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu i urzadzenia do bezposredniego pomiaru wzgled¬ nych wartosci napiec na powierzchni gruntu, odznaczajacego sie malym uchybem pomiaru.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie spo¬ sobu pomiaru polegajacego na tym, ze umieszcza sie sonde pomiarowa w strefie ziemi odniesienia i nastawia sie znamionowe odchylenie wskazówki woltomierza równe stu dzialkom, a nastepnie wbi¬ ja sie sonde pomiarowa blizej uziomu badanego i mierzy sie bezposrednio na podzialce woltomierza wzgledna wartosc napiecia wystepujacego na po¬ wierzchni gruntu.Urzadzenie do stosowania tego sposobu zawiera rezystor regulacyjny polaczony równolegle z przy¬ ciskiem i szeregowo z woltomierzem, który ma dodatkowa podzialke o zakresie stu dzialek.Korzysci techniczne wynikajace ze stosowania wynalazku to bezposredni pomiar wzglednych war¬ tosci napiec wystepujacych na powierzchni gruntu, krótki czas trwania pomiaru i maly uchyb pomiaru.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykla¬ dzie wykonania na rysunku przedstawiajacym 74 994f4 994 * schemat Ideowy urzadzenia do bezposredniego po¬ miaru wzglednych wartosci napiec na powierzchni gruntu.Urzadzenie do bezposredniego pomiaru wzgled¬ nych wartosci napiec na powierzchni gruntu skla¬ da sie z amperomierza A polaczonego jednym za¬ ciskiem z uziomem badanym B a drugim zaci¬ skiem z biegunem zródla pradu przemiennego,, któ¬ rego drugi biegun polaczony jest z uziomem pra¬ dowym C. W miejscu polaczenia amperomierza A z uziomem badanym B przylaczony jest jeden za¬ cisk woltomierza V. Drugi zacisk woltomierza V polaczony jest z zaciskiem rezystora regulacyjnego R, który polaczony jest z sonda pomiarowa S. Re- 'zystor regulacyjny R zbocznikowany jest przyci¬ skiem P.Po wlaczeniu napiecia zasilajacego i umieszcze¬ niu sondy pomiarowej S w strefie ziemi odniesie¬ nia, rezystorem regulacyjnym R o odpowiednio dobranej rezystancji, nastawia sie wskazówke wol¬ tomierza V na wartosc odchylenia znamionowego, równego stu dzialkom. Dla sondy pomiarowej S umieszczonej blizej uziomu badanego B odczytuje sie na podzialce woltomierza V wzgledna wartosc napiecia na powierzchni gruntu.Urzadzenie do bezposredniego pomiaru wzgled¬ nych wartosci napiec umozliwia równiez pomiar napiecia na powierzchni gruntu, wyrazonego w woltach. W tym celu naciska sie przycisk P i na odpowiedniej podzialce woltomierza odczytuje sie wartosc napiecia w woltach. Kazdorazowo jednak przed nacisnieciem przycisku P nalezy sprawdzic zakres pomiarowy woltomierza V, gdyz zwykle *• u 20 przy otwartym przycisku P jest ob mni*J*zy. Uzy¬ skane z pomiarów napiecie, wyrazone w woltach. nalezy przeliczyc na wartosci rzeczywiste, co (polega na pomnozeniu ich przez wartosc stosunku pradu zwarcia doziemnego do pradu pomiarowego wska¬ zanego przez amperomierz. PL PL