Pierwszenstwo: 19.02.1972 (P. 153587) Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 18.04.1975 74933 KI. 461,3/04 MKP F02n 3/04 Twórca wynalazku: Waclaw Kowarzyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Krakowska, Kraków (Polska) Rozrusznik nozny Przedmiotem wynalazku jest rozrusznik nozny majacy zastosowanie do silnika motocyklowego lub motorowerowego.Dotychczas znane i stosowane sa rozwiazania konstrukcyjne rozruszników, w których powrót 5 wycinka zebatego rozrusznika odbywa sie przy wy¬ korzystaniu sprzegla jednokierunkowego, przy czym wycinek zebaty nie jest w stalym zazebieniu z kolem walu silnika. Znane sa równiez kola zebate rozrusznika pozostajace w stalym zazebieniu z ko- 10 lem walu korbowego. Sprzeglo jednokierunkowe laczy kolo zebate rozrusznika z dzwignia nozna rozrusznika na czas rozruchu, a potem umozliwia naped kola zebatego rozrusznika od walu korbo¬ wego podczas calego czasu pracy silnika, przy czym 15 kolo zebate rozrusznika obraca sie luzno na wale rozrusznika.W rozwiazaniach tych jednak wystepuje znacz¬ ne zuzycie sprzegla jednokierunkowego, poniewaz powrót wycinka zebatego odbywa sie z reguly 20 przy podwyzszonej predkosci obrotowej silnika, badz tez nastepuje strata pewnej czesci mocy na niepotrzebny naped stale zazebionego kola roz¬ rusznika uzywanego tylko podczas rozruchu.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji 25 rozrusznika noznego, w którym przy zachowaniu dotychczasowych zalet znanych rozruszników wy¬ eliminowane zostana wykazane wady.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie kon¬ strukcji rozrusznika wedlug wynalazku, w którym 30 2 wykorzystano dowolny system sprzegla jednokie¬ runkowego, pracujacego bardzo krótko przy malej róznicy predkosci elementów laczacych, przy czym wyeliminowany zostal naped kola zebatego roz¬ rusznika.Istota rozrusznika noznego wedlug wynalazku polega na tym, ze kolo napedzajace rozrusznik ma wykonane dwa wyciecia oraz, ze pomiedzy kolka¬ mi kola rozrusznika, osia sprezyny i kolkami obu¬ dowy wpleciona jest ustalajaca sprezyna, która ustala neutralne polozenie kola napedzajacego rozrusznik, to znaczy wycieciami naprzeciw stale¬ go kola zebatego walu silnika.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1. przedstawia widok urzadzenia z bo¬ ku, a fig. 2 przekrój pionowy urzadzenia.Na wale silnika 2 osadzone jest na stale zebate kolo 1, które w polozeniu neutralnym znajduje sie w wycieciu 11 kola napedzajacego rozrusznika 3. Kolo napedowe rozrusznika 3 jest osadzone na wale 8 za posrednictwem jednokierunkowego sprze¬ gla 10. W kole napedzajacym rozrusznika 3 osa¬ dzone sa kolki 7, a w obudowie 9 osadzona jest os sprezyny i kolek 4. Pomiedzy kolkami 7 roz¬ rusznika, osia sprezyny 5 i kolkiem 4 przepleciona jest ustalajaca sprezyna 6.W momencie rozruchu przy obrocie walu 8 roz¬ rusznika jednokierunkowe sprzeglo 10 (dowolnego systemu) powoduje obrót kola napedzajacego roz- 74 93374 933 rusznika 3, które wchodzi w zazebienie z kolem zebatym 1 osadzonym na wale 2 silnika powodu¬ jac jego obrót. Jednoczesnie sprezyna ustalajaca 6, która utrzymywala kolo napedzajace rozrusznika 3 w polozeniu neutralnym zostaje napieta. Po wy¬ konaniu przez kolo rozrusznika 3 obrotu o kat wiekszy niz 90° sprezyna ustalajaca 6 wspomaga wysilek kierowcy zabezpieczajac w koncowej fazie ruchu przed wykonaniem przez kolo napedzajace rozrusznika 3 obrotu wiekszego niz 180° i ponownym zazebieniem z kolem zebatym 1.W tym polozeniu kolo zebate 1^ znajduje sie po¬ nownie w wycieciu 11 kola napedzajacego rozru¬ sznik 3 nie zazebiajac sie z nim. Jednokierunkowe sprzeglo 10 umozliwia powrót walu rozrusznika 3 do polozenia wyjsciowego. PL PL